+++++++++++++++++++++++++++++
အယ်ဒီတာ့အာဘော်
ထရန့်က သူသမ္မတအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိမ်ဆိုပွဲ မတိုင်ခင် နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွေကို ပြောလာခဲ့တဲ့အပေါ် ကမ္ဘာမှာ ပွက်လောရိုက်လာခဲ့ပါတယ်။ ဓားစာခံတွေကို လွှတ်မပေးရင် ဟားမတ်စ်တွေကို ဒီထက်ဆိုးဝါးမှုတွေကို ကြုံတွေ့စေရမယ်လို့ ကျိန်းဝါးခဲ့သလို ပနားမားတူးမြောင်းကို အမေရိကန်က ပြန်သိမ်းဖို့ လိုတယ်။ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံပိုင် ဂရင်းလန်း (Green Land) ကို သိမ်းယူမယ်။ ကနေဒါနိုင်ငံကို အမေရိကားနိုင်ငံရဲ့ ၅၁ ခုမြောက် ပြည်နယ်အဖြစ် ပေါင်းထည့်မယ်။ မက္ကဆီကိုပင်လယ်ကွေ့ (Gulf of Mexico) ကို အမေရိကန်ပင်လယ်ကွေ့အဖြစ် အမည်ပြောင်းပစ်မယ်စတဲ့ ပြောဆိုချက်တွေကြောင့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပကနိုင်ငံတွေက ဝေဖန်ကန့်ကွက်မှုတွေ မြင့်တက်လာခဲ့ပါတယ်။
ဂါဇာမှာ ပါလက်စတိုင်း လေးသောင်းကျော်ကို အစ္စရေးစစ်တပ်က သတ်ဖြတ်မှုကို ဘိုင်ဒင်ကလည်း မပြောသလို ထရန့်ကလည်းမပြောခဲ့ပဲ အရှေ့အလယ်ပိုင်း စစ်ရေးတင်းမာမှုကို လျော့ချဖို့ ပါလက်စတိုင်းနဲ့ အစ္စရေးနှစ်နိုင်ငံ ယှဥ်တွဲရပ်တည်ကြကာ နှစ်နိုင်ငံထူထောင်ပေးပြီး ဖြေရှင်းရေး ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံ သဘောတူညီချက်ကို အစ္စရေးက ပယ်ချထားပြီး ပါလက်စတိုင်းတွေကို သူတို့နေအိမ်တွေ နယ်မြေတွေကနေ အတင်းမောင်းထုတ်ခဲ့သလို ဂျူးအခြေချနေထိုင်သူတွေက ပါလက်စတိုင်းတွေကို တိုက်ခိုက်မောင်းထုတ် အိုးအိမ်တွေကို ဖျက်စီးနေတာတွေကိုလည်း အမေရိကန်က မတားဆီးတဲ့အပြင် လက်ပိုက်ကြည့်နေခဲ့ပါတယ်။
အစ္စရေးကို ပြန်တိုက်ရင်အကြမ်းဖက်တွေအဖြစ် သတ်မှတ် အစ္စရေးက တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်နယ်မြေချဲ့ထွင်လာခဲ့တာကို ခုခံစစ်အဖြစ် ပုံဖော်နေခဲ့ကြရာက ဂါဇာအကြမ်းဖက်မှု ဖြစ်လာတဲ့ အခါမှ ကမ္ဘာကို အစ္စရေးရဲ့ ဇီယွန်ဝါဒဆိုတာ နယ်ချဲ့ဝါဒလို့ သဘောပေါက်လာပြီး ပါလက်စတိုင်း အရေးကို ကိုယ်ချင်းစာစိတ်ရှိတဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံက ပညာတတ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတွေကစပြီး ဆန္ဒပြတောင်းဆိုတာကနေ ဥရောပတက္ကသိုလ်တွေအထိ ပျံ့နှံသွားခဲ့ပါတယ်။
