အမေရိက သမတဘိုင်ဒန်ကတော့ အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ်နဲ့ တွေ့တဲ့အချိန်မှာ ဒီဆေးရုံပေါက်ကွဲမှုဟာ တခြားအဖွဲ့ကလုပ်တာ ဖြစ်ပြီ အစ္စရေးလုပ်တာ မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောဆိုလိုက်ပါတယ်။
အာရပ်ကမ္ဘာကတော့ အစ္စရေးက သူ့ရဲ့ လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်အတိုင်း လုပ်နေတာလို့ ပြောလိုက်ပါတယ်။ Al Jazeera မှာ Doha Institute for Graduate Studies က ပရော်ဖက်ဆာ Mohamad Elmasry ရေးထားတဲ့ “Al-Ahli hospital bombing: Israel performing its usual post-atrocity routine” ဘာသာပြန် ဆောင်းပါးကို ဖတ်ကြည့်နိုင်ပါတယ်။
အောက်တိုဘာ ၁၇ ရက် အင်္ဂါနေ့ညနေပိုင်းက ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသရှိ အာလ်အာဟီဆေးရုံကို တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ လူပေါင်း ၅၀၀ ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ပြီး အများစုမှာ ကလေးများနှင့် အမျိုးသမီးများဖြစ်ကြသည်။
မျက်မြင်သက်သေများ၏ ဖော်ပြချက်များနှင့် သတင်းကွန်ရက်များမှ ထုတ်လွှင့်သည့် ဗီဒီယိုများတွင် ပြသထားသည့်အတိုင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှုမှ မြင်ကွင်းများသည် အလွန်ဆိုးရွားလှသည်။
ဓါတ်ပုံများတွင် ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းများ ပြန့်ကျဲနေပြီး ဆေးရုံ ဆေးခန်းများတွင် မေ့ဆေးမပါပဲ စင်္ကြံများတွင် အရေးပေါ် ခွဲစိတ်မှုများ လုပ်ဆောင်နေသည့် ဆရာဝန်များ။ ဆေးရုံအတွင်းမှ ဗီဒီယိုမှတ်တမ်းများအရ ပါလက်စတိုင်းမိဘများသည် သေဆုံးနေသောကလေးငယ်များဘေးတွင် အော်ဟစ်ငိုယိုနေသည်ကို တွေ့ရသည်။
နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ စစ်ရာဇ၀တ်မှုဖြစ်သည့် ဆေးရုံဗုံးခွဲမှုအပေါ် အစ္စရေး၏ တုံ့ပြန်မှုသည် ၎င်း၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုလုပ်ပြီးနောက် လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်နှင့် ကိုက်ညီနေသည်။
လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်သည် ဤကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ အစ္စရေးသည် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုကို ကျူးလွန်သည်၊ ၎င်းနှင့် ပတ်သက်မှုမရှိကြောင်း ချက်ခြင်းငြင်းဆိုသည်၊ ပါလက်စတိုင်းသားများသည် ရာဇ၀တ်မှုကျူးလွန်ကြောင်း ခိုင်လုံသောအထောက်အထားရှိသည်ဟု ပြောသည်၊ ထို့နောက် တစ်စုံတစ်ဦး အမှန်တကယ်ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်ကို သက်သေပြနိုင်မလားဆိုတာ စောင့်ကြည့် သည်။
အစ္စရေးသည် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုကို အမှန်တကယ် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဖြစ်လာပါက၊ ၎င်းသည် တိတ်တိတ်ဆိတ်ဆိတ်ပင် တာဝန်ရှိကြောင်း လက်ခံသော်လည်း ထိုအချိန်တွင် ကမ္ဘာ၏အာရုံစူးစိုက်မှုသည် အခြားကိစ္စရပ်များဆီသို့ ဦးတည်သွားနေပြီဖြစ်သည်။
ပါလက်စတိုင်း-အမေရိကန် သတင်းထောက်နှင့် Al Jazeera ဝါရင့် သတင်းထောက် Shireen Abu Akleh တို့ကို သတ်ဖြတ်ပြီးနောက် အစ္စရေးသည် ယမန်နှစ်တွင် ဤလုပ်ရိုးလုပ်စဉ်အတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် မေလ လူသတ်မှုပြီးနောက် ချက်ချင်းဆိုသလိုပင် ထိုအချိန်က-အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် Neftali Bennett သည် ပါလက်စတိုင်းတို့အား “အခြေအမြစ်မရှိဘဲ အစ္စရေးကို အပြစ်ပုံချခြင်း” အတွက် အပြစ်တင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် Bennett က “ကျွန်တော်တို့ စုဆောင်းရရှိထားတဲ့ အချက်အလက်တွေအရ အဲဒီအချိန်က ခွဲခြားဆက်ဆံ ပစ်ခတ်နေတဲ့ လက်နက်ကိုင် ပါလက်စတိုင်းတွေဟာ သတင်းထောက်ရဲ့ ကံမကောင်း အကြောင်းမလှစွာ သေဆုံးမှုအတွက် တာဝန်ရှိတယ်လို့ ထင်ရပါတယ်” ဟု Bennett က ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး Benny Gantz က သတင်းထောက်ကို ပစ်ခတ်ခြင်း မရှိကြောင်းနှင့် အစ္စရေးစစ်တပ်သည် “ပါလက်စတိုင်း အကြမ်းဖက်သမားများ၏ ပစ်ခတ်မှု ဗီဒီယိုဖိုင်ကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်” ဟု အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။
