ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့ အစောပိုင်းတွင် အီရန်နျူကလီးယားဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများနှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများ အပါအဝင် နေရာအများအပြားကို အစ္စရေးစစ်တပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ မြို့တော် တီဟီရန်တွင် ပေါက်ကွဲမှုများစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း အီရန်နိုင်ငံပိုင် မီဒီယာက ဖော်ပြခဲ့သည်။ အီရန်က ကြီးမားသော လက်တုံ့ပြန်မှု ပြုလုပ်လာနိုင်သည့်အပေါ် အစ္စရေးက နိုင်ငံတော် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။ အီရန်နျူကလီးယားပြဿနာသည် အဆင့်သစ်တစ်ခုသို့ ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်သည်။
အစ္စရေးနှင့် အီရန်တို့သည် ပြီးခဲ့သောနှစ် ဧပြီလနှင့် အောက်တိုဘာလများတွင် အချင်းချင်း တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ယခုအကြိမ် ဗီဒီယိုမိန့်ခွန်းတွင် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် နေတန်ယာဟုက တိုက်ခိုက်မှု၏ ပစ်မှတ်မှာ အီရန်၏ နျူကလီးယားနှင့် ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်များ တီထွင်ထုတ်လုပ်ခြင်းဖြစ်ပြီး ခြိမ်းခြောက်မှု ကင်းစင်သွားသည်အထိ စစ်ဆင်ရေးကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နျူကလီးယား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးသည် ငြိမ်းချမ်းသော ရည်ရွယ်ချက်အတွက်ဖြစ်ကြောင်း အီရန်က ပြောကြားထားသည်။
“အီရန်မှာ နျူကလီးယားဗုံး ၁၅ လုံး ထုတ်လုပ်ဖို့ လုံလောက်တဲ့ ပမာဏနဲ့ ယူရေနီယံ သိုလှောင်မှု ရှိတယ်” ဟု အစ္စရေး စစ်တပ်က ပြောကြားပြီး လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုသည် ကြိုတင် ကာကွယ်ရေး ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ပြင်းအားမြင့် ယူရေနီယမ်ကို နျူလက်နက်အဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်ထံ တိုက်ရိုက်သတင်းပို့သည့် အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်မှ တပ်မှူး Salami သည် သေဆုံးသွားကြောင်း အီရန်နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာကို ကိုးကား၍ ရိုက်တာသတင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။
ထရမ့်အစိုးရသည် အီရန်၏နျူကလီးယားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ကန့်သတ်ရန်အတွက် ယခုနှစ်ဧပြီလတွင် အီရန်နှင့် တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးမှုများ စတင်ခဲ့သော်လည်း ယူရေနီယံသန့်စင်မှုဆိုင်ရာ ပဋိပက္ခ ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိခဲ့သည်။ အီရတ်ကဲ့သို့သော အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံများမှ သံရုံးများနှင့် အမေရိကန် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းများကို ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ရွှေ့ပြောင်းမှုများ စတင်ခဲ့သည်။ အစ္စရေး၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၁၅ ကြိမ်မြောက် ပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ထားသည့် နောက်တစ်ကြိမ် အီရန်-အမေရိကန် ဆွေးနွေးပွဲကို မရေမရာ ဖြစ်စေခဲ့သည်။
ထို့အပြင် နိုင်ငံတကာ အနုမြူစွမ်းအင်အေဂျင်စီ (IAEA) ၏ ပုံမှန်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများ ဘုတ်အဖွဲ့သည် IAEA နှင့် အကာအကွယ် (စစ်ဆေးရေး) သဘောတူညီချက်ကို ချိုးဖောက်ခြင်းအတွက် အီရန်အား ရှုတ်ချသည့် ၁၂ ကြိမ်မြောက် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချမှတ်ခဲ့သည်။ ယူရေနီယံ သန့်စင်ရေး လုပ်ငန်းများကို ချဲ့ထွင်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အီရန်က ကြေညာပြီးနောက် တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
