အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကို အံ့သြသင့်ဖွယ်ရာ ပြောင်းပြန်လှန်လိုက်ခြင်း
ဖရီးဒ်ဇာကာရီးယား (Fareed Zakaria) က ဇလန်းစကီးအပေါ် ထရန့်ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကို တုံ့ပြန်ဝေဖန်လိုက်ပါတယ်။
ဒါကို ဘယ်သူကမှ မမျှော်လင့်ထားဘူး။ ဒီလိုလုပ်တာဟာ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကို အံ့သြဖွယ်ရာ ပြောင်းပြန်လှန်မှုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆယ်စုနှစ်များစွာအတွင်း အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကို အကြီးကျယ်ဆုံး ပြင်ဆင်မှုလို့ ယူဆရပါတယ်။
၁၉၄၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ နှောင်းပိုင်းကတည်းကအမေရိကန်ပြည်ထောင်စုဟာ အနောက်ကမ္ဘာကို တည်ဆောက်ကာ လွတ်လပ်တဲ့ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး မိမိအချုပ်အခြာအာဏာကို ထိန်းသိမ်းကာ မိမိကြွယ်ဝမှုကိုထိန်းသိမ်းကာ ငြိမ်းချမ်းမှုကို ထိန်းသိမ်းခြင်းနဲ့ အာဏာရှင်တွေရဲ့ ရန်လိုမှုတွေကို ဖယ်ရှားပစ်ခဲ့ပါတယ်။
အမေရိကန်ဟာ မိမိအနေအထားကို ပြောင်းပြန်လှန်လိုက်ပြီး ရန်လိုတဲ့ အာဏာရှင်ဖက်မှာ ရပ်တည်ကာ သားကောင်ဖြစ်နေတဲ့ ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားတဲ့နိုင်ငံကို ဆန့်ကျင်ခဲ့တဲ့အတွက် ဥရောပခေါင်းဆောင်တွေသာမက ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ ပြည်သူတွေကို အံ့အားသင့်စေခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာတဝှမ်းက လူတွေနဲ့ အာရှခေါင်းဆောင်တွေက အမေရိကန်နိုင်ငံဟာ ဥရောပမှာရှိတဲ့ ဒီမိုကရက်တစ်နိုင်ငံလေးကို ကာကွယ်ပေးပါ့မလားလို့ စူးစမ်းမှုတွေ ရှိနေခဲ့တယ်။ ဥရောပမဟာမိတ်တွေက သူတို့ဟာ အလွန်အန္တရာယ်ကြီးတဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုကြီးနဲ့ ကြုံနေရတယ်လို့ ယုံကြည်နေတဲ့အချိန်မှာ အမေရိကန်က ကာကွယ်မပေးတော့ဘူးဆိုရင် ဒီနိုင်ငံတွေကို ဘယ်သူက ကာကွယ်ပေးမှာလဲ။
အမေရိကန်ရဲ့ အာမခံချက်တွေကို အလေးအနက်ထားနိုင်ပါသလား။ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးပေါ်လစီကို အလေးအနက်ထားနိုင်ပါသလား။ အခုအချိန်မှာ ကျွန်တော်တို့ဟာ သမိုင်းလမ်းကြောင်းမှာ ဝမ်းနည်းဖွယ်ကောင်းလောက်တဲ့အချက်ကို မြင်တွေ့နေရတယ်လို့ ထင်ပါတယ်။
သတင်းထောက်။ ရှင်က ကမ္ဘာကြီးအတွက် ဒါကဘာကိုဆိုလိုသလဲဆိုတာကို ပြောနေခဲ့တာ ဆိုတော့ ကမ္ဘာ့အာဏာစဥ်အရ ယူကရိန်းမျက်နှာစာမှာ ဇလန်းစကီးအတွက် ဘယ်လို လက်တွေ့ကျတဲ့ ရွေးချယ်စရာတွေ ရှိသလဲ။ အခုပြောနေတာက အမေရိကန်အကူအညီမပါဘဲနဲ့ စစ်ရှုံးမယ်လို့ လွန်ခဲ့တဲ့ တစ်နှစ်က အင်တာဗျူးမှာ ရှင်ပြောခဲ့တယ်။ အခု အချိန်မှာ သူ့မှာ ဘာရွေးချယ်ခွင့်တွေရှိမလဲ။
ဖရီးဒ်ဇာကာရီးယား။ သူ့(ဇလန်းစကီး) မှာ ရွေးချယ်စရာများစွာ မရှိဘူးလို့ မြင်ပါတယ်။ ဥရောပသားတွေက သူ့ကို ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းတွေကို တိုးမြှင့်ပေးနိုင်ဖို့ ကြိုးစားနိုင်ပေမဲ့ အမှန်တရားကတော့ အမေရိကန်ကပဲ အဓိကအချက် ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆနဲ့အနောက်တိုင်း ကာကွယ်ရေး စနစ်တစ်ခုလုံးကို တည်ဆောက်ထားပြီး အမေရိကန်က အဓိကအာမခံချက်ပေးသူ ဖြစ်ပါတယ်။
ဥရောပက သူတို့ရဲ့ စစ်ရေးအသုံးစရိတ်ကို မြှင့်တင်လိုက်ရင်တောင် အမေရိကန် ကုန်ပစ္စည်းတွေကိုပဲ ဝယ်ရတယ်။ ဒါဟာ အမေရိကန်ကိုအာမခံထားတဲ့ သဘောတူညီချက်ပါ။ ဥရောပတိုက်သားတွေက အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးသုံးပစ္စည်းတွေနဲ့ ကာကွယ်ရေးထုတ်ကုန်ပစ္စည်းတွေကို ဝယ်ယူကြရပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် စနစ်တစ်ခုလုံးရဲ့ အရေးအကြီးဆုံးဝန်ဆောင်ပေးနေမှုကို ရုတ်တရက် ရုတ်သိမ်းလိုက်မယ်ဆိုရင် ဇလန်းစကီး ဘယ်လိုရှင်သန်နိုင်မယ်ဆိုတာကို ပြောရန်မှာ အလွန်ခက်ခဲပါတယ်။
ခင်ဗျား သိနေသလို ဒါက ဗီယက်နမ်ပြီးရင် အကြီးမားဆုံး အမေရိကန်က လက်နက်ချမှုမျိုးအဖြစ် ခံစားရပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဆိုးဆိုးရွားရွား လိုချင်တယ်လို့ အမေရိကန်က ဆုံးဖြတ်ခဲ့တဲ့နောက် ဒီတိုက်ပွဲကို လက်နက်ချဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
မှတ်ချက်။
ဂျာနယ်လစ် ဖရီးဒ်ဇာကာရီးယားက အိန္ဒိယနွယ်ဖွား အမေရိကန် နိုင်ငံသားဖြစ်ပါတယ်။ သူဟာ အမေရိကန်နိုင်ငံရေး သုံးသပ်သူတွေထဲမှာ နာမည်ကျော်ကြားသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး သူ့ရဲ့ သုံးသပ်ချက်တွေဟာ အလွန်သဘာဝကျလှတယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။
