++++++++++++++++++++++
မြန်မာနိုင်ငံမှာ မုန်တိုင်း၊ ငလျင်စတဲ့ သဘာဝဘေးတွေ ကျရောက်တိုင်း ပြည်သူတွေ သေကြေပျက်စီးခဲ့ရသလို အကာအကွယ်လည်း မဲ့ခဲ့ရပါတယ်။
ဒါကြောင့် မြို့ပြတွေ တည်ထောင်တဲ့အခါ သိထားသင့် တွေးခေါ်လုပ်ဆောင်သင့်တဲ့ မြို့ရွာစီမံကိန်းတွေ ချမှတ်တဲ့အခါမှာ အခြေခံကျတဲ့အချက်တွေကို မျှဝေလိုက်ပါတယ်။
ခေတ်မျက်လုံးဟာ ငလျင်ဒဏ် အများဆုံး တွေ့ကြုံခံစားရတဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ အခြေစိုက်တဲ့အတွက် ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ Building Standards Law လို့ခေါ်တဲ့ အဆောက်အအုံ စံချိန်စံညွှန်းဥပဒေတွေကို လိုအပ်ရင် မှီငြမ်းနိုင်အောင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်ကို မျှဝေပေးနိုင်ပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း ဗိသုကပညာရှင်တွေ၊ ဂျပန်နိုင်ငံက ဗိသုကာအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်နဲ့ ကျောင်းပြီးထားတဲ့သူတွေလည်း တော်တော်များများ ရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။
ပညာရှင်တွေရဲ့ အကြံဉာဏ် ရယူပြီး နောင်မျိုးဆက်တွေအတွက် အခြေခံကောင်းတွေ လက်ဆင့်ကမ်းပေးနိုင်ပါစေလို့ ဆန္ဒပြုပါတယ်။
ခေတ်မျက်လုံးအယ်ဒီတာအဖွဲ့
————————–
မြို့ပြနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ စီမံချက်များတွင် မြို့ပြနှင့် ကျေးလက်ဒေသများ စနစ်တကျ တည်တံ့ခိုင်မြဲပြီး ထိရောက်သော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ရှိစေရန်အတွက် စည်းမျဉ်းများနှင့် စည်းမျဉ်းမူဘောင်များ ပါဝင်ပါသည်။
ဤစည်းမျဉ်းများသည် နိုင်ငံနှင့် ဒေသအလိုက် ကွဲပြားသော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ဇုန်သတ်မှတ်ခြင်း၊ မြေယာအသုံးပြုမှု၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ကာကွယ်ရေး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ပြည်သူ့သက်သာချောင်ချိရေးတို့ ပါဝင်ပါသည်။
အောက်ဖော်ပြပါများသည် မြို့ပြနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ စီမံကိန်း စည်းမျဉ်းများ (city and regional planning regulations) ၏ အဓိက ကျသော ကဏ္ဍများ ဖြစ်သည်။
၁။ ဇုန်သတ်မှတ်ခြင်းဥပဒေများ (Zoning Laws)
မြေယာများကို မတူညီသောဇုန်များအဖြစ် (လူနေ၊ စီးပွားရေး၊ စက်မှု၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ စသည်တို့ဖြင့်) ခွဲခြားထာသည်။
(က)လူနေရပ်ကွက်များ (Residential Zone)
လူများနေထိုင်ရာဇုန်ကို သတ်မှတ်ပေးပြီး ထိုဇုန်နှင့်သက်ဆိုင်သောစည်းမျဥ်း ဥပဒေများကို သတ်မှတ်၍ လိုက်နာစေခြင်း
ဥပမာ အိမ်ခြံဝင်းများတခုနှင့်တခု မည်မျှအကွာတွင် ဆောက်ရမည်၊ တဖက်ခြံစည်းရိုးနှင့်ကပ်၍ဆောက်ခွင့်မရှိခြင်း တဖက်ခြံစည်းရိုးနှင့် ၅ ပေအကွာ သို့မဟုတ် ၇ ပေအကွာတွင်သာ ဆောက်ခွင့်ရှိခြင်း စသည်
ထိုအချက်သည် အိမ်အတွင်း လေဝင်လေထွက်နှင့် အလင်းရောင်ဝင်မှု ရရှိစေရန် ရည်ရွယ်သည်။ လမ်းနှင့်အိမ်စည်းရိုး အကွာအဝေးသည် ၁၅ပေ၊ ပေ ၂၀ကွာဝေးရမည်စသည်ဖြင့် သတ်မှတ်ချက်များ ရှိရမည်။
