၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၂၆) ရက်၊ ခေတ်မျက်လုံး။
အစ္စရေးနှင့် ဂါဇာတွင် ယခုလအတွင်း စစ်ပွဲများ မဖြစ်ပွားမီ စုစည်းထားသည့် ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ အေဂျင်စီ၏ အစီရင်ခံစာအရ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ပဋိပက္ခများကြောင့် လူပေါင်း ၁၁၄ သန်းကျော် အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးရသည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။
ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) ၏ နှစ်လယ်အစီရင်ခံစာတွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ပထမနှစ်ဝက်တွင် အတင်းအကျပ် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ရခြင်း၏ အဓိက အကြောင်းရင်းများမှာ ယူကရိန်းတွင် ရုရှားကျူးကျော်စစ်ပွဲနှင့် ပဋိပက္ခများ ဖြစ်နေသည့် ဆူဒန်၊ ကွန်ဂိုနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့ကြောင့်ဖြစ်သည်။
ဓာတ်ပုံ။ ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာသော ကရင်ဒုက္ခသည်များ
အာဖဂန်နစ္စတန်ရှိ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းနှင့်အတူ ဆိုမာလီယာတွင် မိုးခေါင်မှု၊ ရေကြီးမှုနှင့် မလုံခြုံမှုများ အပါအဝင် ရာသီဥတုဆိုင်ရာ ကပ်ဘေးများသည်လည်း စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ အမှတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ကြောင်း အေဂျင်စီက ပြောကြားခဲ့သည်။
“အခုကမ္ဘာ့အာရုံစိုက်မှုဟာ ဂါဇာရှိ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ကပ်ဘေးအပေါ်မှာ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ ပဋိပက္ခတွေ များပြား ကြီးထွားလာနေပြီး အပစ်မဲ့ပြည်သူတွေရဲ့ အသက်အိုးအိမ် စည်းစိမ်တွေကို ဖြိုခွဲဖျက်ဆီးပစ်ခံနေပါတယ်” ဟု ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး ဖိလစ်ပို ဂရမ်ဒီ (Filippo Grandi) က ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
အစ္စရေးက ဂါဇာကမ်းမြောင်၏ မြောက်ဘက်တွင် နေထိုင်သူများကို တောင်ဘက်သို့ ဦးတည်ထွက်ခွာရန် သတိပေးပြီးနောက် ဂါဇာရှိ ကုလသမဂ္ဂ ကယ်ဆယ်ရေးစခန်းများတွင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ ၆၀ဝ,၀၀၀ ခန့်ရှိကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် လုပ်ငန်းအေဂျင်စီက ပြောကြားခဲ့သည်။
“ဂါဇာ၊ ဆူဒန်နဲ့ တခြားနိုင်ငံတွေမှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေကို ကျွန်တော်တို့ စောင့်ကြည့်ရတဲ့အခါ ဒုက္ခသည်တွေနဲ့ တခြား ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတွေအတွက် ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ဖြေရှင်းချက်တွေရဲ့ အလားအလာဟာ အလှမ်းဝေးတယ်လို့ ခံစားရတယ်” ဟု ဂရမ်ဒီ က ပြောကြားခဲ့သည်။
“ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ လက်လျှော့လို့ မရဘူး။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များနဲ့အတူ ကျွန်တော်တို့ဟာ ဒုက္ခသည်တွေအတွက် အဖြေရှာဖို့ ဆက်လက်၍ တွန်းအားပေးရမယ်။” ဟု သူက ဆက်လက်ပြောခဲ့ပါသည်။
