CNN – ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်
မြေပြင်၊ ပင်လယ်နှင့် ဝေဟင်တို့တွင် တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် ဉာဏ်စမ်းတိုက်ပွဲဆင်နွှဲ ရင်း အနိုင်ရရန် ကြိုးပမ်းနေကြသော ရုရှားနှင့် ယူကရိန်း စစ်တပ်နှစ်ခု အတွက် လိုက်လျောညီထွေ တီထွင်ဖန်တီးခြင်းသည် အဓိကလုပ်ငန်းဆောင်ပုဒ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဤနည်းဗျူဟာနှင့် လက်နက်များ၏ မရပ်မနား ဆင့်ကဲပြောင်းလဲနေမှုကို မကြာသေးမီက ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများက ဖော်ပြနေသည်- ၎င်းတို့မှာ ရုရှား၏ ဂျက်အင်ဂျင် တပ်ဆင် ထားသည့် ဗုံးအသစ်၊ ယူကရိန်း၏ ပေါ့ပါးသောလေယာဉ်ငယ်များကို အဝေးပစ် ‘အသေခံဗုံး’ အဖြစ် အသုံးပြုခြင်းနှင့် ပင်လယ်ပြင်သုံး မောင်းသူမဲ့ စနစ် (maritime drones) မျိုးဆက်သစ် များပင် ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံနှစ်ခုစလုံးသည် AI (ဉာဏ်ရည်တု)၊ စက်ရုပ်နည်းပညာ နှင့် မောင်းသူမဲ့ စနစ်များ ကို အရှိန်အဟုန်ဖြင့် အသုံးချနေကြသည်။ သို့သော် အချို့သော တီထွင်ဆန်းသစ်မှုများသည် အံ့သြဖွယ်ကောင်းလောက်အောင် ရိုးရှင်းသော နည်းပညာနိမ့် ပုံစံများ ဖြစ်ကြသည်။
အဝေးပစ် ဒုံးကျည်အဖြစ် ပြောင်းလဲထားသော လေယာဉ်များ (ယူကရိန်း)
• ယခုလ အစောပိုင်းက ယူကရိန်းလေယာဉ်ကွင်းတစ်ခု၌ ညအမှောင်ထု ကျရောက်ချိန်တွင် အမျိုးသားအုပ်စုငယ်တစ်ခုသည် ရုရှားနိုင်ငံအတွင်း ပစ်မှတ်ထားသော ကီလိုမီတာ ၂,၀၀၀ (မိုင် ၁,၂၄၃) အကွာအဝေးသို့ သွားရောက်မည့် မောင်းသူမဲ့ လေယာဉ်ငယ်တစ်စင်းကို တပ်ဆင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ပစ်မှတ်မှာ မော်စကိုမြို့၏ အရှေ့ဘက် မိုင် ၂၃၀ ခန့်အကွာရှိ ရုရှား စက်မှုမြို့တော် ဇာဇင့်ခ် (Dzerzhinsk) ဖြစ်သည်။
• လေယာဉ်၏ ကိုယ်ထည်အောက်ပိုင်းတွင် အလွန် ရိုးရှင်းသော ဗုံးတစ်လုံး ကို ချည်နှောင်ထားသည်။
• လေယာဉ်ပျံတက်ပြီး နာရီအနည်းငယ်အကြာတွင် ရုရှားစစ်တပ်အတွက် ကျည်ဆန်များ ထုတ်လုပ်သည့် ဇာဇင့်ခ် (Dzerzhinsk) မြို့ရှိ ပေါက်ကွဲစေတတ်သောပစ္စည်းများ စက်ရုံတွင် မီးကြီးလောင်ကျွမ်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သတင်းများက ဖော်ပြသည်။
• ဤအစီအစဉ်ကို ဂေါနစ်ခ်(Goronych) ဟုခေါ်သည့် လေကြောင်း ဝါသနာရှင်တစ်ဦးမှ ဖန်တီး ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ တစ်ယောက်ထိုင် လေယာဉ်ငယ်များ ကို မူလပုံစံမှ ထိရောက်သော အဝေးပစ်ဒုံးကျည်များအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ လေယာဉ်မှူးထိုင်ခုံနေရာတွင် အပိုလောင်စာတိုင်ကီနှင့် လမ်းကြောင်းပြ ဆက်သွယ်ရေးစနစ်များကို တပ်ဆင် ထားပြီး စွမ်းအင်ပေးသည့် ဘက်ထရီများ ထည့်သွင်းထားကြောင်း ယူကရိန်း သတင်းဌာန ဘေဘယ်(Babel) က ဖော်ပြခဲ့သည်။
• Goronych နှင့် ၎င်း၏အဖွဲ့သည် ယခုအခါ ယူကရိန်း၏ အထူးစစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့ တပ်ရင်း ၁၄ တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်နေသည်။ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ၎င်းတို့သည် ယူကရိန်း နယ်စပ်မှ ကီလိုမီတာ ၈၀၀ (မိုင် ၄၉၇) နီးပါးဝေးသော ရုရှားမြို့ ဆာရန့်ခ်(Saransk) ရှိ ဖောက်ခွဲရေး ကိရိယာဒီတိုနေတာများ (detonators) နှင့် မိုင်းများ ထုတ်လုပ်သည့် စက်ရုံ ကို တိုက်ခိုက်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဂျက်အင်ဂျင်တပ်ဆင်ထားသော ဗုံးများ (ရုရှား)
