လက်ရှိ နိုဝင်ဘာလတွင် နိုင်ငံတကာရေးရာနှင့် ပတ်သက်၍ အဓိက အာရုံစိုက်နေရသော အခြေအနေများမှာ-
၁။ ရုရှား-ယူကရိန်း တင်းမာမှုများနှင့် စိုးရိမ်မှုများ
အပူပေးစနစ်နှင့် စွမ်းအင် အန္တရာယ်။ ယူကရိန်းသည် အဆိုးရွားဆုံး ဆောင်းရာသီ ကို ရင်ဆိုင်ရဖွယ်ရှိကြောင်း နိုင်ငံတကာ ကြက်ခြေနီနှင့် လခြမ်းနီအသင်းများ အဖွဲ့ချုပ် (IFRC) က သတိပေးထားသည်။ ရုရှား၏ စွမ်းအင် အခြေခံအဆောက်အအုံများအား ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် လျှပ်စစ်မီး ပြတ်တောက်မှုများနှင့် အပူပေးစနစ်ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။
စစ်ရေးအကူအညီ။ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် ပြန်လည်အရွေးခံရပြီးနောက် အမေရိကန်၏ စစ်ရေးအကူအညီ ဆက်လက်ပေးအပ်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ မရေရာမှုများ ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး၊ ဥရောပမဟာမိတ်များကလည်း ယူကရိန်း၏ လာဘ်စားမှုပြဿနာများကြောင့် အကူအညီ ပေးရေးအပေါ် စိုးရိမ်မှုများ ရှိနေသည်။
၂။ ဂါဇာနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခ (Gaza and Middle East Conflict)
စစ်ပွဲ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခြင်း။ အစ္စရေး-ဟာမတ်စ် ပဋိပက္ခ (Israel-Hamas/Hezbollah conflict) သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပထမသုံးလပတ်အထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ဤတိုက်ပွဲများသည် လက်ဘနွန်တွင် အီရန်ကြော ထောက် နောက်ခံပေးထားသည့် ဟစ်ဘိုလာတို့၏ ကြားဝင်မှုကြောင့် ဒေသတွင်း ပိုမိုကျယ်ပြန့် လာမည့် အန္တရာယ်ကို မြင့်တက်စေသည်။
လူသားချင်းစာနာမှု အကျပ်အတည်း။ ပဋိပက္ခများကြောင့် ပါလက်စတိုင်းနယ်မြေများနှင့် လက်ဘနွန်တို့မှ လူဦးရေအမြောက်အမြား နေရာရွှေ့ပြောင်း ထွက်ပြေးရခြင်းကြောင့် ကြီးမားသော လူသားချင်းစာနာမှု အကျပ်အတည်း ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသည်။
လက်ဘနွန်နှင့် အီရန်တို့၏ ပဋိပက္ခတွင် ပါဝင်ပတ်သက်မှု
၁။ လက်ဘနွန်၏ ပါဝင်ပတ်သက်မှု
လက်ဘနွန်နိုင်ငံသည် တိုက်ရိုက်အစိုးရ စစ်တပ်အနေဖြင့် ဝင်ရောက်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ လက်ဘနွန်အခြေစိုက် အီရန်၏ ကျောထောက်နောက်ခံပြုထားသည့် ဟစ်ဘိုလာ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ တစ်ဖွဲ့မှတစ်ဆင့် ပါဝင်ပတ်သက်နေပါသည်။
ဟစ်ဘိုလာသည် လက်ဘနွန်နိုင်ငံ၏ တောင်ပိုင်းတွင် အခြေစိုက်သော နိုင်ငံရေးပါတီနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို အီရန်က ငွေကြေး၊ လက်နက်နှင့် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု များဖြင့် ကျောထောက်နောက်ခံပြုထားသည်။
ဟစ်ဇ်ဘိုလာ၏ လုပ်ရပ်သည် ဂါဇာရှိ ဟာမတ်စ်အပေါ် အစ္စရေး၏ စစ်ရေးဖိအားကို လျှော့ချပေးရန်နှင့် စစ်ပွဲကို နှစ်ဖက်စလုံး (တောင်နှင့် မြောက်) တွင် ပြန့်ကျက်စေရန် ရည်ရွယ်သည်။
၂။ အီရန်၏ ပါဝင်ပတ်သက်မှု
အီရန်နိုင်ငံသည် လက်ရှိ ဂါဇာတိုက်ပွဲတွင် တိုက်ရိုက် စစ်သားစေလွှတ် ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခြင်း မရှိသေးပါ။ သို့သော် ဒေသတွင်းရှိ ၎င်း၏ “အရံတပ်ဖွဲ့များ” (Proxy Forces) ကို အသုံးပြု၍ အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေပါသည်။
ကျောထောက်နောက်ခံပြုသူ (ရံပုံငွေထောက်ပံ့ခြင်းနှင့်လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခြင်း)။ အီရန်သည် ဟာမတ်စ် (Hamas) နှင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာ (Hezbollah) အပါအဝင် ဒေသတွင်းရှိ အစ္စရေး-ဆန့်ကျင်ရေး အဖွဲ့များ ကို နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက ငွေကြေး၊ လက်နက်၊ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် စစ်ရေးနည်းပညာများ ကို ပေးအပ်၍ လေ့ကျင့်ပေးခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အစ္စရေးအပေါ် ဖိအားပေးရန်နှင့် ဒေသတွင်း၌ ၎င်း၏ သြဇာ အာဏာကို ချဲ့ထွင်ရန်ဖြစ်သည်။
အရံတပ်ဖွဲ့များကို အသုံးပြုခြင်း:
ဟာမတ်စ် (Hamas): ဂါဇာရှိ အဓိက တိုက်ပွဲဝင်သူ။
ဟစ်ဇ်ဘိုလာ (Hezbollah): လက်ဘနွန်နယ်စပ်မှ တိုက်ခိုက်သူ။
ဟူသီ (Houthis): ယီမင်နိုင်ငံမှဖြစ်ပြီး ပင်လယ်နီတွင် စီးပွားရေးသင်္ဘောများကို တိုက်ခိုက်ခြင်း ဖြင့် အစ္စရေးကို ထောက်ပံ့နေသော နိုင်ငံများအပေါ် ဖိအားပေးနေသည်။
အီရတ်/ဆီးရီးယားရှိ ပြည်သူ့စစ်များ: အမေရိကန် စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို ဒရုန်းများနှင့် ဒုံးကျည်များဖြင့် မကြာခဏ တိုက်ခိုက်နေသည်။
၃။ ဒေသတွင်း ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာမည့် အန္တရာယ်
လက်ဘနွန်ရှိ ဟစ်ဇ်ဘိုလာနှင့် အီရန်၏ လက်နက်ကိုင်အုပ်စုများသည် တိုက်ပွဲဝင် နေကြသည့် အတွက် အစ္စရေးသည် ၎င်း၏ မြောက်ပိုင်းစစ်မျက်နှာ (လက်ဘနွန်) ကိုပါ ပြင်းထန်စွာ တုံ့ပြန်ရန် တွန်းအားပေးခံနေရပါသည်။
အကယ်၍ ဟစ်ဇ်ဘိုလာက ပို၍ အင်အားသုံး၍ ဝင်ရောက်လာပါက သို့မဟုတ် အီရန်က တစ်နေရာရာမှတစ်ဆင့် တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ၊ သွယ်ဝိုက်၍ဖြစ်စေ ကြီးမားသော ခြေလှမ်း လှမ်းလာပါက အစ္စရေးနှင့် ၎င်း၏ မဟာမိတ်ဖြစ်သော အမေရိကန် တို့အနေဖြင့် အီရန်နှင့် တိုက်ရိုက်စစ်ပွဲထဲသို့ ဆွဲသွင်းခံရမည့် အန္တရာယ် မြင့်တက်လာပါသည်။
၃။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲများ
ကုလသမဂ္ဂ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုညီလာခံ (COP30): (နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်မှ ၂၁ ရက်အထိ) ဘရာဇီးနိုင်ငံ၊ ဘီလမ် (Belém) တွင် ကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှုကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန်အတွက် ၂၀၃၅ ပစ်မှတ်များပါရှိသော နိုင်ငံအလိုက် ရာသီဥတု စီမံကိန်းများကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် အရေးကြီးသော နှစ်ဖြစ်ပါသည်။
ဒုတိယအကြိမ် ကမ္ဘာ့လူမှုရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ထိပ်သီးအစည်းအဝေး: (နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်မှ ၆ ရက်အထိ) ကာတာနိုင်ငံ၊ ဒိုဟာ (Doha) တွင် ကျင်းပပြီး ဆင်းရဲမွဲတေမှု၊ မညီမျှမှုနှင့် လူမှုရေး အကျုံးဝင်မှုကို မြှင့်တင်ရေးတို့အတွက် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။
အနောက်ဖက်ကမ်းကိုအစ္စရေးဗုံးထိမှန်ခံရသည့်နေရာကိုအရပ်သားများနှင့်စစ်သားများစစ်ဆေးနေစ်
ယူကရိန်းစစ်သားများ
