အိန္ဒိယအာဏာပိုင်များသည် Kerala ဒေသတွင် သေစေနိုင်သော Nipah ဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှုကို ထိန်းချုပ်ရန် အလျင်စလိုလုပ်နေသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ တောင်ပိုင်းရှိ ပြည်နယ်တစ်ခုတွင် ရှားပါးပြီး မကြာခဏ သေစေတတ်သော ရောဂါကြောင့် လူနှစ်ဦး သေဆုံးပြီးနောက် နီပါ (Nipah) ဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုကို ထိန်းချုပ်ရန် စီမံချက်များ ချမှတ်ကာ စာသင်ကျောင်းများကို ပိတ်ကာ လူများကို ရာနှင့်ချီ၍ စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်နေသည်။
Kerala ၏ ဝန်ကြီးချုပ် Pinarayi Vijayan ကပြည်နယ် Kozhikode ခရိုင်တွင် ဗိုင်းရပ်စ်ကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီး နေထိုင်သူများအား သတိထားရန်နှင့် ကျန်းမာရေးဌာန၏ ဘေးကင်းရေး လမ်းညွှန်ချက်များကို လိုက်နာရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်ကတည်းက ဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှုသည် (၄) ကြိမ်မြောက်ဖြစ်aပြီး ယခု ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် လူနှစ်ဦး သေဆုံးသွားခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ “ ကျွန်တော်တို့ မကြောက်သင့်ပါဘူး၊ ဒါပေမယ့် ဒီအခြေအနေကို သတိနဲ့ ရင်ဆိုင်ပါ” ဟု Vijayan က လူမှုမီဒီယာမှာ ရေးသားခဲ့သည်။
Nipah သည် တိရစ္ဆာန်များမှ လူသို့ ကူးစက်သည့် zoonotic virus တစ်မျိုးဖြစ်ကြောင်း ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) မှ သိရသည်။ သို့သော် ညစ်ညမ်းသော အစားအစာမှတဆင့် သို့မဟုတ် လူများအကြားတွင် တိုက်ရိုက် ကူးစက်နိုင်သည်။ ဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှုသည် အပျော့စားမှ ပြင်းထန်သော လူအသက်သေစေနိုင်သည့်အထိ ဖြစ်စေနိုင်သည်ဟု အမေရိကန် ရောဂါထိန်းချုပ်ရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးစင်တာ (CDC) မှ သိရသည်။ လက္ခဏာများသည် မကြာခဏ ခေါင်းကိုက်ခြင်းနှင့် အိပ်ငိုက်ခြင်းမှ စတင်သော်လည်း ရက်အနည်းငယ်အတွင်း သတိမေ့မြောခြင်းသို့ လျင်မြန်စွာ ပြောင်းလဲသွားနိုင်ကြောင်း CDC မှ ပြောကြားခဲ့သည်။
အဆုတ်သည် ခန္ဓာကိုယ်သို့ အောက်ဆီဂျင် လုံလောက်စွာ မပေးစွမ်းနိုင်သည့်အတွက် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဝေဒနာ ရောဂါလက္ခဏာကို ဖြစ်စေနိုင်သည် – ထို့ပြင် ပြင်းထန်သော ဦးနှောက်ရောင်ရမ်းခြင်းရောဂါကိုလည်း ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ထိုရောဂါအတွက် ကာကွယ်ဆေးမရှိပါ၊ ကုသမှုတွင် အကန့်အသတ်ရှိသည်။ Kerala တွင် ယခုအချိန်အထိ လူပေါင်း ၇၀၀ ကျော်ကို အနီးကပ် ထိတွေ့သူများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ဗိုင်းရပ်စ်အတွက် စစ်ဆေးနေကြောင်း ပြည်နယ်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီး Veena George က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် သတင်းထောက်များအား ပြောကြားခဲ့သည်။ ယင်းတို့အနက် ၇၇ ဦးသည် “အန္တရာယ်ကြီးမားသည်”ဟု ယူဆကြပြီး ထိုသူများအား အိမ်၌သာနေရန်နှင့် ၎င်းတို့၏ကျန်းမာရေးကို စောင့်ကြည့်ရန် တောင်းဆိုထားကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ Kozhikode ရှိ အာဏာပိုင်များသည် ခရိုင်အတွင်းရှိ စာသင်ကျောင်းအချို့ကို ပိတ်ထားကြောင်း ၎င်း၏ ခရိုင်ထိန်းသိမ်းရေးမှူးက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင်၊ ရွာခုနစ်ရွာကို“ ထိန်းသိမ်းရေးဇုန်” ဟုကြေငြာခဲ့သည်၊
ရိုက်တာသတင်းတွင် ဖော်ပြထားသည် Kerala တွင်ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်ပွားမှုများ။
