ဓာတ်ပုံ – Nikkei
ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အမှတ်တံဆိပ်ဆန်များ၏ စစ်မှန်မှုကို ကာကွယ်ရန် စည်းမျဉ်းများ ရေးဆွဲထားသော်လည်း လယ်သမားများ သည် ဈေးသက်သာ၍ စိုက်ပျိုးရလွယ်ကူပြီး ထိုင်းဆန်နှင့်တူညီသော ပျော့ပျောင်းသော အသွင်အပြင်ရှိသည့်အပြင်စား သုံးသူများနှင့် လိုက်လျော ညီထွေရှိသော ဗီယက်နမ်မျိုးကွဲများ စိုက်ပျိုးမှုကို တိတ်တဆိတ် ကူးပြောင်းနေကြသည်။
နိုင်ငံခြား စပါးမျိုးကွဲများသည် လယ်သမားများ၏ လိုအပ်သော ကုန်ကျစရိတ်ကို သက်သာစေသော်လည်း အမျိုးသား အမှတ်တံဆိပ်ဖြင့် ထုတ်လုပ်နေသောပြည်တွင်းစပါးမျိုးကို ထိခိုက်စေခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ၏အနာဂတ် ဆန်လုပ်ငန်းသည် ပြည်ပမှ ဆန်မျိုးကွဲများ တင်သွင်းခြင်းအား တင်းကျပ်သော စည်းမျဉ်းများ ချမှတ်ထားသော်လည်း ရှာဖွေတားဆီး၍ မရရှိနိုင်သော ဗီယက်နမ်မျိုးစေ့များ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်လာနေပြီဟု လုပ်ငန်းရှင်များက ပြောသည်။
“ထိုင်းနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းမှာ ရိုင် ၁ သန်းကျော် (ဟက်တာ ၁၆၀,၀၀၀ ကျော်) ဟာ ဗီယက်နမ်စပါးခင်း ဖြစ်လာပါပြီ” ဟု ထိုင်းဆန်တင်ပို့သူများအသင်းဥက္ကဋ္ဌ ချာရွန်လောသာမာတက်စ် (Charoen Laothamatas)က ပြောသည်။ “ထိုင်းမျိုးအစစ်က ဘယ်ဟာလဲ ဗီယက်နမ်မျိုးကွဲကဘယ်ဟာဆိုတာ ဘယ်သူမှ မခွဲခြားနိုင်ပါဘူး။” အသင်းအနေဖြင့် နှစ်စဉ် ဆန်စပါး ထုတ် လုပ်မှုကို စောင့်ကြည့်လေ့လာပြီး တစိတ်တပိုင်းအားဖြင့် ပြည်တွင်းဆန်စက်များ၊ တောင်သူများနှင့် ကုန်သည်များနှင့် ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်သည်။
စပါးမျိုးကွဲများသည် နယ်ပယ်တွင် အဓိကအားဖြင့် ခွဲခြား၍ မရသော်လည်း ထိုလမ်းကြောင်းသစ်သည် ထိုင်းဆန် တင်ပို့မှုအတွက် ထိုင်း၏မျိုးကောင်းမျိုးသန့် အရည်အသွေးပြည့်ဆန်အဖြစ် တံဆိပ်တပ်ထားသည့် လုပ်ဆောင်မှုဗျူဟာ တစ်ခုလုံးကို မေးခွန်းထုတ် စရာဖြစ်လာခဲ့သည်။ “ ဘာမှ မလုပ်ရင် ငါတို့ရဲ့ ဆန်ကို ပရီမီယံအဆင့်အဖြစ် အမြဲတမ်း မြှင့်တင်တဲ့အ တွက် ငါတို့ရဲ့ ဆန်လုပ်ငန်းတစ်ခုလုံး အန္တရာယ်ရှိမယ်ထင်တယ်” ဟု ချာရွန်လောသာမာတက်စ်က ပြောသည်။ “ ကမ္ဘာ့ဆန်တင်ပို့သူရဲ့ အနေအထားမှာ ရှိနေဖို့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အရည်အသွေးနဲ့ စစ်မှန်မှုကို ဘယ်လို ထိန်းသိမ်း နိုင်မလဲ။” ဟု သူက မေးခွန်းထုတ်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံတွင် အဓိက ကုန်စည်မျိုးကွဲများ တင်သွင်းခြင်းကို တားမြစ်သည့် တင်းကျပ်သော အပင်မျိုးကွဲများ ကာကွယ်ရေး ဥပဒေ ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုင်းမြေပေါ်တွင် စိုက်ပျိုးထားသည့် ဗီယက်နမ်ဆန်အားလုံးသည် တရားမဝင်ဖြစ်ပြီး နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်၍ ဝယ်ယူလာသော မျိုးစေ့များဖြင့် စိုက်ပျိုးကြသည်။ သို့သော် DNA စစ်ဆေးခြင်းမရှိဘဲ ခြားနားချက်ကို မည် သူမျှ မမြင်နိုင်သောကြောင့် လယ်သမားများသည် တရားဝင် ကန့်သတ်ချက်များကို လျစ်လျူရှုလာကြသည်။