ဒါအပြင် အစ္စရေးနိုင်ငံသားဂျူးပညာတတ်တွေကပါ အစ္စရေးရဲ့ မတရားမှုတွေကို ကန့်ကွက်ပြောဆိုလာခဲ့ပါတယ် ဒါကြောင့်ဂါဇာမှာရှိတဲ့ ပါလက်စတိုင်းတွေ သောင်းနဲ့ချီ သေဆုံးပြီး သန်းနဲ့ချီ ဒုက္ခရောက် နေပေမဲ့ နိုင်ငံရေးအရ ဟားမတ်စ်တွေ အမြတ်ထွက် ခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ ဘာကြောင့် အကြမ်းဖက်မှုကို ကျူးလွန်ရသလဲဆိုတာ ဂါဇာစစ်ပွဲအတွင်း အစ္စရေးရဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုတွေက ဖွင့်ဟပြသခဲ့ပါတယ်။
ထရန့်ကတော့ အစ္စရေးနိုင်ငံရဲ့မြို့တော် တဲလ်အဗစ်ကနေ ဂျူး၊ ခရစ်ယန်၊ အစ္စလမ် ဘာသာသုံးခုလုံးနဲ့ သက်ဆိုင်နေတဲ့ ဂျေရုစလင်မြို့ကို သူရဲ့ပထမအကြိမ် သမ္မတသက်တမ်းမှာ အစ္စရေးမြို့တော်အဖြစ် တဖက်သတ် အသိအမှတ်ပြုပေးခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒီအပြင် ဂိုလမ် ကုန်းမြင့် ကိုလည်း ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့မှာ အစ္စရေးအပိုင်အဖြစ် သတ်မှတ် ပေးလိုက်ပါတယ်။ ဂိုလမ်ကုန်းမြင့်ဒေသဟာ အရင်က ဆီးရီးယားပိုင်ဖြစ်ပြီး ၁၉၆၇ ဇွန်လမှာ အာရပ်-အစ္စရေးစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားပြီး အစ္စရေးတို့က သိမ်းပိုက်ထားခဲ့တာြဖစ်ပါတယ်။
ပနားမား တူးမြောင်းဟာ ပနားမားနိုင်ငံမှာ တည်ရှိပြီး ၈၂ ကီလိုမီတာ (၅၁ မိုင်) အရှည်ရှိတဲ့ လူလုပ်တူးမြောင်းကြီး ဖြစ်ပြီး ပနားမားနိုင်ငံကို ဖြတ်ကာ ကာရေဘီယံပင်လယ်ကို ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနဲ့ ဆက်သွယ်ပေးတဲ့ ရေလမ်းကနေ သွားလာဖို့ တည်ဆောက်ထားတဲ့ တူးမြောင်းကြီး ဖြစ်ပါတယ်။
အဲ့ဒီတူးမြောင်းကို ပနားမားကျွန်းဆွယ်ရဲ့ အကျဉ်းဆုံးနေရာကနေ ဖြတ်တောက်ကာ အတ္တလန္တိတ်နဲ့ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတို့ကြား ရေကြောင်းကုန်သွယ်မှုအတွက် အရေးပါတဲ့ လမ်းကြောင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ပြင်သစ်နိုင်ငံဟာ ၁၈၈၁ ခုနှစ်မှာ တူးမြောင်းကို စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပေမဲ့ အင်ဂျင်နီယာ ပြဿနာတွေနဲ့ လုပ်သားသေဆုံးမှုနှုန်း မြင့်မားမှုတွေကြောင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေရဲ့ ယုံကြည်မှုကင်းမဲ့လာပြီး ၁၈၈၉ ခုနှစ်မှာ ရပ်တန့်သွားခဲ့ရတယ်။ အမေရိကန်က ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် စီမံကိန်းကို သိမ်းပိုက်ရယူခဲ့ပြီး ဆက်လက် အကောင်အထည် ဖော်ဆောက် လုပ်ခဲ့ရာမှာ ၁၉၁၄ ခုနှစ်မှာ ပြီးစီးခဲ့ပြီး တူးမြောင်းကို ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။