သို့သော် ၂၀၂၂ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် Abu Akleh ကိုအစ္စရေးပစ်ခတ်မှုကြောင့်သေဆုံးကြောင်းသံသယအရိပ်အယောင်မရှိဘဲလွတ်လပ်သောစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများစွာက အတည်ပြုပြီးနောက်တွင်၊ အစ္စရေးအစိုးရက သတင်းထောက်ကို သေစေသည့်ကျည်ဆံသည် အစ္စရေးကျည်ဆံ ဖြစ်နိုင်ချေမြင့်မားကြောင်း နောက်ဆုံးတွင် ဝန်ခံခဲ့သည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ အစ္စရေး၏ ကနဦးငြင်းဆိုချက်များကို အနောက်မီဒီယာများက ထင်ရှားစွာကောက်ယူခဲ့ပြီး လူသတ်မှုတွင် အစ္စရေး၏တရားခံဖြစ်နိုင်မှုအပေါ် သိသာထင်ရှားသောသံသယရှိမှုကို ပြသခဲ့သည်။
၂၃ နှစ်အရွယ် အမေရိကန် ကျောင်းသား Rachel Corrie ကို အစ္စရေးက သတ်ခဲ့တုန်းကလည်း အလားတူ လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်ကို ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှာ ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ ပါလက်စတိုင်းတို့၏ အိမ်များကို တရားမဝင် ဖြိုခွင်းနေသည်ကို တားဆီးဖို့ ကြိုးစားရင်း အစ္စရေးမြေထိုးစက်က ကော်ရီကို ဖြိုခွင်းခဲ့ပါသည်။ ကော်ရီကို သတ်ပြီးနောက် ချက်ချင်းပင် အစ္စရေးစစ်တပ်က Corrie သေဆုံးမှုသည် ကံမကောင်းအကြောင်းမလှသည့် မတော်တဆမှုဟု အစ္စရေးစစ်တပ်က ပြောခဲ့သည်။
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ဒုတိယပါလက်စတိုင်းလှုပ်ရှားမှုအတွင်း အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ် ပါလက်စတိုင်းလူမျိုး Mohammed Al-Durrah ငိုယိုကာ သူ့အဖေ Jamal Al-Durrah ၏နောက်ကွယ်တွင် ပုန်းအောင်းနေသည်ကို အစ္စရေး စနိုက်ပါတစ်ဦးမှ ပစ်သတ်ခြင်းမခံရမီ ရုပ်သံသည် အာရပ်ကမ္ဘာကို လှုပ်ခတ်သွားစေခဲ့သည်။
အစ္စရေးစစ်တပ်၏ လက်ချက်ဖြင့် မိုဟာမက် အသတ်ခံရသည့် ဗီဒီယိုတွင် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။ သို့သော် အစ္စရေးသည် ၎င်း၏ ပုံမှန်လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်ကို လိုက်နာပြီး တာဝန်ဝတ္တရားများကို ရှောင်လွှဲရန် ကြိုးစားခြင်းမှ မတားဆီးနိုင်ခဲ့ပေ။
ကလေးအသတ်ခံရပြီးနောက် ချက်ချင်းဆိုသလိုပင် အစ္စရေးအရာရှိများက “ပါလက်စတိုင်းသေနတ်သမားများသည် Mohammed Al-Durrah ကို သတ်သည့် အရင်းအမြစ် ဖြစ်နိုင်ချေပိုများသည်” ဟု အခိုင်အမာဆိုခဲ့သည်။
နှစ်များတစ်လျှောက်၊ အစ္စရေးသည် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများကို ထပ်ခါတလဲလဲ ကျူးလွန်ခဲ့ပြီး တာဝန်ကို ငြင်းဆိုကာ အခြေအမြစ် မရှိသော ငြင်းဆိုမှုများကို ဆန့်ကျင်ဘက် အထောက်အထားများ စွဲမက်ဖွယ်ကောင်းလွန်းပြီး ကမ္ဘာ၏အာရုံစိုက်မှုကို အခြားတစ်နေရာသို့ ရွေ့ပြောင်းသွားစေသည်။
အနောက်မီဒီယာများ၏ အစ္စရေးအသံ လွှမ်းမိုးထားသည့် တင်ဆက်မှုများက ဤရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှု လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်အတိုင်း အစ္စရေး မဟုတ်ကြောင်း ဖန်တီးရန် ကူညီပေးခဲ့ပြီး ၎င်း၏ရာဇဝတ်မှုများနှင့် ရှင်းလင်းသောအထောက်အထားများအပေါ် အစဉ်အလာအတိုင်း ပြောဆိုလေ့ရှိသည်။
ဤသဘောအရ အနောက်တိုင်းမီဒီယာများ၏ ဖော်ပြမှုတွင် အာလ်-အာဟီဆေးရုံ ဗုံးခွဲမှုနှင့်ပတ်သက်သည့် ဇာတ်ကြောင်းကို ခန့်မှန်းနိုင်သည်။
၁။ ဆေးရုံပေါက်ကွဲမှုအပြီး ကလေးငယ်များ
၂။ Al Jazeera ဝါရင့် သတင်းထောက် Shireen Abu Akleh