ဘန်ကောက်မြို့ မြောက်ဘက် ကီလိုမီတာ ၂၄၀ အကွာရှိ Nakhonsawan ပြည်နယ်မှ အသက် (၄၈) နှစ်အရွယ် လယ်သမား ဆရီချမ်ကန်တာ (Srichan Kanta) က “လွယ်လွယ်ကူကူ စိုက်ပျိုးနိုင်လို့ စိုက်ပျိုးလို့ ကောင်းတဲ့ မျိုးကွဲမျိုးပါ။ “ ၎င်းသည် ပိုးမွှားများကို ခံနိုင်ရည်ရှိပြီး ၎င်း၏ အသားသည် ပျော့ပျောင်းပြီး ဈေးကွက်ဝယ်လိုအားနှင့် ကိုက်ညီပါသည်။”
ထိုင်းနိုင်ငံတွင် စိုက်ပျိုးထားသော ဗီယက်နမ်ဆန်သည်နမူနာ ၈၅ မျိုးရှိသည်ဟု ယူဆရပြီး စိုက်ပျိုးပြီး ရက်ပေါင်း ၉၀ တွင် ရိတ်သိမ်းရန် အသင့်ဖြစ်နေပြီဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းတွင် တစ်နှစ်ပတ်လုံး စိုက်ပျိုးနိုင်သော ဆည် မြောင်းစနစ်များ ကောင်းမွန်သော တောင်သူလယ်သမားများအတွက် တစ်နှစ်လျှင် အကြိမ်ပေါင်းများစွာ သီးနှံများ စိုက်ပျိုးရန် ပိုမိုလွယ်ကူစေသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံသည် ဆယ်စုနှစ် သုံးခုကျော်အတွင်း ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဆန်တင်ပို့သူ ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ထိပ်ဆုံးနေရာကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ထိုင်းဆန်မျိုးကွဲများသည် စိုက်ပျိုးရန် ပို၍ ခက်ခဲသည်။
အထူးသဖြင့် မွှေးကြိုင်သော်လည်း ရင့်ကျက်ရန် ရက်ပေါင်း ၁၂၀ အထိ အချိန်ယူရပြီး ရာသီအလိုက် မိုးရွာသွန်းမှုအရ အ ရှေ့မြောက် ကုန်းပြင်မြင့်ဒေသအချို့တွင်သာ တစ်နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ်သာ စိုက်ပျိုးနိုင်ပါသည်။ ဗီယက်နမ်ဆန်ကို ထိုင်းနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းကို မည်သည့်အချိန်က ခိုးသွင်းခဲ့သည်ဆိုသည်ကို မည်သူမျှ မသိနိုင်ပါဘူး။ သို့သော် လွန်ခဲ့သည့်နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း လယ်ဧက ၁၆၀,၀၀၀ ကျော်သည် ဗီယက်နမ်မျိုးကွဲများသို့ ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး အမြတ်အစွန်းများသော ကုန်တင်ကားကြီးများဖြင့် မျိုးစေ့များကို လယ်သမားများထံမှ ဈေးပိုသက်သာသော ထုတ်လုပ်မှုကို ရှာဖွေသည့် လယ်သမားများထံမှ အရင်းအနှီးပြုရန် လွယ်ကူသည့်နည်းလမ်းကို မြင်နေရသည်ဟု ချောင်ချန်း၏ ခန့်မှန်းချက်အရ သိရသည်။
စစ်မှန်မှုအပေါ် အာရုံစူးစိုက်မှုသည် ထိုင်းဆန်ဈေးကွက်တွင် ပိုမိုပြင်းထန်သော ပြိုင်ဆိုင်မှုကို တွန်းလှန်ရန် အထောက်အကူ မပြုပေ။ ထိုင်းနိုင်ငံသည် ဆယ်စုနှစ် သုံးခုကျော်အတွင်း ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဆန်တင်ပို့သူဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ၂၀၁၁ ခုနှစ်ကတည်းက တခြားနိုင်ငံများက ကျော်တက် သွားပြီဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယသည် ယခုအခါ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး တင်ပို့သည့်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် တန်ချိန် (၂၂) သန်းအထိ တင်ပို့နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံသည် ဗီယက်နမ်နှင့် ဒုတိယနေရာအတွက် ယှဉ်ပြိုင်နေပြီး တစ်ခုစီမှ တန်ချိန် (၇) သန်းမှ (၇.၅) သန်းကြား တင်ပို့ခဲ့သည်။