၁၉၇၇ ခုနှစ်မှာ တူးမြောင်းကြီးအား ပနားမားကို လွှဲပြောင်းပေးတဲ့ အမေရိကန်သမ္မတ ဂျင်မီကာတာနဲ့ ပနားမားသမ္မတ တိုရီဂျို့တို့ရဲ့ Torrijos-Carter သဘောတူ စာချုပ်မတိုင်မီအထိ အမေရိကန်က တူးမြောင်းနဲ့ ပနားမားတူးမြောင်း အနီးတစ်ဝိုက်ကို ဆက်လက် ထိန်းချုပ် ခဲ့ပါတယ်။ အမေရိကန်-ပနားမား ပူးပေါင်းထိန်းချုပ်မှု အောက်မှ ၁၉၉၉ ခုနှစ်မှာ ပနားမား အစိုးရက လွှဲယူပြီး လုံးဝထိန်းချုပ်ခဲ့ပါတယ်။
အခုအခါ ပနားမားအစိုးရပိုင် ပနားမားတူးမြောင်းအာဏာပိုင်အဖွဲ့ကနေ စီမံဆောင်ရွက် နေပါတယ်။ အရင်က အမေရိကန်ပိုင် တူးမြောင်းအဖြစ် ရှိခဲ့တာကို ထရန့်က ပြန်လိုချင် နေတာဖြစ်ပါတယ်။
ဒိန်းမတ်နိုင်ငံပိုင် ဂရင်းလန်း
+++++++++++++++
ဒီလိုပဲ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံပိုင် ဂရင်းလန်း (Green Land) ကို သိမ်းယူမယ်ဆိုတဲ့အတွက် ဒိန်းမတ်ဝန်ကြီးချုပ် မက်တီ ဖက်ဒရစ်ဆန် (Mette Frederiksen) က ထရန့်ပြောစကား အပေါ် ဂရင်းလန်းဟာ ရောင်းဖို့မဟုတ်ဘူး၊ အနာဂါတ်မှာလည်းရောင်းမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ဒေါသနဲ့ တုံ့ပြန်ပြောဆိုလိုက်ပါတယ်။
ကနေဒါကို အမေရိကန်ရဲ့ ၅၁ မြောက် ပြည်နယ်ဖြစ်ဖို့ ထရန့် လိုလားနေတာလား။
+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
ကနေဒါဝန်ကြီးချုပ် ထရူးဒိုးကလည်း ကနေဒါနိုင်ငံဟာ အမေရိကန်ရဲ့ ၅၁ ပြည်နယ်အဖြစ် မရောက်နိုင်ဘူးဆိုတာကို နှင်းလုံးတွေ လိမ့်ကျပြီး တဖြည်းဖြည်း ကြီးလာသလိုမျိုး ပိုင်နက်တွေ ချဲ့လာမယ်ဆိုရင်တောင် ကနေဒါနိုင်ငံဟာ အမေရိကန်နိုင်ငံရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတခု အဖြစ် ဖြစ်လာစရာအကြောင်း မရှိဘူးလို့ ငြင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။
ဒီအချက်တွေကိုကြည့်ရင် ကမ္ဘာ့အင်အားကြီး နိုင်ငံတွေဖြစ်တဲ့ အမေရိကန်၊ တရုတ်နဲ့ ရုရှားခေါင်းဆောင်တွေဟာ နယ်မြေချဲ့ထွင်ရေးကို ဇောင်းပေးလာတွေ့နေရပါတယ်။
တရုတ်က ထိုင်ဝမ်ကို သိမ်းပိုက်ဖို့ ခြိမ်းခြောက်နေသလို ရုရှားက ယူကရိန်းကို ပေါ်ထင် ကျူးကျော်တိုက်နေပါတယ်။ အခု ဒီမိုကရေစီဖခင်ကြီးလို့ ကြွေးကြော်နေတဲ့ အမေရိကန် သမ္မတဖြစ်လာတော့မဲ့သူက အရင်သူတို့သိမ်းထားတဲ့ ပနားမားကို ပြန်လိုချင်သလို ဒိမ်းမတ်ပိုင်နယ်မြေနဲ့ ကနေဒါကိုပါ သူတို့နိုင်ငံထဲကို သွင်းချင်တယ်ဆိုတာ စိုးရိမ်စရာပါ။
၂၀၂၅ ခုနှစ်ဟာ ငြိမ်းချမ်းတဲ့နှစ်သစ်ဖြစ်မလား စိတ်ကူးပေါက်သလို ပြောနေတဲ့ ထရန့် သမ္မတလက်ထက်မှာ စစ်ပွဲအသစ်တွေ ဖြစ်လာမလားဆိုတာတော့ စောင့်ကြည့်နေရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
