ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသ၊ ပါလက်စတိုင်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသကို ထိန်းချုပ်ထားသည့် ဟားမတ်စ်အဖွဲ့က အစ္စရေးကို အောက်တိုဘာလ (၇) ရက်နေ့ မနက်အစောပိုင်းမှာ အလစ်အငိုက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဂါဇာရှိ ပါလက်စတိုင်းပြည်သူတွေရဲ့ လေးစားမှုနဲ့ စိုးရိမ်မှုများ ရောပြွမ်းလာနေကြပါတယ်။
ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသခံများက ဟားမတ်စ်တိုက်ခိုက်မှုကို ကြိုဆိုကြပြီး အစ္စရေးကို အောင်ပွဲအဖြစ် ရှုမြင်နေကြပေမယ့် အစ္စရေးရဲ့ အကြမ်းဖက်လက်တုံ့ပြန်မှုကို ဆက်လက်ကြောက်ရွံ့နေကြဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အစ္စရေး မဟာဗျူဟာရေးရာ ဝန်ကြီး Ron Dermer က အစ္စရေးမှာ လူပေါင်း ၆၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး သေဆုံးသူ အရေအတွက် တိုးလာဖွယ်ရှိကြောင်း တနင်္ဂနွေနေ့က CNN ကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဟားမတ်စ်အသုံးပြုတဲ့ လောင်ချာများအပါအဝင် ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသရှိ ပစ်မှတ် ၈၀၀ ကို အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့တွေက ဖျက်ဆီးခဲ့ကြောင်း အစ္စရေးကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက အဲ့ဒီနေ့မှာပဲ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ကလေး ၇၈ ဦး အပါအဝင် ပါလက်စတိုင်း အနည်းဆုံး ၄၁၃ ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဂါဇာရှိ ပါလက်စတိုင်း ကျန်းမာရေး အာဏာပိုင်များက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
အခုအချိန်အထိ အစ္စရေးနဲ့ ထိပ်တိုက်မှုများစွာ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ဂါဇာဒေသခံအများစုဟာ လေကြောင်းရန် ခိုလှုံတဲ့နေရာတွေကို အသုံးမပြုနိုင်ဘဲ သူတို့ရဲ့နေအိမ်တွေမှာသာ ပုန်းအောင်းနေကြရပါတယ်။ ဂါဇာဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံး ဒေသတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်ပြီး ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ဧရိယာ စတုရန်းကီလိုမီတာ ၃၆၀ ခန့်မှာ လူ ၂ သန်းခန့် နေထိုင်နေကြပါတယ်။
ဂါဇာမှာ အပြင်မှာ ထွက်နေသူများဟာ မလုပ်မဖြစ် အလုပ်လုပ်ရန် လိုအပ်နေသူတွေ ဒါမှမဟုတ် အစ္စရေးရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုအောက်မှာ ပျောက်ဆုံးနေသူတွေကို ရှာဖွေနေသူတွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ လမ်းတွေ ပျက်စီးနေပြီး အပျက်အစီးများ ဖုံးလွှမ်းနေကာ ဖုန်မှုန့်တွေနဲ့ ယမ်းနံ့တွေ လေထဲတွင် ပျံ့နေပါတယ်။
ဆာလင်ဟူစိန် (၅၅) နှစ်ဟာ အစ္စရေးရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သူနေထိုင်တဲ့အဆောက်အအုံကို ပစ်မှတ်ထားခံရပြီးနောက် နေအိမ်ကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရပါတယ်။ အဆောက်အအုံကို မတိုက်ခိုက်ခင်လေးမှာ အစ္စရေးဘက်က သတိပေးချက်ရခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
“အဆောက်အအုံကို ဘာကြောင့် တိုက်ခိုက်ရတယ်ဆိုတာကို မသိဘူး” လို့ ဟူစိန် က ပြောပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ ငါးလလောက်က သူ့မိသားစုနဲ့ ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ပြီး “ငါတို့ယူသွားနိုင်တာဆိုလို့ ငါတို့ရဲ့အဝတ်အစားပဲရှိပါတယ်” လို့ ပြောပြီး ငါတို့မိသားစုဟာ အားလုံးဆုံးရှုံးသွားပြီး ဘယ်မှသွားစရာမရှိဘူးလို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။
ဟားမတ်စ်တို့ ကျူးကျော်ပြီးနောက် ပါလက်စတိုင်းများတွေဟာ Erez စစ်ဆေးရေးဂိတ်ကနေ ဂါဇာကမ်းမြောင်ဘက်ကို ထွက်ပြေးဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ကြတော့ပါ။ Erez ဂိတ်ဟာ ဟားမတ်စ်နဲ့ အစ္စရေးတပ်များကြား စစ်မြေပြင်ဖြစ်လာနေလို့ပါ။
ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အား၊ လောင်စာဆီနဲ့ ကုန်ပစ္စည်းတွေ ထောက်ပံ့မှုကို ဖြတ်တောက်မှာဖြစ်တယ်လို့ အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် နေတန်ယာဟုက အောက်တိုဘာ ၇ ရက်နေ့မှာ ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လျှပ်စစ်မီးတခုသာ ဖြတ်တောက်ခဲ့ကြောင်း အစ္စရေးစစ်တပ် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက အောက်တိုဘာ ၈ ရက်နေ့က ရှင်းပြခဲ့ပါတယ်။ တစ်နေ့ကို ရှစ်နာရီ ပုံမှန်ရရှိသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို တစ်နေ့ ပျမ်းမျှ လေးနာရီအထိ လျှော့ချခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဂါဇာကမ်းမြောင်ရဲ့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား အများစုကို အစ္စရေးက ထောက်ပံ့ပေးထားပါတယ်။ အင်တာနက်ချိတ်ဆက်မှုလည်း ပြတ်တောက်လာနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။။
တကယ်တော့ ဂါဇာဟာ အခြားကမ္ဘာနဲ့ ၁၇ နှစ်နီးပါး လုံးဝနီးပါး ပြတ်လုနီးပါးဖြစ်ခဲ့ရတာပါ။
၂၀၀၇ ခုနှစ်ကစပြီး ဂါဇာဟာ ဟားမတ်စ်တို့ရဲ့ ထိန်းချုပ်မှုအောက်မှာ ရှိခဲ့ပြီး အီဂျစ်နဲ့ အစ္စရေးတို့က ဝိုင်းရံထားကာ လေကြောင်းနဲ့ ပင်လယ်ရေကြောင်းတို့ကိုလည်း ပိတ်ဆို့ထားပါတယ်။ Human Rights Watch က ဂါဇာကို “ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး အမိုးအကာမရှိတဲ့ အကျဉ်းထောင်” အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။
အစ္စရေးစစ်တပ်က ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှာ ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသကနေ ထွက်ပြီးကတည်းက အစ္စရေးတို့က ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသကို အကြိမ်ပေါင်းများစွာ တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး အစ္စရေးနဲ့ ပါလက်စတိုင်းအဖွဲ့များဖြစ်ကြတဲ့ ဟားမတ်စ်နဲ့ အစ္စလမ္မစ်ဂျီဟတ်အဖွဲ့တို့ကြား မကြာခဏ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်နေကြတာပါ။
ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသမှာ ဟားမတ်စ်တို့ အသုံးပြုတယ်လို့ ယူဆရတဲ့ အထပ်မြင့်အဆောက်အအုံ ၁၀ လုံး ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရပြီး အစ္စရေးစစ်သား ထောင်ပေါင်းများစွာလည်း ဂါဇာမှာ လှုပ်ရှားနေကြောင်း အစ္စရေးစစ်တပ်ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက အောက်တိုဘာ ၈ ရက်နေ့မှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသကို အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်နိုင်ရေး ဆောင်ရွက်သွားမယ်လို့ အစ္စရေးစစ်တပ်က အောက်တိုဘာ ၈ ရက်နေ့မှာ ကြေညာခဲ့ပြီး အရပ်သားများနဲ့ အစ္စရေးနယ်စပ်အနီးရှိ လူနေရပ်ကွက်တွေကို ချက်ချင်း ဘေးကင်းရာကို ရွှေ့ပြောင်းဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့လည်း ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသခံတွေ လွတ်မြောက်ဖို့ နည်းလမ်း မရှိသလောက် ဖြစ်နေပါတယ်။ အီဂျစ်နိုင်ငံကို သွားနိုင်တဲ့ လုံခြုံရေး မြင့်မားတဲ့ Rafah စစ်ဆေးရေးဂိတ်ကလွဲပြီး ကျန်စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွေအားလုံးကို ပိတ်ထားလို့ပါပဲ။
ဂါဇာမှာ နေထိုင်တဲ့ အသက် ၇၅ နှစ်ရှိ ဟာနီက သူတို့ မိသားစုလေးဦး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကို ကြောက်ရွံ့တဲ့အတွက် တစ်ညလုံး အိပ်မပျော်ကြောင်း ပြောခဲ့ပါတယ်။ ညဘက်မှာ အစ္စရေးရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကပ်လျက်အထပ်မြင့် အဆောက်အအုံတစ်ခု ပြိုကျခဲ့ပြီး ဟာနီတို့ရဲ့ အဆောက်အအုံပေါ်ကို ပြိုကျလို့ ဟာနီတို့ မိသားစု အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ရပါတယ်။
“ကျွန်တော်တို့ ဘာလုပ်ရမှန်း မသိတော့ဘူး” လို့ ဟာနီက ဆိုပါတယ်။ သူက အခု လမ်းပေါ်မှာ နေထိုင်နေပြီး သူ့ဇနီးကတော့ သူငယ်ချင်းအိမ်မှာ ခိုလှုံနေပါတယ်။
ဂါဇာရှိ ပါလက်စတိုင်းတွေဟာ သူတို့ရဲ့ နေအိမ်တွေကို အချိန်မရွေး ဗုံးကြဲခံရနိုင်တဲ့ အခြေအနေကို ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့နေကြရတယ်လို့ ဟာနီက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ “ကျုပ်ကလေးတွေနဲ့ အတူတူနေဖို့ အိမ်လေးပဲ လိုချင်တယ်။ ခိုကိုးရာပဲ လိုချင်တယ်။” လို့ သူကပြောပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ အစ္စရေးကို တိုက်ခိုက်နေတဲ့ ဟားမတ်စ်တွေအတွက် နောင်တရစရာမရှိဘူးလို့ သူက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ “သူတို့ (အစ္စရေး) က ငါတို့ကို အမြဲတမ်း တိုက်ခိုက်နေတာပဲ” လို့ သူက ပြောခဲ့ပါတယ်။
Source: CNN /Photo: Ibrahim Dahman/CNN