ဗီယက်နမ်နှင့် ပြိုင်ဆိုင်မှုသည် ထိုင်းဈေးကွက်မှ လိုချင်သည့် ဆန်မျိုးများကို မှန်ကန်သော ဈေးနှုန်းဖြင့် မကမ်းလှမ်းနိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ထိုင်းနိုင်ငံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး သုတေသနဌာန (TDRI) မှ သိရသည်။ ဗီယက်နမ်မျိုးကွဲများ ဝင်လာခြင်းသည် ဖိအားကိုသာ တိုးစေသည်။ နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်မှုအိမ်တော်မှ ကုန်သည်တစ်ဦးက “ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်မှာ လိုအပ်ချက်အမျိုးမျိုးနဲ့ ကိုက်ညီအောင် ထိုင်းနိုင်ငံက သူ့ရဲ့ဆန်မျိုးကွဲတွေကို တီထွင်ထုတ်လုပ်ဖို့ ပျက်ကွက်ခဲ့ရင် ဒါဟာ ပြဿနာကြီး တစ်ခုပါပဲ” ဟု ပြောသည်။
စပါးသုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကို ကြီးကြပ်သည့် စိုက်ပျိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ ဆန်စပါးဌာနသည် စပါးမျိုးကွဲအသစ်များကို အထွက်နှုန်းကောင်းသည့် တောင်သူများထံ ပေးအပ်ရန် ပျက်ကွက်ခဲ့ခြင်းကြောင့်ဟု ဝေဖန်မှုများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဒါပေမယ့် အဆင့်မြင့် စားသောက်ဆိုင်တွေကနေ စက်မှုဆန်မှုန့် အထိ အမျိုးမျိုးသော လိုအပ်ချက်တွေကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ဖို့ အမျိုးအစားပေါင်း (၁၇၁) မျိုး တီထွင်ထားတယ်လို့ ဌာနက ပြောပါတယ်။
“ပြဿနာက ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်မှာ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ဖို့ ပြိုင်ဆိုင်မှုပြင်းထန်တဲ့ ကုန်ကျစရိတ်နဲ့ ထုတ်လုပ်မှုနဲ့ စီးပွားဖြစ် ထုတ်လုပ်မှုကို အမြင့်မားဆုံးဖြစ်အောင် လယ်သမားတွေဆီ ဖြန့်ဝေပေးဖို့ ဘက်ပေါင်းစုံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အားနည်း နေတယ်” ဟု Kasikorn Research Center မှ သုတေသီတစ်ဦးက ပြောသည်။ “ ကုန်ထုတ်စွမ်းအား ကျဆင်းခြင်းသည် ထုတ်လုပ်မှုကုန် ကျ စရိတ်ကို မြင့်မားလာစေပြီး ယှဉ်ပြိုင်မှုကို လျှော့ချနိုင်ခြင်းကြောင့် အပြစ်တင်သင့်သည့် အချက်ဖြစ်သည်။
Vietnamese rice in Thailand’s fields poses growing problem Alien strains help farmers meet demand at low cost but dent national brand
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁) ရက်နေ့ထုတ် Nikkei Digital စာစောင်ပါ APORNRATH PHOONPHONGPHIPHAT ရေးသားသည့် “ Vietnamese rice in Thailand’s fields poses growing problem” ဆောင်းပါးကို ဆီလျော်အောင် ဘာသာပြန်ထားပါသည်။
