မေလ (၂၈) ရက်။
ရာဖာ၊ ဂါဇာနှင့် ဂျေရုစလင်။
“ ရာဖာမှာရှိတဲ့ ပါလက်စတိုင်း ဒုက္ခသည်စခန်းမှာ လူ ၄၅ ဦး သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ အစ္စရေးရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုဟာ ဝမ်းနည်းစရာကောင်းတဲ့ မှားယွင်းမှုဖြစ်တယ်” ဟု နေတန်ယာဟုက ပြောသည်။ ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသ ရာဖာမြို့က ပါလက်စတိုင်းတွေကို ရွှေ့ပြောင်းဒုက္ခသည်တွေအတိုက်ခံရတဲ့အတွက် စခန်းတစ်ခုမှာ “ လူဒါဇင်နဲ့ချီ သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဟာ ဝမ်းနည်းစရာကောင်းတဲ့ အမှားတစ်ခုဖြစ်တယ်လို့” အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင်နေတင်ယာဟု က တနင်္လာနေ့မှာ ပြောကြားလိုက်ပါသည်။ “မပါဝင်သူတွေကို မထိခိုက်စေဖို့ ကျွန်တော်တို့ အစွမ်းကုန် ကြိုးပမ်းနေပေမယ့် ကံမကောင်းစွာနဲ့ပဲ မနေ့ညက ဝမ်းနည်းစရာကောင်းတဲ့ အမှားတစ်ခု ဖြစ်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဒီအမှုကို ကျွန်တော်တို့ စုံစမ်းစစ်ဆေးနေပါတယ်” ဟု နေတန်ယာဟုက အစ္စရေးလွှတ်တော်တွင် မိန့်ခွန်းပြောခဲ့သည်။ ဂါဇာကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ပါလက်စတိုင်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အရာရှိများ အဆိုအရ အနည်းဆုံး လူ ၄၅ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးပြီး ၂၀၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိသွားကြောင်း ဂါဇာကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ပါလက်စတိုင်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အရာရှိများက ပြောသည်။ “ ရာဖာ မှာရှိတဲ့ ဆေးရုံမှာ အသေအပျောက်အရေအတွက်ကို ထိန်းထားနိုင်တဲ့ စွမ်းရည်မရှိဘူး” ဟု ဝန်ကြီးဌာနက ပြောပါသည်။
CNN မှရရှိသော ဗီဒီယိုဖိုင်တွင် အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးနှင့် ကလေးငယ် အများအပြားသည် ညအချိန် အကြမ်းဖက်ခံရမှုမှ အကာအကွယ်ရရန် ကြိုးစားနေကြသည်ကို မြင်တွေ့ရသည်။ ကလေးငယ်များ အပါအဝင် မီးလောင်ထားသည့် ရုပ်အလောင်းများကို အပျက်အစီးများမှ ကယ်ဆယ်သူများက ဆွဲထုတ်နေသည်ကို မြင်တွေ့ရပါသည်။ “မထင်မှတ်ဘဲ တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရတဲ့ စခန်းထဲမှာ အရပ်သားအများအပြား ပိတ်မိနေဆဲပါ” ဟု မီးလောင်မှုကို ရိုက်ကူးနေသည့် ပါလက်စတိုင်း အမျိုးသားတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။ “ဒါကို ဘေးကင်းတဲ့ဇုန်အဖြစ် ကြေညာထားတာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု သူက ဆိုသည်။
ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ်က တနင်္လာနေ့တွင် ထိုတိုက်ခိုက်မှုကို ရှုတ်ချဝေဖန်လိုက်သည်။ “ဒီသေစေနိုင်လောက်တဲ့ ပဋိပက္ခကနေ ခိုလှုံရာရှာနေတဲ့ အပြစ်မဲ့အရပ်သား အများအပြားကို သတ်ဖြတ်ခဲ့တဲ့ အစ္စရေးရဲ့လုပ်ရပ်ကို ကျွန်တော် ရှုတ်ချပါတယ်” ဟု သူ၏ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာ X တွင် ၎င်းက “ဂါဇာမှာ လုံခြုံတဲ့နေရာ မရှိပါ။ ဒီထိတ်လန့်မှုကို ရပ်တန့်ရမယ်” ဟု ဆိုသည်။ အယ်လ်ဂျီးရီးယား၏ တောင်းဆိုချက်အရ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကို ဆွေးနွေးရန်အတွက် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် အင်္ဂါနေ့တွင် အရေးပေါ်အစည်းအဝေး ကျင်းပမည် ဖြစ်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂသံတမန်တစ်ဦးက CNN သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ ညနေ ၃း၃၀ နာရီတွင် သီးသန့် ဆွေးနွေးမည်ဖြစ်ကြောင်း သံတမန်က ပြောသည်။
ရာဖာမြို့က ပစ်မှတ်တစ်ခုကို ထိမှန်ဖို့ တိကျသည့် ကျည်ဆန်တွေကို အစ္စရေးက ဘိုင်ဒင်အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရေးကို အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု အမေရိကန်အရာရှိတစ်ဦးက CNN ကို တနင်္လာနေ့မှာ ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် အနီးနားက လောင်စာဆီတိုင်ကီကို မီးလောင်ခဲ့ပြီး ပါလက်စတိုင်း စစ်ဘေးရှောင်စခန်းကို မီးလောင်စေခဲ့ကာ လူအများအပြား ထိခိုက်သေဆုံးမှုကို ဖြစ်စေခဲ့ပါသည်။ “ဒါကို ကျွန်တော်တို့ အတည်မပြုနိုင်ပေမယ့် ဒါဟာ အစ္စရေးက မျှဝေပေးတဲ့ သတင်းအချက်တွေပါပဲ” ဟု အရာရှိက ပြောကြားပြီး အစ္စရေး၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ပြီးသည်နှင့် ကျွန်တော်တို့ ပိုမိုသိရှိနိုင်မည်ဟု ယူဆပါသည်ဟု ဆိုသည်။ လအတော်ကြာ ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ဟားမတ်စ်က တဲလ်အဗစ်မြို့ကို တနင်္ဂနွေနေ့က ဒုံးကျည်တွေနဲ့ ပစ်လွှတ်ခဲ့ပြီးနောက် ယခုလို တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ရာဖာဒေသမှ ဒုံးကျည်ရှစ်စင်း ပစ်လွှတ်ခဲ့ပြီး ဒုံးကျည်အများအပြားကို ကြားဖြတ်ဟန့်တားခဲ့ကြောင်း အစ္စရေးကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (IDF) က ပြောကြားခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်မှုအပြီး မကြာမီတွင် ဟားမတ်စ်အသုံးပြုသည့် ဒုံးပျံများကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့ကြောင်း IDF မှ ပြောကြားခဲ့သည်။
အစ္စရေးစစ်တပ်က တနင်္လာနေ့ အစောပိုင်းက ကြေညာချက်တစ်ခုမှာ “ဟားမတ်စ် အကြမ်းဖက်သမားတွေ လှုပ်ရှားနေတဲ့ ရာဖာ မှာရှိတဲ့ ခြံဝင်းတစ်ခုကို တိုက်ခိုက်ခဲ့တာ” လို့ ပြောပါတယ်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုတွင် ဟားမတ်စ် အရာရှိနှစ်ဦးဖြစ်သည့် အနောက်ဘက်ကမ်း စစ်ဦးစီးချုပ် ယာစင်ရာဘီအာ (Yassin Rabia) နှင့် ဟားမတ်စ် အကြီးတန်း အဖွဲ့ဝင် ခါလက်နာဂါ (Khaled Nagar) တို့ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ CNN သည် ဤအချက်များကို အတည်မပြုနိုင်ပါ။
