ဒီဇင်ဘာ (၆) ရက်။
ကမ္ဘာသည် တတိယမြောက် နျူကလီးယားခေတ်သို့ ရောက်လုနီးပါး ဖြစ်နေပြီဟု ဗြိတိသျှစစ်တပ်၏ အကြီးအကဲက အချက်ပေးလိုက်သည်။
ဒီဇင်ဘာလ (၄) ရက်နေ့တွင် တော်ဝင်ရေတပ်ဦးစီးချုပ် တိုနီ ရာဒါကင် (Tony Radakkin) က ဗြိတိန်နိုင်ငံတော်ဝင်ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးအင်စတီကျု (RUSI) ၌ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင် “ကမ္ဘာကြီး ပြောင်းလဲသွားပြီ” နှင့် “ကမ္ဘာ့ပါဝါအခြေအနေ ပြောင်းရွေ့နေပြီး တတိယနျူကလီးယားခေတ်ကို ရောက်လုနီးပါးဖြစ်နေပြီ” ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။
ရာဒါကင်က “အခုရောက်ရှိလာတဲ့ ဒီခေတ်ဟာ အရင်ခေတ်တွေထွက်ပိုပြီး “အရာရာတိုင်းမှာ ပိုမိုရှုပ်ထွေးလာနေတယ်” ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ ပထမနျူကလီးယားခေတ်ကို စစ်အေးခေတ်နှင့် ဒုတိယ စစ်အင်အားလျော့ချရေးကြိုးပမ်းမှုခေတ်အဖြစ် အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်ဟု ပြောခဲ့သည်။
ကမ္ဘာကြီးသည် “ကြိုဆိုနေရသည့် အခြေအနေတွင်ရှိသည့်” တတိယမြောက် နျူကလီးယားခေတ်ကို “အကျပ်ရိုက်စေသော အကျပ်အတည်းများ၊ နျူကလီးယားပျံ့ပွားမှုနှင့် ပျက်စီးစေသောနည်းပညာများဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ ယခင်ကရှိခဲ့သော လုံခြုံရေးယန္တရားများ လုံးဝနီးပါးမရှိခြင်း” ကလည်း အထက်ပါအခြေအနေများတွင် ပါ၀င်နေပါသည်” ဟု ရာဒါကင်က ပြောသည်။
ထိုအချက်များအပေါ် တွင် ယူကရိန်းစစ်ပွဲနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ ပဋိပက္ခ အများအပြားသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တည်ငြိမ်မှုကို တွန်းလှန်ခဲ့သည်ဟု ၎င်းက ပြောဆိုခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် ရုရှားက ယူကရိန်းနယ်စပ်တွင် မြောက်ကိုးရီးယားစစ်သားများကို တပ်ဖြန့်ချထားခြင်းသည် ပြီးခဲ့သောနှစ်အတွင်း “ အဆိုးရွားဆုံးသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု” ဖြစ်သည်။ ရုရှားအစိုးရသည် အီရန်ဒရုန်းများ အသုံးပြုမှုနှင့် ယီမင်ရှိ ဟူတီသူပုန်အဖွဲ့အား စစ်ရေးအကူအညီပေးခြင်းမှတဆင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံအတွက် အနောက်နိုင်ငံများ၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုကို လက်တုံ့ပြန်ရန် ခြိမ်းခြောက်ထားပြီး ယင်းခြိမ်းခြောက်မှုအတိုင်း ဆောင်ရွက်နေသည်ဟု ဆန်းစစ်ချက်တွင် ဖော်ပြသည်။
ရုရှားသည် ၎င်း၏နျူကလီးယားအယူဝါဒကို နိုဝင်ဘာလတွင် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာလ (၂) ရက်နေ့က အမေရိကန်သမ္မတ ဘိုင်ဒင်က ယူကရိန်းနိုင်ငံကို အမေရိကန်လုပ် လက်နက်များနှင့် တိုက်ခိုက်ရန် ခွင့်ပြုခဲ့ပါသည်။
သို့သော်လည်း ရုရှားသည် မြောက်အတ္တလန္တိတ်စာချုပ်အဖွဲ့ (NATO) ကို တိုက်ခိုက်ရန် သို့မဟုတ် ကျူးကျော်ရန် အခွင့်အလမ်း “တစ်သန်းတွင် တစ်ခု” သာရှိသည်ဟု ရာဒါကင်က ရှုမြင်ထားသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရုရှားက “ဒါမျိုးဖြစ်ရင် သမားရိုးကျလက်နက်ပဲဖြစ်ဖြစ် နျူကလီးယားလက်နက်ပဲဖြစ်ဖြစ် တန်ပြန်တိုက်ခိုက်မှုက အလွန်ပြင်းထန်မယ်” ကို ရုရှားက နားလည်ထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ရာဒါကင်က ပြောဆိုခဲ့သည်။
“နေတိုးရဲ့ ဟန့်တားရေး ဗျူဟာက အခုပဲ လုပ်ဆောင်နေပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆက်လက်ပြောသည်။
ကမ္ဘာ့ပတ်ဝန်းကျင် မငြိမ်မသက်မှုတွေကြောင့် နိုင်ငံများကို အုပ်စုသုံးစုခွဲထားသည်ဟု ရာဒါကင်က ထောက်ပြခဲ့သည်။ ပထမအမျိုးအစားတွင် ရုရှား၊ တရုတ်၊ မြောက်ကိုရီးယားနှင့် အီရန်တို့အပါအဝင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကြီးစိုးမှုကို စိန်ခေါ်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် အာဏာရှင်နိုင်ငံများ ပါဝင်သည်။
ဒုတိယအုပ်စုမှာ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံများနှင့် ပင်လယ်ကွေ့ဘုရင်နိုင်ငံများပါ၀င်သည့် “တာဝန်ရှိနိုင်ငံများ” ဖြစ်သည်။ ဤနိုင်ငံများသည် “ ကမ္ဘာ့တည်ငြိမ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကို ထိန်းသိမ်းရန် အတူတကွ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ရန် ကတိပြုထားကြသည်။”
တတိယအုပ်စုကို “ အုပ်စုနှစ်စုကြား အပြန်ပြန်အလှန်လှန် ရွေ့လျားခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့၏ အကျိုးအမြတ်များကို အမြင့်ဆုံးရအောင် ကြိုးပမ်းသည့်နိုင်ငံများ” ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟု ရာဒါကင်က ပြောဆိုခဲ့သည်
နေတိုးနိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ ရန်သူများကို အနိုင်ယူရန်အတွက် ၎င်းတို့၏ အားသာချက်များကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားရန် လိုအပ်ကြောင်း ရာဒါကင်က ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့သည်။
သတင်းရင်းမြစ်။ CNN ဂျပန်။
ဓာတ်ပုံ။
တော်ဝင်ရေတပ်ဦးစီးချုပ် Tony Radakkin/Andy Rain/EPA-EFE/Shutterstock
