၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁၇) ရက်၊ တိုကျို။
ဂျပန်နိုင်ငံ၌ မကြာသေးမီရက်များအတွင်းက သေဆုံးနေသော ငါးသေတ္တာ(ဆာဒင်း) ငါးများနှင့် မက်ကရယ်ငါးများ ဂျပန့်မြောက်ဘက်စွန်းရှိ ဟိုကိုင်းဒိုး ဟာကိုးဒါတေကမ်းခြေတွင် မျောပါသောင်တင်လာခဲ့သည့်ဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ဟောင်ကောင်သတင်းစာ South China Morning Post က ဟိုကိုင်းဒိုးာကိုးဒါတေကမ်းခြေတွင် သေဆုံးနေသည့် ဆာဒင်းငါး၊ မက်ကရယ်နှင့် အခြားငါးများ ရေညစ်ညမ်းမှုများကြောင့် သေဆုံးသွားနိုင်ဖွယ်ရှိခဲ့သည်ဟု ဒီဇင်ဘာလ (၁၁) ရက်နေ့က ဖော်ပြခဲ့သည်ကို ဂျပန်အဏ္ဏဝါဇီဝဗေဒပညာရှင်များက မဟုတ်ကြောင်း ငြင်းဆိုလိုက်သည်။
သို့သော်လည်း ယခုကိစ္စသည် ဖူကူရှီးမားရေဆိုးများစွန့်ထုတ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ အပြစ်ဖို့ရန်အကြောင်းမရှိဟူ၍လည်း ဂျပန်အာဏာပိုင်များကငြင်းဆိုထားသည်။
အကြောင်းရင်းကို စုံစမ်းစစ်ဆေးသူများသည် ညစ်ညမ်းမှုကြောင့်မဟုတ်ဘဲ အစုလိုက်အပြုံလိုက်သေဆုံးနိုင်မှု အခြေအနေနှစ်ခုကို အဆိုပြုထားသည်။
အဏ္ဏဝါဇီဝဗေဒပညာရှင်များက ငါးများကို လင်းပိုင်ငါးကဲ့သို့ ငါးအကြီးစားများက သားကောင်များဖြစ်သည့် ငါးအသေးအုပ်စုကို လိုက်ဖမ်းရာတွင် ရေတိမ်ပိုင်းပင်လယ်အော်ထဲသို့ လွဲမှားစွာ ပို့ဆောင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ငါးများသည် ကျဉ်းမြောင်းသောဧရိယာတွင် လျင်မြန်သော အရှိန်နှင့် စုဝေးပါက ရေထဲတွင်ပျော်ဝင်နေသော အောက်ဆီဂျင်ကို လျင်မြန်စွာ သုံးစွဲကာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်ဟု ပညာရှင်များက ပြောကြားခဲ့သည်။
တိုကျိုမြို့ ယဉ်ကျေးမှု မနုဿဗေဒဌာနမှ တိရစ္ဆာန်နှင့် ရုက္ခဗေဒပါမောက္ခ Kevin Short က “ ဟိုကိုင်းဒိုး ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက်မှာ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ဒီလိုအချိန်မျိုးမှာ လင်းပိုင်နဲ့ တူနာငါးတွေ ကျက်စားနေကြပြီး ငါးသေတ္တာ (ဆာဒင်း) ငါးနဲ့ မက်ကရယ်ငါးတွေကို လိုက်ဖမ်းလေ့ ရှိတယ်။ ထိတ်လန့်သွားတဲ့ ငါးအုပ်စုက ရေတိမ်ပိုင်းပင်လယ်အော်ထဲကို ရောက်သွားပြီး လမ်းပျောက်သွားတာ” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ပါမောက္ခ Short က “ ဒါဟာ အလွန်ရှားပါးတဲ့ဖြစ်ရပ်မျိုးပါ၊ ဒါပေမယ့် အရင်တုန်းကလည်း အလားတူဖြစ်ရပ်မျိုး ရှိခဲ့ဖူးတယ်” ဟု ရှင်းပြခဲ့ပါသည်။
အခြားပညာရှင်များကလည်း ငါးများ ရွှေ့ပြောင်းသွားလာစဉ် ရေအေးများ လျင်မြန်စွာဝင်ရောက်ပြီးနောက် ငါးအုပ်စု သေဆုံးနိုင်ခြေကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်ဟု ဟောင်ကောင်သတင်းစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော်လည်း အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေသော ဓာတုပစ္စည်းများကြောင့် အစုလိုက်အပြုံလိုက်သေဆုံးနိုင်ခြေကို ကျွမ်းကျင်သူများက ငြင်းဆိုထားသည့်အချက်ကိုမူ သတင်းစာက မဖော်ပြခဲ့ပေ။
တစ်ချိန်တည်းတွင် ဟိုကိုင်းဒိုးအာဏာပိုင်များသည် ကမ်းရိုးတန်းတွင် ငါးအသေကောင်များကို ရှင်းလင်းရန်အတွက် ဒီဇင်ဘာ (၉) ရက်နေ့မှ စတင်ကာ ငါးလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်နေသူများအပါအဝင် ဝန်ထမ်းများကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး ရှင်းလင်းလျက်ရှိသည်။ ငါးအသေကောင်၏ အလေးချိန်မှာ တန်ချိန် ၁၀၀၀ ခန့်ရှိနိုင်ကြောင်း တာဝန်ရှိသူများက ခန့်မှန်းထားသည်။
ငါးအမြောက်အမြားသေဆုံးသွားကြောင်း သတင်းများ ဖော်ပြလာသောအခါ တရုတ်အင်တာနက်အသုံးပြုသူများက ‘ငါးတွေအမြောက်အများသေတာဟာ နျူကလီးယားစွန့်ပစ်ရေ (ညစ်ညမ်းသောရေ) တွေ ထုတ်လွှတ်တာကြောင့် ဖြစ်ရတာ” ဟူသော မှတ်ချက်များဖြင့် တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။
