၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် အာဆီယံအဖွဲ့အလှည့်ကျ ဥက္ကဋ္ဌ ဘရူနိုင်းနိုင်ငံမှဆူ ဆူလတန် ဟာဆန်နာဘိုလ်ခိုင်ရာ (Sultan Hassanal Bolkiah) သည် အာဆီယံ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် လင်မ် ဂျော့ဟွိုင်း (Lim Jock Hoi) နှင့် လက်တွဲဆောင်ရွက်ခဲ့သော်လည်း အစိုးရခေါင်းဆောင်များ၏ ထိပ်သီး အစည်းအဝေးများ ကျင်းပခြင်း သို့မဟုတ် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးများကျင်းပခြင်းအပါအဝင် ၎င်း၏တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ရန်အတွက် အင်ဒိုနီးရှားအပေါ် များစွာ မှီခိုနေခဲ့ရသည်၊ ။
မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးသံတမန်တစ်ဦးကို အာဆီယံမှ ရွေးချယ်ရန် သုံးလကျော် အချိန်ယူခဲ့ရပြီး နောက်ဆုံးတွင် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၏ ဒုတိယနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဲရာဝမ်ယူစွဖ်(Erywan Yusof) ကို ထိုနှစ် သြဂုတ်လတွင် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် အဲရာဝမ်(Erywan) သည် ယခုနှစ်ကုန်တွင် ကမ္ဘောဒီးယားသို့ အလှည့်ကျ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း မပြုမီ မြန်မာနိုင်ငံသို့ သွားရောက်တွေ့ဆုံနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
ဘရူနိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနှစ်နိုင်ငံစလုံးသည် သံတမန်ရေးအရ စိန်ခေါ်မှုကိုမလုပ်ဆောင်နိုင်ဘဲ ကျရှုံးခဲ့ရခြင်းမှာ သူတို့သည် နှိုင်းယှဉ်ပါက နိုင်ငံငယ်လေးများဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေးရင်းမြစ်များ အကန့်အသတ်သာ ရှိသောကြောင့် သက်သက်မဟုတ်ဘဲ သူတို့အနေနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ပေးနိုင်မည်ဟု ယုံကြည်အားထားနိုင်မှုကိုမပေးစွမ်း နိုင်သောကြောင့်လည်းဖြစ်သည်။
အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ယူပြီးနောက် ချက်ခြင်းတွင် ကမ္ဘောဒီးယားဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်ဆန်သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်လည် ပတ်ပြီး အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးများသို့ မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်များကို ပြန်လည်တက်ရောက်ခွင့်ရရန် ကူညီမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်း၏ တစ်ဖက်သတ် လုပ်ရပ်သည် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်စေခဲ့ပြီး အခြားခေါင်းဆောင်များက သူ၏ ကတိကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းရန် ဖိအားပေးခဲ့သည်။ Erywan ကို ဆက်ခံသူအဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသော ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံခြား ရေးဝန်ကြီး ပရက်ဆိုခွန်န် (Prak Sokhonn) သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ နှစ်ကြိမ်လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့သော်လည်း ခရီးမပေါက်ခဲ့ပေ။
ယမန်နှစ် ဇွန်လနှောင်းပိုင်းမှ ဇူလိုင်လအစောပိုင်းအထိ ဆိုခွန်န်၏ ဒုတိယအကြိမ်လာရောက်လည်ပတ်မှုအပြီးတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်သည် ဟွန်ဆန်က သေဒဏ်မပေးရေး တောင်းဆိုမှုကို လျစ်လျူရှုကာ ဒီမိုကရေစီရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူလေးဦးကို စစ်တပ်က ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။ ထို့အတွက် ဟွန်ဆန်မျက်နှာပျက်ခဲ့ရသည်။ အာဆီယံအလှည့်ကျ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် သက် တမ်းကုန်ဆုံးခါနီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံအကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းရန် အနည်းဆုံးငါးနှစ် အချိန်ယူရမည်ဟု ဟွန်ဆန်က ဒီဇင်ဘာတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
ဘရူနိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနှစ်နိုင်ငံစလုံးသည် သံတမန်ရေးအရ စိန်ခေါ်မှုကိုမလုပ်ဆောင်နိုင်ဘဲ ကျရှုံးခဲ့ရခြင်းမှာ သူတို့သည် နှိုင်းယှဉ်ပါက နိုင်ငံငယ်လေးများဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေးရင်းမြစ်များ အကန့်အသတ်သာ ရှိသောကြောင့် သက်သက်မဟုတ်ဘဲ သူတို့အနေနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက် ပေးနိုင်မည်ဟု ယုံကြည်အားထားနိုင်မှုကို မပေးစွမ်းနိုင်သောကြောင့်လည်းဖြစ်သည်။
ဘရူနိုင်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြွင်းမဲ့ ဧကရာဇ်ဘုရင် နိုင်ငံအနည်းငယ်ထဲမှ တစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဘုရင်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်ပုန်ကန်မှုအား နှိမ်နှင်းပြီးနောက် အရေးပေါ်အခြေအနေတွင် ရှိနေခဲ့သည်။ ကမ္ဘောဒီးယားတွင် ဟွန်ဆန်သည် ၎င်း၏အာဏာကို ပေါင်းစည်းကာ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် အာဏာသိမ်းခဲ့သည်။ ဆယ်စုနှစ် နှစ်ခုကြာပြီးနောက် ၎င်း၏အာဏာရ ကမ္ဘောဒီးယားပြည်သူ့ပါတီသည် အဓိက အတိုက်အခံပါတီကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် ၂၀၁၈ ခုနှစ် အမျိုးသားရွေးကောက်ပွဲတွင် အောက်လွှတ်တော်နေရာအားလုံးကို အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
အင်ဒိုနီးရှားသည်ထိုနိုင်ငံများနှင့်မတူချေ။ ပြီးခဲ့သည့် နှစ်တွင်၊ ၎င်းသည် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် ၂၀ ၏ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်သည့် ပထမဆုံး အာဆီယံနိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်များအနက် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည့် ကမ္ဘာ့ဘဏ်၏ နောက်ဆုံးပေါ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်မှု အညွှန်းကိန်း၏ “ အသံနှင့် တာဝန်ခံမှု” ကဏ္ဍတွင် နိုင်ငံပေါင်း ၂၀၈ တွင် အဆင့် ၉၉ ရှိသည်။
အာဆီယံခေါင်းဆောင်အဖြစ် ကြွေးကြော်ထားသော အင်ဒိုနီးရှားသည် ဒေသတွင်း ရှုပ်ထွေးသော သံတမန်ရေးရာ ပြဿနာများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရာတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၆၊ ၁၉၉၆၊ ၂၀၀၃ နှင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ပဉ္စမအကြိမ် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် လုံခြုံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မဏ္ဍိုင်သုံးရပ်အပေါ် အခြေခံသော အသိုက်အဝန်းတစ်ရပ် ဖွဲ့စည်းရန် ကတိပြုထားသည့် ကြေငြာချက်ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး ယနေ့ အာဆီယံ၏ မူဘောင်ကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားကြား နယ်နိမိတ်အငြင်းပွားမှုတွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ကြားဝင်စေ့စပ်ခဲ့ပြီး တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာနေရာများသို့ ၎င်း၏တပ်ဖွဲ့ဝင်များစေလွှတ်ရန် သဘောတူညီခဲ့သော် လည်း စေလွှတ်ခြင်းမှာ အကောင်အထည်မပေါ်ခဲ့ပေ။
အင်ဒိုနီးရှားနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့သည် ရှည်လျားသော သံတမန်ရေးရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု သမိုင်းကြောင်း ရှိသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသမ္မတ ဆူကာနိုသည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ အနောက်ဂျာဗားပြည်နယ်၏ မြို့တော်တွင် ယခုအခါ အာရှနှင့် အာဖရိကနိုင်ငံ ၂၉ နိုင်ငံတို့ စုပေါင်းကျင်းပသည့် သမိုင်းဝင် ဘန်ဒေါင်း (Bandung) ညီလာခံကို ကျင်းပခဲ့သည်။