IDF သည် ပဋိပက္ခအတွင်း စွပ်စွဲချက်များကို စစ်ဆေးရန် တာဝန်ရှိသည့် ၎င်း၏ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးနှင့် အကဲဖြတ်မှု စုံစမ်းစစ်ဆေးရေး ယန္တရား၏ တနင်္လာနေ့နှောင်းပိုင်းတွင် ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုတွင် “ထိုနေရာတွင် တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သားများ သေဆုံးမှု အခြေအနေများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးမည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ဂါဇာကမ်းမြောင်တောင်ဘက် အစွန်ဆုံးမြို့ကို အစ္စရေးစစ်တပ်က အသေအပျောက် အများဆုံးဖြစ်သော ဤတိုက်ခိုက်မှုသည် မေလ ၇ ရက်နေ့ကစ၍ အသေအပျောက်အများဆုံး တိုက်ခိုက်မှုတွေထဲတွင် ပါဝင်ပါသည်။ ကုလသမဂ္ဂ၏ ထိပ်တန်းတရားရုံး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး (ICJ) က ရာဖာတွင် အစ္စရေးစစ်တပ်စစ်ဆင်ရေးနှင့် မြို့တွင်းရှိ အခြားလုပ်ဆောင်မှု မှန်သမျှကို ချက်ချင်းရပ်လိုက်ပါ။ ဂါဇာရှိ ပါလက်စတိုင်းအုပ်စုအား ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တစ်ခုလုံး သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပျက်စီးစေနိုင်သည့် ဘဝအခြေအနေများကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်ဟု အမိန့်ပေးပြီးနောက် ရက်ပိုင်းအကြာမှာပဲ ထိုတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။
ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသ ရာဖာတွင် အစ္စရေးလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဒပါလက်စတိုင်း ဒုက္ခသည်စခန်းတစ်ခုကို ထိမှန်ခဲ့ပြီး အစ္စရေးစစ်တပ်ကမူ ဟားမတ်စ် ခြံဝင်းကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့သည်ဟု ပြောခဲ့သည်။
တိုက်ခိုက်မှုသည် ဟားမတ်စ်၏ အနောက်ဘက်ကမ်း တောင်ပံမှ အကြီးတန်းအရာရှိများ ဆိုက်၌ ရှိနေကြောင်း ညွှန်ပြသည့် “ကြိုတင်ထောက်လှမ်းရေး” အပေါ် အခြေခံ၍ တိုက်ခိုက်မှုကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း IDF မှ ပြောကြားခဲ့သည်။ “ပါဝင်ပတ်သက်ခြင်းမရှိသော အရပ်သားများကို ထိခိုက်ဖွယ်မရှိနိုင်ဟု အကဲဖြတ်ထားသည်” ဟု IDF မှ ပြောကြားခဲ့သည်။ အစ္စရေးက ဂါဇာတွင် အောက်တိုဘာ ၇ ရက်က ဟားမတ်စ်ဦးဆောင်သော စစ်သွေးကြွများက တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် လူပေါင်း ၁၂၀၀ သေဆုံးပြီး ဓားစာခံ ၂၅၀ ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ဂါဇာတွင် အစ္စရေးက စစ်ဆင်ရေးစတင်ကတည်းက လူ ၃၆၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အဆိုအရ သိရသည်။
မြေပေါ်မှငရဲခန်း
+++++++++
လူမှုကွန်ရက်တွင် ပျံ့နှံ့ခဲ့သည့် ဗီဒီယိုဖိုင်တွင် ဖရိုဖရဲဖြစ်နေသည့် မြင်ကွင်းများကို မြင်တွေ့ခဲ့ရပါသည်။ ဗီဒီယိုတစ်ခုတွင်၊ အမျိုးသားတစ်ဦး၏ အသက်မဲ့ရုပ်အလောင်းကို မီးတောက်များထဲမှ ခြေထောက်များကို ဆွဲထုတ်နေသည်ကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။ “သူသေနေပြီ၊ သူသေနေပြီ” ