ယူကရိန်းနှင့် အမေရိကန် ညှိနှိုင်းရေးမှူးများ ခရစ္စမတ်နေ့တွင် ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်အတွက် ဆွေးနွေး

CNN – ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်

ယူကရိန်းသမ္မတ ဗိုလိုဒီမာ ဇယ်လန်းစကီးသည် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက် အခြေအနေရပ်များနှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးမှုများ ဆက်လက် လုပ်ဆောင်နေစဉ်၊ ခရစ္စမတ်နေ့တွင် အမေရိကန် အထူးကိုယ်စားလှယ် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ် (Steve Witkoff) နှင့် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်၏ သားမက်ဖြစ်သူ ဂျာရတ် ကွတ်ရှ်နာ (Jared Kushner) တို့နှင့် “ အလွန်ကောင်းမွန်သော” စကားပြောဆိုမှု တစ်ရပ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

“ တည်ဆောက်မှုဆန်တဲ့ ချဉ်းကပ်မှု၊ အရှိန်အဟုန်ပြင်းတဲ့ လုပ်ဆောင်မှုတွေနဲ့ ယူကရိန်း ပြည်သူတွေအတွက် နွေးထွေးတဲ့ စကားလုံးတွေ၊ ခရစ္စမတ် ဆုတောင်းစကားတွေအတွက် သူတို့ကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်” ဟု ဇယ်လန်းစကီးက ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

နှစ်ဖက်စလုံးသည် လက်ရှိလုပ်ဆောင်နေသော ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲများ၏ “ အနှစ်သာရရှိသော အသေးစိတ်အချက်အလက်များ” ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး၊ ယင်းစကားပြောဆိုမှုမှတစ်ဆင့် “ စစ်မှန်သော ငြိမ်းချမ်းရေးကို မည်သို့ဖော်ဆောင် ရမည်ဆိုသည့် အယူအဆသစ်အချို့” ထွက်ပေါ်လာခဲ့ကြောင်း ဇယ်လန်းစကီးက ဆိုသည်။

အဆိုပါ ဖုန်းဖြင့် ဆွေးနွေးမှုတွင် ယူကရိန်းခေါင်းဆောင်နှင့်အတူ ကာကွယ်ရေးကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး ရပ်စ်တမ် အူမဲရော့ဗ် (Rustem Umerov) အပါအဝင် အခြားသော သံတမန် များလည်း ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ အူမဲရော့ဗ်သည် ကြာသပတေးနေ့နှောင်းပိုင်းတွင် ကွတ်ရှ်နာ နှင့် ဝစ်ကော့ဖ် တို့နှင့် ထပ်မံဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း ဇယ်လန်းစကီးက ပြောကြားခဲ့သည်။

“ ရလဒ်နဲ့ ပိုနီးစပ်စေမယ့် တစ်ရက်တာ ဒါမှမဟုတ် အခွင့်အရေးတစ်ခုကိုမှ အဆုံးရှုံးမခံတာက မှန်ကန်တဲ့ ချဉ်းကပ်မှုလို့ ကျွန်တော်တို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ဒီနေ့ရဲ့ စကားပြောဆိုမှုဟာ ငြိမ်းချမ်းရေးဆီကို နောက်ထပ်ခြေလှမ်းတစ်လှမ်း ဖြစ်လာပါစေ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

မော်စကိုမြို့၌ ပြုလုပ်သည့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မာရီယာ ဇာခါရိုဗာ (Maria Zakharova) က ရုရှားနှင့် အမေရိကန်ကြား ညှိနှိုင်းမှုဖြစ်စဉ်တွင် တိုးတက်မှုများမှာ “ နှေးကွေးသော်လည်း တည်ငြိမ်မှုရှိကြောင်း” မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍ ၎င်းက ဥရောပသမဂ္ဂသည် “ ပဋိပက္ခကို အရှိန်မြှင့်ရန်နှင့် တိုက်ပွဲများကို ကြာရှည်စေရန်” သာ ဆက်လက် လုပ်ဆောင်နေသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။

ရဟန်းမင်းကြီး လီယို (Pope Leo) သည်လည်း ၎င်း၏ ခရစ္စမတ်နေ့ မိန့်ခွန်းတွင် ယူကရိန်း ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ “ လက်နက်သံများ တိတ်ဆိတ်ပါစေ၊ နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်း၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုနှင့်အတူ သက်ဆိုင်သူများအားလုံးသည် စိတ်ရင်းမှန်ဖြင့် တိုက်ရိုက်ဖြစ်သော၊ လေးစားမှုရှိသော ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ပါဝင်ရန် သတ္တိရှိကြပါစေ” ဟု ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်က မိန့်ကြားခဲ့သည်။

ထရန့်အစိုးရ၏ ငြိမ်းချမ်းရေး ကြိုးပမ်းမှုများသည် မကြာသေးမီ သီတင်းပတ်များအတွင်း တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်မှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်ကုန်က အူမဲရော့ဗ် ဦးဆောင်သော ယူကရိန်းကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် ကရင်မလင်ကိုယ်စားလှယ် ကီရီလ် ဒီမစ်ထရီယက်ဗ် (Kirill Dmitriev) တို့သည် ၎င်းတို့၏ အမေရိကန် မဟာမိတ်များနှင့် သီးခြားစီ တွေ့ဆုံခဲ့ကြပြီး ယင်းဆွေးနွေးမှုများကို ဝစ်ကော့ဖ်က “ တည်ဆောက်မှုဆန်ပြီး အကျိုးရှိသည်” ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

အင်္ဂါနေ့တွင် ဇယ်လန်းစကီးသည် အချက် ၂၀ ပါဝင်သော အစီအစဉ်သစ်တစ်ခုကို တင်ပြခဲ့ပြီး ယင်းကို “ စစ်ပွဲ အဆုံးသတ်ရေးအတွက် အခြေခံစာချုပ်၊ ကျွန်ုပ်တို့၊ အမေရိကန်၊ ဥရောပနှင့် ရုရှားတို့ကြား နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ စာရွက်စာတမ်းတစ်ခု” အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။

ယူကရိန်းသမ္မတသည် ရုရှားနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လာမည့် ယူကရိန်း၊ အမေရိကန်နှင့် ဥရောပနိုင်ငံများကြား လုံခြုံရေး အာမခံချက် အသေးစိတ်ကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့သည်။

ယင်းအစီအစဉ်တွင် ယူကရိန်းက ဒိုးနက်စ် (Donetsk) ဒေသရှိ နေရာအချို့မှ ၎င်းတို့၏ တပ်ဖွဲ့များကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းရန် ပါဝင်ကြောင်း ဇယ်လန်းစကီးက ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ရုရှားသည်လည်း ယူကရိန်းတပ်များ ဖယ်ပေးခဲ့သည့် မြေနေရာနှင့် ညီမျှသော ပမာဏအတိုင်း ၎င်း၏တပ်များကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်ပြီး၊ လက်ရှိ ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာအချို့တွင် စစ်မဲ့ဇုန် (demilitarized zone) တစ်ခုကို ထိရောက်စွာ တည်ထောင်သွားမည်ဖြစ်သည်။

ကရင်မလင် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဒီမီထရီ ပက်စကော့ဗ် (Dmitry Peskov) က ရုရှားအနေဖြင့် အဆိုပြုချက်ပါ အချက်အလက်များကို “ လတ်တလောတွင် ဆန်းစစ်နေဆဲ” ဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာ ပူတင်ကမူ ငြိမ်းချမ်းရေး အစီအစဉ် အောင်မြင်ရန်အတွက် ယူကရိန်းသည် ဒိုးနက်စ် တစ်ခုလုံးကို လက်လွှတ်ရမည်ဟု ပြောဆိုထားသည်။

“ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ပဋိပက္ခရဲ့ အရင်းခံအကြောင်းတရားတွေကို သံတမန်နည်းလမ်းနဲ့ ဖြေရှင်းဖို့ကို ပိုနှစ်သက်ပါတယ်” ဟု ပူတင်က ရုရှားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ နှစ်ပတ်လည် အစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ “ တကယ်လို့ တစ်ဖက်နိုင်ငံနဲ့ သူတို့ရဲ့ ပြည်ပအားပေး ထောက်ခံသူတွေက အနှစ်သာရရှိတဲ့ ဆွေးနွေးပွဲတွေမှာ ပါဝင်ဖို့ ငြင်းဆန်မယ်ဆိုရင် ရုရှားဟာ သူ့ရဲ့ သမိုင်းဝင်နယ်မြေတွေကို လွတ်မြောက်အောင် စစ်ရေးနည်းလမ်းနဲ့ ဆောင်ရွက်သွား မှာပါ” ဟု ၎င်းက ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့သည်။

ထရန့်က ယူကရိန်းစစ်ပွဲ အဆုံးသတ်ရန် အရင်ကထက် ပိုမိုနီးစပ်နေပြီဟု အခိုင်အမာ ပြောဆိုနေသော်လည်း နှစ်ဖက်စလုံးက လက်ခံနိုင်သော တရားဝင် သဘောတူညီချက်မှာမူ ယခုထက်ထိ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း မရှိသေးပေ။ သံတမန်ရေးရာ အပြန်အလှန် ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်းမှာပင် ရုရှားသည် ယူကရိန်း ပစ်မှတ်များပေါ်သို့ သေစေနိုင်သော တိုက်ခိုက်မှုများကို ဆက်လက် လုပ်ဆောင်နေသည်။

မကြာသေးမီက တိုက်ခိုက်မှုများသည် ပင်လယ်နက်ဘေးရှိ ယူကရိန်း၏ အဓိက ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်သော အိုဒက်ဆာ (Odesa) ကို အဓိကထားခဲ့သည်။ မော်စကို၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် မြို့နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများတွင် လျှပ်စစ်မီး ပြတ်တောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ဆိပ်ကမ်း အခြေခံအဆောက်အအုံများနှင့် အရပ်သားပိုင် သင်္ဘောများ ပျက်စီးခဲ့သည်။

ရုရှားသည် ယခုလအတွင်း ယူကရိန်းအပေါ် အကြီးမားဆုံးသော ဝေဟင်မှ တိုက်ခိုက်မှု တစ်ခုကို အင်္ဂါနေ့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး လူ ၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၁၇ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ရုရှားတပ်ဖွဲ့များက “ ထိုးစစ်ဆင်မှုများ” ပြုလုပ်လာသောကြောင့် ယူကရိန်း အရှေ့ပိုင်း စီဗားစ် (Siversk) မြို့မှ ယူကရိန်းတပ်များ ဆုတ်ခွာခဲ့ရကြောင်း ယူကရိန်း လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များက ဆိုသည်။

တစ်ဖက်တွင်လည်း ယူကရိန်း လုံခြုံရေးဌာနများသည် ရုရှားတိုက်လေယာဉ်များနှင့် ရေငုပ်သင်္ဘောများကို ပစ်မှတ်ထားကာ ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ဖျက်ဆီးရေး လုပ်ငန်းများကို ယခုလအတွင်း အရှိန်မြှင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ရုရှားသိမ်းပိုက်ထားသော ခရိုင်းမီးယားနှင့် ရုရှားတောင်ပိုင်းရှိ လေယာဉ်ကွင်းများကို အဝေးထိန်းဒရုန်းများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

ခရစ္စမတ် မတိုင်မီတွင် ဇယ်လန်းစကီးက ယူကရိန်းစစ်တပ်အနေဖြင့် ဖြစ်လာနိုင်ခြေရှိသော တိုက်ခိုက်မှုများကို သတိဝီရိယရှိရန် ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ ယူကရိန်း ထောက်လှမ်းရေး ဌာနများ ကိုလည်း “ သူတို့ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို သိသိသာသာ အရှိန်မြှင့်ဖို့” တောင်းဆိုခဲ့သည်။ “ ဒီလိုနေ့မျိုးတွေမှာ သူတို့က ခရစ္စမတ်အထိမ်းအမှတ် အကြီးအကျယ် တိုက်ခိုက်မှုတွေ လုပ်နိုင်တယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ နားလည်ပါတယ်၊ ဒါက သူတို့ရဲ့ သဘာဝပဲ” ဟု ဇယ်လန်းစကီးက X လူမှုကွန်ရက်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာ ၂၃ ရက်မှ ၂၅ ရက်အထိ ယူကရိန်း ဒေသများကို ကာကွယ်ရေးအတွက် တာဝန်ရှိသူများ အစည်းအဝေး ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်းလည်း ၎င်းက ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုအတောအတွင်း ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း မော်စကိုမြို့၌ ကားဗုံးပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ရုရှားဗိုလ်ချုပ်တစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ အဆင့်မြင့် စစ်ဘက်အရာရှိတစ်ဦးကို ထပ်မံ လုပ်ကြံမှု အတွက် တာဝန်ရှိသူများက ယူကရိန်းကို လက်ညှိုးထိုး စွပ်စွဲထားကြသည်။

(လွတ်လပ်သည့် မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေး သင်တို့အကူအညီလိုအပ်နေပါသည်။ ဤနေရာတွင် www.eraseye.com/donation နှိပ်၍ လှူဒါန်းနိုင်ပါသည်)