• ယူကရိန်း ကာကွယ်ရေး ထောက်လှမ်းရေး (DI) ၏ အဆိုအရ မကြာသေးမီက ရုရှားသည် ၎င်းတို့၏ လက်ထဲရှိ များပြားလှသော “ လွတ်လပ်စွာကျသောဗုံး” အဟောင်းများကို ပြန်လည်ပြုပြင်ထားသော ဂျက်အင်ဂျင် တပ်ဆင်ထားသည့် လမ်းညွှန်ဗုံးအသစ် တစ်မျိုးကို စတင် အသုံးပြုလာသည်။
• DI ၏ ဒုတိယအကြီးအကဲ ဗာဒန် စကိုင်ဘီရက်စကီ (Vadym Skybitski) က “ ထိုဗုံးများ၏ ပစ်ခတ်နိုင်သည့် အကွာအဝေးနှင့် တိုက်ခိုက်နိုင်သည့် အချင်းဝက်မှာ ကီလိုမီတာ ၂၀၀ (မိုင် ၁၂၄) ခန့် ရှိလိမ့်မည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
• ရုရှားတို့သည် ယခင်ကလည်း ဆိုဗီယက်ခေတ် ဗုံးများကို ကီလိုမီတာ ၈၀ (မိုင် ၅၀) ခန့်အကွာမှ ပစ်ခတ်နိုင်သောပျံဝဲတိုက်သည့်လက်နက် (glide munitions) များအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် ယူကရိန်းလေကြောင်း ကာကွယ်ရေးစနစ်များနှင့် ဝေးရာမှ တိုက်ခိုက်နိုင်စေသည်။
• ဤပစ်ခတ်နိုင်စွမ်း ပိုမိုဝေးကွာသော အမျိုးအစားအသစ်ကို UMPB-5 ဟု အမည်ပေးထားပြီး အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ ခါကိဗ် (Kharkiv) မြို့ကို တိုက်ခိုက်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
ပင်လယ်ပြင် ဒရုန်းများနှင့် နည်းပညာလိုက်လျောညီထွေမှု
• ယူကရိန်းသည် ရုရှား၏ ပင်လယ်နက်ရေတပ်ကို အထူးထိရောက်စွာ တိုက်ခိုက် နိုင်ခဲ့သော ပင်လယ်ပြင်သုံး မောင်းသူမဲ့ရေယာဉ်များ (maritime drones) ကို ဦးဆောင်တီထွင်ခဲ့သည်။ ဤသီတင်းပတ်အတွင်း လုံခြုံရေးဝန်ဆောင်မှု (SBU) က နောက်ဆုံးပေါ် မျိုးဆက်သစ်ကို ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့သည်။
• ၎င်းတို့အနက် တစ်ခုကို ဇွန်လတွင် ရုရှားနှင့် သိမ်းပိုက်ထားသော ခရိုင်းမီးယား ဒေသကို ဆက်သွယ်ထားသည့် တံတားကို တိုက်ခိုက်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း SBU က ပြောကြားခဲ့သည်။
• ဤမွမ်းမံထားသော မော်ဒယ်များသည် ကီလိုမီတာ ၁,၅၀၀ (မိုင် ၉၃၂) ကျော် ခရီးသွားလာနိုင်ပြီး ပေါက်ကွဲပစ္စည်း ကီလိုဂရမ် ၂,၀၀၀ (ပေါင် ၄,၄၀၉) အထိ သယ်ဆောင်နိုင်သည့်အပြင် ဒုံးပျံပစ်လောင်ချာစနစ်များကိုပါ တပ်ဆင်နိုင်သည်။
စစ်ပွဲအတွင်း လိုက်လျောညီထွေမှု
• စစ်ပွဲစတင်ချိန်တွင် ယူကရိန်းစစ်တပ်သည် နည်းဗျူဟာနှင့် ပစ္စည်းကိရိယာများကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲရာ၌ ရုရှားထက် ပိုမိုသွက်လက်ခဲ့သည်။
• ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ လေ့လာသုံးသပ်သူ ဒါရာမာ့စ်စီကော့(Dara Massicot) ၏ အဆိုအရ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ရုရှားတပ်ဖွဲ့ဝင်များကလည်း ၎င်းတို့၏ ယာဉ်များတွင် ကာကွယ်ရေးသံချပ်ကာများ ထပ်ပေါင်းခြင်း၊ အသွင်ဖျောက်သည့် နည်းစနစ်အသစ်များကို သင်ယူခြင်းနှင့် အဖွဲ့ငယ်ဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်သည့် နည်းဗျူဟာများ ကို အသုံးပြုလာကြသည်။
• ယူကရိန်းအနေဖြင့် ဒရုန်းများနှင့် ဒုံးကျည်များ ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှု တိုးတက်လာသော်လည်း မဟာမိတ်များထံမှ လက်နက်များ ဆက်လက် ရရှိရန် လိုအပ်နေဆဲဖြစ်ပြီး လေကြောင်းကာကွယ်ရေးစနစ်များ လိုအပ်ချက်မှာလည်း ထင်ရှားနေသည်။
• လက်နက် ထုတ်လုပ်မှု လမ်းကြောင်းများသည် လများမဟုတ်ဘဲ နှစ်များဖြင့် တိုင်းတာနေရသည့်အတွက် စစ်မြေပြင်၌ လျင်မြန်သော တီထွင်ဖန်တီးမှုများ သည် အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေပါသည်။
ယူကရိန်းဒုံးကျဥ်ထိမှန်ခံရသည့်မော်စကိုမြို့ရှိ တိုက်ခန်းတခု ကိုလူများကြည့်ရှုနေစဥ် (ဓါတ်ပုံ)
ယူကရိန်း၏ခါကိ့ဗ်မြို့ကိုရုရှားဒရုန်းထိမှန်ထားပုံ (ဓါတ်ပုံ)