(ခ) စီးပွားရေးဇုန် ( Business Zone)
စီးပွားရေးဇုန်တွင်ဈေးဆိုင်များ၊ ကုန်တိုက်များ၊ စားသောက်ဆိုင်များ၊ လက်လီလက်ကား အရောင်းဆိုင်များ၊ ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၊ ကုမ္ပဏီများ၊ အများသူငှာ အပန်းဖြေနေရာများ၊ ပန်းခြံများ၊ သန့်စင်ခန်းများ၊ ကားရပ်နားရန် နေရာများ။
(ဂ) စက်မှုဇုန် (Industrial Zone)
စက်ရုံအလုပ်ရုံများ
(ဃ) စိုက်ပျိုးရေးဇုန် (Agriculture Zone)
စပါးစိုက်ခင်းများ၊ ပြောင်းစိုက်ခင်းများ၊ ကြံစိုက်ခင်းများ စသည်
အဆောက်အအုံဆောက်လုပ်ခြင်းဆိုင်ရာသတ်မှတ်ချက်
+++++++++++++++++++++++++++++
အဆောက်အဦအမြင့်၊ သိပ်သည်းဆနှင့် မြေအသုံးပြုမှုကို စည်းကမ်းသတ်မှတ်ခြင်း
ထပ်မြင့်အဆောက်အအုံများ
ထပ်မြင့်အဆောက်အအုံများ ဆောက်လုပ်ရာတွင် သတ်မှတ်သည့် စည်းမျဥ်းများ ရှိရမည်။ အထူးသဖြင့်ထပ်မြင့်အဆောက်အအုံများဆောက်ရာတွင် မည့်သည့် နေရာတွင် အမြင့်မည်မျှထက် မပိုစေရဆိုသည့် သတ်မှတ်ချက်သည် ထိုနေရာဒေသ၏ ပတ်ဝန်းကျင် အနေအထား၊ လူဦးရေထူထပ်သိပ်သည်းမှု၊ ယဥ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ၊ သဘာဝရှုခင်းများကို ကွယ်သွားခြင်း ရှိမရှိ၊ စသည်တို့အပြင် ပတ်ဝန်းကျင်ရပ်ကွက်မှ သဘောတူညီချက်တို့သည်လည်းလိုအပ်သည်။
အရေးကြီးဆုံးအချက်မှာ အဆောက်အအုံ ဆောက်လုပ်မည့်နေရာသည် အောက်ခံမြေသားအပျော့နေရာဖြစ်လျှင် “ ပိုင်” မည်မျှ အနက်ရိုက်ရပြီး အမြင့်မည်မျှသာ ဆောက်ရမည်ဆိုသည်ကို တွက်ချက်ပြီးမှ ခွင့်ပြုရသည်။
သိပ်သည်းဆ
သိပ်သည်းဆသည် မြေနေရာတစ်ခုအတွင်း အဆောက်အအုံများ၊ လူများ သို့မဟုတ် အိမ်ရာယူနစ်များ၏ စုစည်းတည်ရှိနေမှုကို ရည်ညွှန်းသည်။ ၎င်းသည် မြို့ပြစီမံကိန်းနှင့် ဇုန်သတ်မှတ်ခြင်းဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများတွင် အဓိကအချက်ဖြစ်သည်။ စည်းမျဉ်း၏ အာရုံစူးစိုက်မှု ပေါ်မူတည်၍ သိပ်သည်းဆကို မတူညီသောနည်းလမ်းများဖြင့် တိုင်းတာနိုင်သည်။
လူနေထိုင်မှုသိပ်သည်းဆ (Residential Density)
အိမ်ရာယူနစ် အရေအတွက် သို့မဟုတ် မြေတစ်ယူနစ်တွင် လူဘယ်နှစ်ယောက် နေထိုင်သည် (ဥပမာ၊ တစ်ဧက ယူနစ် သို့မဟုတ် စတုရန်းကီလိုမီတာ)။ မြင့်မားသောလူနေထိုင်မှုသိပ်သည်းဆဆိုသည်မှာ သတ်မှတ်ဧရိယာတွင်းရှိ တိုက်ခန်းများ သို့မဟုတ် အိမ်ရာများ ပိုမိုများပြားစွာတည်ရှိမှုကို ဆိုလိုပြီး သိပ်သည်းဆနည်းသော လူနေထိုင်မှု ဆိုသည်မှာ နည်းပါးသောအိမ်များနှင့် ကျယ်ဝန်းသော ကွက်လပ်နေရာများရှိခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
အဆောက်အအုံ သိပ်သည်းဆ (Building Density)
————————–
အဆောက်အအုံတစ်ခု၏ စုစုပေါင်းကြမ်းခင်းဧရိယာအချိုးသည် ၎င်းပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားသည့် မြေကွက်အရွယ်အစားနှင့် အချိုးအစားပေါ်တွင်မူတည်သည်။ ပိုမြင့်သော ကြမ်းခင်းဧရိယာအချိုး (FAR)သည် ပိုမြင့်သော သို့မဟုတ် ပိုကြီးသော အဆောက်အအုံများကို ခွင့်ပြုပေးသည်။ အနိမ့်ဆုံး FAR သည် မြေဧရိယာနှင့် ဆက်စပ်နေသည့် အဆောက်အအုံများ၏ အရွယ်အစားကို ကန့်သတ်ထားသည်။
လူဦးရေသိပ်သည်းမှု (Population Density)