၎င်းညီလာခံကို လူဖြူမဟုတ်သော နိုင်ငံများ၏ ပထမဆုံး နိုင်ငံတကာ ညီလာခံဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် ဂျဝါဟာလာနေရူးနှင့် တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် ချူအင်လိုင်းတို့နှင့်အတူ မြန်မာဝန်ကြီးချုပ် ဦးနုသည် ဘက်မလိုက်သော လှုပ်ရှားမှုခေါင်းဆောင်အဖြစ် အစည်းအဝေးကို စီမံခန့်ခွဲရာတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ စည်းလုံးညီညွတ်မှုဟောင်းအတွက် လွမ်းဆွတ်တမ်းတမှုသည် အင်ဒိုနီးရှား၏ မကြာသေးမီက သံတမန်ရေးရာ အစီအစဉ်ကို တွန်းအားပေးရာတွင် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် အာဆီယံသည် မြန်မာနိုင်ငံအား ၎င်း၏စစ်အစိုးရအပေါ် အမေရိကန်၏ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ချမှတ်ခဲ့သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံအား အဖွဲ့ဝင်သစ်အဖြစ် လက်ခံခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံကို အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ရန် တွန်းအားပေးခဲ့သော အင်ဒိုနီးရှားသမ္မတ ဆူဟာတိုက မြန်မာနိုင်ငံအား နိုင်ငံတကာ အထီးကျန်မှုမှ ကယ်တင်ရန် အရေးကြီးကြောင်း အလေးပေး ပြောကြားခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ် နာဂစ် ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း မြန်မာနိုင်ငံကို ဝင်တိုက်ခဲ့စဉ်က လူပေါင်း ၁၄၀,၀၀၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့ပြီး စစ်တပ်က နိုင်ငံတကာ အကူအညီကို လက်ခံရန် ငြင်းဆိုခဲ့သော်လည်း အင်ဒိုနီးရှား သမ္မတ ဆူစီလို ဘမ်ဘန်း ယူဒိုယိုနိုက အကူအညီများ လက်ခံခြင်းသည် မြန်မာစစ်အစိုးရ၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ထိခိုက်စေမည်မဟုတ်ကြောင်း ဖျောင်းဖျပြီးနောက် စိတ်ပြောင်းသွားခဲ့သည်။
ပြင်းထန်သော ခွဲထွက်ရေးလှုပ်ရှားမှုရှိသည့် အာချေးပြည်နယ်သည် ၂၀၀၄ ခုနှစ် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာငလျင်နှင့် ဆူနာမီကြောင့် ပျက်စီးခဲ့ရသည့် အကူအညီများကို လက်ခံသည့် ၎င်း၏နိုင်ငံ၏ အတွေ့အကြုံကို ယူဒိုယိုနိုက ကိုးကားဖော်ပြခဲ့သည်။ ခံစားချက်က အပြန်အလှန်ရှိပုံရတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် လွန်ခဲ့သောဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော်က အရပ်သားအုပ်ချုပ်မှုသို့ အသွင်ကူးပြောင်းရေးစတင်သောအခါတွင် ဆူဟာတို၏ အာဏာရှင်အုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ ပြခန်းစာအုပ်မှ စာမျက်နှာတစ်ခုကို အတုယူကာ စစ်တပ်အတွက် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စလုံးတွင် ထိုင်ခုံနေရာ ၂၅% ထားရှိရန် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်ကို ၂၀၀၈အခြေဥတွင် မြန်မာစစ်ခေါင်း ဆောင် ဗိုလ်ချုပ်သန်းရွှေက ဖန်တီးရေးသွင်းခိုးချ ခဲ့သည်။
၁၉၉၈ ခုနှစ် အရပ်သားအုပ်ချုပ်မှုသို့ ကူးပြောင်းချိန်မှစ၍ အင်ဒိုနီးရှားသည် ၎င်း၏ ခိုင်မာသော အထောက်အထားများဖြင့် ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံအဖြစ် ထူထောင်ခဲ့ပြီး အာဆီယံခေါင်းဆောင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် နှစ်ရှည်လများ အ ကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းရာတွင် ဖျန်ဖြေပေးရန်အတွက် လိုအပ်သော ယုံကြည်ကိုးစားမှုရရှိစေမည့် အသွင်းကူးပြောင်းမှု အတွေ့အကြုံရှိသည့်နိုင်ငံအနေနှင့်အောင်မြင်အောင် ဆောင်ရွက် နိုင်မည်ဟုမျှော်လင့်ထားသည်။