Kerala သည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် Nipah ဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှုအား ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး လူ ၁၇ ဦး သေဆုံးကာ ပြည်နယ်အတွင်း ကျယ်ပြန့်စွာ အထိတ်တလန့်ဖြစ်စေခဲ့သည်။ အာဏာပိုင်များသည် ၎င်း၏ပျံ့နှံ့မှုကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် တင်းကျပ်သော ထိတွေ့ခြေရာခံခြင်းလုပ်ငန်းကို စတင်လုပ်ဆောင်နေချိန်အတွင်း လူပေါင်း ၂၃၀ ကျော်ကို စမ်းသပ်ခဲ့သည်။ သေဆုံးသူများထဲတွင် Kozhikode ရှိ ဆေးရုံတစ်ခုတွင် လူနာများကို ကုသပေးနေသည့် သူနာပြုတစ်ဦးလည်းပါဝင်သည်။ နောက်တစ်နှစ်တွင် Kerala သည် အမျိုးသားတစ်ဦးကို ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးတွေ့ရှိပြီးနောက် လူ ၃၀၀ ကျော်ကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခဲ့သည်။ ပြည်နယ်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် နောက်ထပ်ရောဂါဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၁၂ နှစ်အရွယ် ကလေးတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
Nipah ဗိုင်းရပ်စ်ကို မလေးရှားနိုင်ငံတွင် ၁၉၉၈-၁၉၉၉ ခုနှစ်အတွင်း စတင်တွေ့ရှိခဲ့ပြီး လူ ၃၀၀ နီးပါး ကူးစက်ခံရကာ ၁၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ကြောင်း CDC မှ သိရသည်။ ဝက်ကောင်ရေ တစ်သန်းကျော်သည် ၎င်း၏ပျံ့နှံ့မှုကို ရပ်တန့်ရန် သုတ်သင်ခံခဲ့ရသည်။ အဆိုပါ ဗိုင်းရပ်စ်ကို မလေးရှားနိုင်ငံရှိ Kampung Sungai Nipah ရွာမှ ဝက်မွေးမြူရေးသမားများမှ ရောဂါကူးစက်ခံရသည့်ရွာကို အစွဲပြု၍ အမည်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုရောဂါဖြစ်ပွားစဉ်အတွင်း လူကူးစက်မှုအများစုသည် ဖျားနာသောဝက်များ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ မသန့်ရှင်းသောတစ်ရှူးများနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့မှုမှ ကူးစက်လာခဲ့ကြောင်း WHO မှ သိရသည်။ အိန္ဒိယနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တို့တွင် နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ပွားမှုများ ရှိခဲ့ပြီး ၁၉၉၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အတွင်း လူပေါင်း ၆၀၀ ကျော်ကူးစက်ခံရကြောင်း သိရသည်။
Nipah ဗိုင်းရပ်စ်သည် လူမှလူသို့ ကူးစက်ခြင်း ရှိနိုင်သည်ကိုလည်း သတင်းပို့ထားသည်။ WHO ၏အဆိုအရ ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၈ ခုနှစ်အတွင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ဖြစ်ပွားမှု ထက်ဝက်ခန့်သည် ရောဂါပိုးလူနာများအား ပြုစုစောင့်ရှောက်ပေးနေသည့် အလုပ်သမားများမှ လူမှလူသို့ ကူးစက်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထိုဗိုင်းရပ်စ်သည် အရေးပေါ် သုတေသနပြုမှုနှင့် ကာကွယ်ဆေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးလုပ်ဆောင်ရန်အရေးပေါ်လိုအပ်လျက်ရှိပြီး WHO ၏ ကပ်ရောဂါ ခြိမ်းခြောက်မှု စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။
Source: ရိုက်တာ။ ဓာတ်ပုံ။ Kozhikode ဆေးကောလိပ်မှ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် စက်တင်ဘာ ၁၃ ရက်က အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ Kerala ၏ Kozhikode ခရိုင်တွင် Nipah ဗိုင်းရပ်စ်ကို စမ်းသပ်ရန်အတွက် ကွမ်းသီးနှင့် မာလကာသီးနမူနာများကို သယ်ဆောင်ခဲ့သည်။
(ဓာတ်ပုံ) အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ Kerala ၏ Kozhikode ခရိုင်ရှိ “ Nipah ထိန်းသိမ်းရေးဇုန်” ဟု ဒေသခံများက ဖတ်နေသည့် ဆိုင်းဘုတ်ကို စက်တင်ဘာ ၁၃ ရက်က ပြင်ဆင်နေပါသည်။ (ဓာတ်ပုံ) Stringer/Reuters