—————————–
လူဦးရေသိပ်သည်းမှုဆိုသည်မှာ အခြေခံအဆောက်အအုံ စီမံကိန်းရေးဆွဲရာတွင်၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးနှင့် အများသူငှာ ဝန်ဆောင်မှုများအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသော ဧရိယာတစ်ခုတွင် နေထိုင်သူလူဦးရေကို တွက်ချက်ခြင်းဖြစ်သည်။
သိပ်သည်းဆကို ထိန်းညှိခြင်းသည် မြို့ပြပြန့်ပွားမှုကို ထိန်းချုပ်ရန်၊ အခြေခံအဆောက်အအုံဆိုင်ရာ ထိရောက်မှုကို ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် ပွင့်လင်းသောနေရာများကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် ဟန်ချက်ညီစေပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ သိပ်သည်းဆမြင့်သော ဇုန်သတ်မှတ်ခြင်းကို မြို့လယ်ခေါင်များတွင် တွေ့ရလေ့ရှိပြီး လူသိပ်သည်းဆနည်းသော ဇုန်သတ်မှတ်ခြင်းသည် ဆင်ခြေဖုံး သို့မဟုတ် ကျေးလက်ဒေသများတွင် တွေ့ရသည်။
အဆောက်အအုံများ ဆောက်လုပ်ခြင်းကို ထိန်းညှိကြီးကြပ်ရခြင်းမှာ တဦးနှင့်တဦး ပဋိပက္ခဖြစ်ခြင်းမှ ကာကွယ်တားဆီးရန်နှင့် ချမှတ်ထားသည့် စည်းမျဥ်းများကို ထိမ်းသိမ်းထားရန်အတွက် ဖြစ်သည်။
၂။ မြေအသုံးချမှု စည်းမျဉ်းများ (Land Use Regulations)
• မည်သည့်မြေကို ခွင့်ပြုပြီး မည်သည့်မြေကို ကန့်သတ်ထားသည်ကို သတ်မှတ်ပါ။
• သဘာဝအရင်းအမြစ်များ၊ စိုက်ပျိုးမြေနှင့် အမွေအနှစ်နေရာများကို ကာကွယ်ပါ။
• မတူညီသောမြေအသုံးပြုမှုများကြား လိုက်ဖက်ညီမှု ရှိစေရန် သေချာပါစေ။
၃။ အဆောက်အအုံကုဒ်များနှင့် စံနှုန်းများ
• ဘေးကင်းမှု၊ ရေရှည်တည်တံ့မှုနှင့် သုံးစွဲနိုင်မှုတို့ကို သေချာစေရန် ဆောက်လုပ်ရေးလမ်းညွှန်ချက်များကို သတ်မှတ်ပါ။
• အကာပစ္စည်းများ၊ ဒီဇိုင်း၊ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ခိုင်မာမှုနှင့် မီးဘေးကင်းရေး။
• ငလျင်ဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိမှု၊ စွမ်းအင်ထိရောက်မှုနှင့် သဘာဝဘေးဒဏ်ခံနိုင်ရည်အတွက် ပြဋ္ဌာန်းချက်များ ပါဝင်သည်။
၄။ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ရေရှည်တည်တံ့မှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ
• မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို မထိခိုက်စေကြောင်း သေချာပါစေ။
• လေထုနှင့် ရေထုညစ်ညမ်းမှု၊ အမှိုက်စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် စိမ်းလမ်းစိုပြေသည့်နေရာများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းပါ။
• မိုးရေစုဆောင်းအသုံးပြုခြင်းခြင်းနှင့် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲ စွမ်းအင်အသုံးပြုခြင်း ကဲ့သို့သော ရေရှည်တည်တံ့သောအလေ့အကျင့်များကို အားပေးပါ။
၅။ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံစီမံကိန်း
• လမ်းကွန်ရက်များ၊ အများသူငှာသုံးယာဉ်လိုင်းများ၊ လူသွားလမ်းများနှင့် ကားပါကင်များကို ထိန်းညှိပါ။
• စမတ်ကျသော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဖြေရှင်းချက်များ အပါအဝင် အနာဂတ် ရွေ့လျားသွားလာမှုဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များကို စီစဉ်ပါ။
• စက်ဘီးစီးလမ်းများနှင့် လျှပ်စစ်ယာဉ်အခြေခံအဆောက်အအုံများကဲ့သို့သော ရေရှည်တည်တံ့သောသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကို မြှင့်တင်ပါ။
၆။ အများသူငှာ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းများနှင့်ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု
• စီမံကိန်းဆုံးဖြတ်ချက်များတွင် နေထိုင်သူများနှင့် သက်ဆိုင်သူများပါ၀င်ပါစေ။
• လူထုကြားနာပွဲများ၊ စစ်တမ်းများနှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ပါ။
• မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုနှင့် တာဝန်ခံမှုရှိရန်လိုသည်။
၇။ စီးပွားရေးနှင့် အိမ်ရာမူဝါဒများ
• တန်ဖိုးနည်းအိမ်ရာများနှင့် ရောနှောအသုံးပြုနိုင်သော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများကို ပံ့ပိုးကူညီပါ။
• ဈေးကစားခြင်းနှင့် အိမ်ရာရှားပါးမှုတို့ကို ကာကွယ်ရန် အိမ်ခြံမြေဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ထိန်းညှိပါ။
• မြို့ပြဟန်ချက်ညီမှုကို ထိန်းသိမ်းရင်း စီးပွားရေးတိုးတက်မှုကို အားပေးပါ။
၈။ သမိုင်းဝင်နှင့် ကျေးမှုနေရာများကို ထိန်းသိမ်းခြင်း
• အမွေအနှစ်နေရာများနှင့် သမိုင်းဝင်အဆောက်အအုံများကို ကာကွယ်ပါ။
• ယဉ်ကျေးမှုအရ အရေးပါသောနေရာများတွင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို ထိန်းညှိပါ။
• ဗိသုကာလက်ရာ ခိုင်မာမှုကို ထိန်းသိမ်းထားစဉ် ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများကို အလိုက်သင့်ပြန်လည်အသုံးပြုခြင်းကို အားပေးပါ။
၉။ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်နှင့် အရေးပေါ်ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု
• စီမံကိန်းရေးဆွဲရာတွင် ရေလွှမ်းမိုးမှုဇုန်များ၊ ငလျင်ဘေးသင့်ဇုန်များနှင့် အခြားအန္တရာယ်အကဲဖြတ်ချက်များကို ပေါင်းစပ်ထည့်သွင်းပါ။
• အရေးပေါ်ဝန်ဆောင်မှုများနှင့် ဘေးအန္တရာယ်ခံနိုင်ရည်ရှိသော အခြေခံအဆောက်အဦများ ရရှိနိုင်ရန် သေချာပါစေ။
• ဘေးလွတ်ရာရွှေ့ပြောင်းခြင်းအစီအစဥ်များနှင့် အရေးပေါ် တုံ့ပြန်ရေးဗျူဟာများကို ရေးဆွဲပါ။
၁၀။ ဒေသဆိုင်ရာနှင့် မြို့တော်စီမံကိန်းဥပဒေများ (Regional and Metropolitan Planning Laws)
• များပြားလှသော မြို့များ သို့မဟုတ် ဒေသများတစ်လျှောက် စီစဉ်ဆောင်ရွက်မှုများကို ညှိနှိုင်းပါ။
• နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် အခြေခံအဆောက်အအုံ၊ ရေပေးဝေမှုနှင့် အရင်းအမြစ်စီမံခန့်ခွဲမှုတို့ကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းပါ။
• မြို့ပြပြန့်ကျဲ ဖြစ်ပွားမှုကို တားဆီးရန် ဖွံ့ဖြိုးမှုစီမံခန့်ခွဲမှုဗျူဟာများ ရေးဆွဲပါ။
နိုင်ငံတခုချင်းစီနှင့် စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့တစ်ခုစီတွင် ဤစည်းမျဉ်းများကို ကြီးကြပ်သည့် သီးခြားစီမံကိန်းမူဝါဒများနှင့် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့များရှိသည်