အဓိကမေးခွန်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများကို အင်ဒိုနီးရှားက မည်သို့အောင်မြင်စွာ ပြေလည်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်မည်နည်း။ သမ္မတဂျိုကို ဝီဒိုဒို (Joko “ Jokowi” Widodo) သည် မကြာသေးမီက ရိုက်တာ နှင့် တွေ့ဆုံမေး မြန်းခန်းတစ်ခုတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစီအစဉ်အတွက် သဲလွန်စအချို့ကို ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။
အင်ဒိုနီးရှားသည် အထူးသံတမန်အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံသို့ စေလွှတ်ရန် ရည်ရွယ်ထားကြောင်း ဝီဒိုဒိုက ပြောကြားရာတွင် အ လားတူ (စစ်)နောက်ခံရှိသော အရာရှိများအကြား ဆွေးနွေးမှုသည် ပိုမိုလွယ်ကူဖွယ်ရှိကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ အဆိုပါမှတ်ချက်များသည် အင်ဒိုနီးရှား၏ ဒီမိုကရေစီ အသွင်ကူးပြောင်းမှုဖြစ်စဉ်တွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသည့် အငြိမ်းစားဗိုလ်ချုပ် သို့မဟုတ် အခြားထိပ်တန်း စစ်အရာရှိတစ်ဦးကို ရွေးချယ်ဖွယ်ရှိကြောင်း အဆိုပါမှတ်ချက်များက ထောက်ပြထားသည်။
ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများတွင် ယူဒိုယိုနိုနှင့် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ဆူဟာတိုကို ရာထူးမှနုတ်ထွက်ရန် အကြံ ပေးခဲ့သည့် လုံခြုံရေးဝန်ကြီးဟောင်း ဝီရန်တိုတို့ ပါဝင်သည်။ မကြာသေးမီက ဂျကာတာပို့စ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော သဘော ထားအမြင်ဆောင်းပါးတွင် အာဆီယံလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့၏ ပူးတွဲဥက္ကဌ ချားလ်စ်ဆန်တီယာဂိုက အင်ဒိုနီးရှားသည် မြန်မာ နိုင်ငံမှ တည်ထောင်ထားသော အဝေးရောက်အစိုးရဖြစ်သည့် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ကို တရားဝင် အသိ အမှတ်ပြုသင့်သည်ဟု စောဒကတက်ခဲ့သည်။
တရားဝင်အစိုးရအဖြစ် ဖြုတ်ချခံရသော ဒီမိုကရေစီလိုလားသော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်သည့် (NUG) အစိုးရနှင့် မအောင်မြင်သော ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ချက် (Five Point Consensus) နေရာတွင် အစားထိုးရန် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် မဟုတ်ဘဲ အာဆီယံအတွင်း NUG နှင့် မဟာမိတ်တပ်များနှင့် သဘောတူညီချက်သစ်ကို ညှိနှိုင်းသင့်ကြောင်း ဆန်တီယာဂိုက ရေးသားခဲ့သည်။
မြန်မာ့တပ်မတော်မှ ပါဝင်ခြင်းမရှိသော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးတွင် မြန်မာနိုင်ငံပါဝင်ရန် မည်သည့်အဆိုပြုချက်မဆို လက် တွေ့မကျဟု ထင်ရသော်လည်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ဒီမိုကရေစီလိုလားသော အင်အားစုများ ပါဝင်နေခြင်းသည် တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး အတွက် အရေးကြီးပါသည်။ အမှန်မှာ၊ ကြားဝင်ဖျန်ဖြေသူများသည် နှစ်ဖက်စလုံးနှင့် ဆွေးနွေးရန် လိုအပ်သည်- အထူးသံတမန်သည် ၎င်း၏ အကြမ်းဖက်မှုကို ရပ်တန့်ရန် စစ်တပ်အား စည်းရုံးပြီး ဒီမိုကရေစီ လိုလားသော အင်အားစုများနှင့် စတင် စကားပြောရန်၊ ဒီမိုကရေစီ လိုလားသော အုပ်စုများကို စစ်အစိုးရနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီး လက်နက်ကိုင် လက်စားချေခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ရန် တွန်းအားပေးရမည်။
တပ်မတော်နှင့် ညှိနှိုင်းရာတွင် အာဆီယံ၏ အထူးသံတမန်သည် ၎င်း၏ အကြီးအကဲနှင့်သာ စကားပြောရန်သာ လိုအပ်သော် လည်း ဒီမိုကရေစီ လိုလားသူများနှင့် ဆွေးနွေးရန်မှာ ၎င်းတို့၏ ကွဲပြားနေသော ခေါင်းဆောင်မှု ကြောင့် ပိုမိုခက်ခဲမည်ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒီမိုကရေစီစနစ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရေး စေ့စပ်ညှိနှိုင်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်သည် ရှည်လျားပြီး ရှုပ်ထွေးဖွယ်ရှိသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာအာဆီယံ အထူးသံတမန်များသည် တနှစ်တခါ မကြာခဏ ပြောင်းလဲလေ့ရှိသည့်အတွက်ထိရောက်သော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ရန်အခက်အခဲရှိသည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်ငါးရပ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ခန့်အပ်သည့်အထူး သံတမန်သည် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ရရှိသူကခန့်အပ်ရသည်။
အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအချင်းချင်း အလှည့်ကျ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို နှစ်စဉ် အစားထိုးတာဝန်ယူရန် သတ်မှတ်ထားသည့်အတွက် ဥက္ကဋ္ဌအလှည့်ကျပြောင်းတိုင်း သက်ဆိုင်ရာကိုယ်စားလှယ်အသစ် ပြောင်းရသည့် သဘောဖြစ်သည်။ “မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အထူးသံတမန်ရာထူးကို အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌကတင်ဟုတ်ဘဲ အာဆီယံတစ်ခုလုံးကို ကိုယ်စားပြုပြီး သက်တမ်းတိုးဖို့လိုအပ်ပြီး ဒီလို ရာထူးကို လေးလေးနက်နက် သဘောထားမပေးဘူးဆိုရင် ဒီအချက်ငါးချက်ကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်သင့်ပါတယ်” ဟု ကျူရှူ (Kyushu) တက္ကသိုလ်မှ တွဲဖက်ပါမောက္ခ နိုဘုဟီရို အာအီဇာဝါ (Nobuhiro Aizawa) က ပြောကြားခဲ့သည်။ .
အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် ယင်းကဲ့သို့ ပြန်လည်ပြင်ဆင်မှုပြုလုပ်ရန် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်များအကြား သဘောတူညီမှုကို တည် ဆောက်နိုင်သည့် တစ်ခုတည်းသောနိုင်ငံ ဖြစ်နိုင်သည်။ ဝီဒိုဒိုသည် နိုင်ငံ၏ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ သမ္မတရာထူးကို သက်တမ်း ၂ခါသာ ကန့်သတ်ထားသောကြောင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် အင်ဒိုနီးရှားသမ္မတအဖြစ်မှ အနားယူရမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းနေရာအား ဖေဖော်ဝါရီတွင် ပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ထားသော ရွေးကောက်ပွဲ မဲခွဲဆုံးဖြတ်မှုတွင် နိုင်ငံ့အကြီး အကဲအသစ်က ရာထူးမှ ဆက်ခံမည်ဖြစ်သည်။
၎င်း၏ ရာထူးသက်တမ်းတစ်လျှောက်တွင် သံတမန်ဆက်ဆံရေးသည် ၎င်း၏အားသန်သောအရာမဟုတ်ဟု ဝီဒိုဒိုက ပြောကြားခဲ့သော်လည်း လွန်ခဲ့သည့်နှစ်တွင် ကြီးမားသောလုပ်ဆောင်မှုတစ်ရပ်ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများတွင် အနေအထား အမျိုးမျိုး ရှိနေခဲ့သော်လည်း ယူကရိန်းကို ရုရှား၏ကျူးကျော်မှုကို ရှုတ်ချသည့် ပူးတွဲကြေညာချက်တစ်ရပ်ကို ချမှတ်ရန် G-20 အား တွန်းအား ပေးလုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဝီဒိုဒိုသည် ၎င်း၏အာဆီယံ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ၎င်း၏အမွေအနှစ်အဖြစ် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု အဖြစ်ထားခဲ့ရန် စိတ်အားထက်သန်ပုံရသည်။ ၎င်း၏ နိုင်ငံရေး ရည်မှန်းချက်သည် မြန်မာနိုင်ငံ ၏ နက်ရှိုင်းသော အကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းရန် ကူညီပေးနိုင်ခြင်း ရှိမရှိ ကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်နေပါသည်။
Nikkei သတင်းထောက် တိုရုတာကာဟာရှိ (TORU TAKAHASHI) ရေးသားသည့် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၉) ရက်နေ့ ဆောင်းပါး Can Jokowi build a legacy out of Myanmar crisis? ဆောင်းပါးကို ခေတ်မျက်လုံး (Era’sEyes) မှ ဘာသာပြန်သည်။
