အမေရိကန်-အစ္စရေး တိုက်ခိုက်မှုများအပေါ် အီရန်၏ ကျယ်ပြန့်သော လက်တုံ့ပြန်မှုများကြောင့် ဒေသတွင်း၌ အကြီးအကျယ် ထိခိုက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်နေပြီး၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသသည် ပျက်စီးယိုယွင်းသော လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းအတွင်းသို့ ကျရောက်သွားမည်ကို စိုးရိမ်ရကြောင်း ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ အေဂျင်စီ (UNHCR) မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ပြောကြားခဲ့သည်။
“အခုဆိုရင် စိုးရိမ်စရာကောင်းတဲ့ နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးမှု ပုံရိပ်တွေ ထွက်ပေါ်လာနေပါပြီ” ဟု UNHCR ၏ ဘာဘာ ဘာလို့ချ် (Babar Baloch) က CNN ၏ ဘက်ကီ အန်ဒါဆင် (Becky Anderson) ကို ပြောကြားခဲ့သည်။ “ပဋိပက္ခတွေ ပိုမိုပြင်းထန်လာတာနဲ့အမျှ လူသားတွေရဲ့ ဆင်းရဲဒုက္ခတွေ ပိုများလာပြီး နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးရသူတွေ ပိုတိုးလာတာကို မြင်တွေ့ရနိုင်ပါတယ်။”
စစ်ပွဲ၏ ပထမနှစ်ရက်အတွင်းမှာပင် တဟီရန်မြို့မှ လူပေါင်း ၁၀၀,၀၀၀ ကျော် ထွက်ခွာသွားနိုင်ကြောင်း အီရန်အာဏာပိုင်များက ခန့်မှန်းထားသော်လည်း ယင်းမှာ အနည်းဆုံးပမာဏသာ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဘာလို့ချ်က ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။
နိုင်ငံအတွင်း နေရပ်စွန့်ခွာရမှုများအပြင် အီရန်နိုင်ငံပြင်ပသို့ ပဋိပက္ခ၏ ရိုက်ခတ်မှုများအပေါ်တွင်လည်း စိုးရိမ်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။ “ဒါဟာ လက်ဘနွန်အထိပါ ကူးစက်သွားပြီး လူပေါင်းသောင်းနဲ့ချီ ရွှေ့ပြောင်းနေကြရတာကို တွေ့ရပါတယ်။” လက်ရှိ UNHCR ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ လက်ဘနွန်နိုင်ငံအတွင်း၌ လူပေါင်း ၉၆,၀၀၀ ခန့်သည် စုပေါင်းခိုလှုံရာစခန်း ၄၄၀ ကျော်တွင် နေထိုင်နေကြရသည်။
ထို့ပြင် အီရန်နိုင်ငံအတွင်း ခိုလှုံနေဆဲဖြစ်သည့် အာဖဂန်ဒုက္ခသည် ၁.၆၅ သန်းနှင့် လက်ဘနွန်မှတစ်ဆင့် ဆီးရီးယားသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်နေသည့် ဆီးရီးယားဒုက္ခသည် သောင်းနှင့်ချီသောသူများ၏ လုံခြုံရေးအတွက်လည်း UNHCR က စိုးရိမ်နေသည်။ ထိုသူများသည် ဘေးကင်းရာနေရာ မရှိဘဲ နယ်စပ်များကို ဖြတ်ကျော်နေကြရခြင်း ဖြစ်သည်။
“ဒါကို ကျွန်တော်တို့က ကြီးမားတဲ့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ် ကြေညာထားပါတယ်” ဟု ဘာလို့ချ်က အတည်ပြုခဲ့သည်။ “ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တုံ့ပြန်ကူညီမှုတွေကို တိုးမြှင့်နေပေမဲ့ လာမယ့်ရက်တွေမှာ နေရပ်စွန့်ခွာရမယ့်သူတွေနဲ့ ဒီစစ်ပွဲအတွင်း ဒုက္ခရောက်နေသူတွေကို ကူညီဖို့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးကူညီမှုတွေ လိုအပ်နေပါတယ်။”
အစ္စရေး၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးလာရသူများသည် သောကြာနေ့က လက်ဘနွန်နိုင်ငံ၊ ဘေရွတ်မြို့ရှိ လမ်းဘေးတွင် အိပ်စက်နေကြစဉ်။ Hussein Malla/AP (Photo)
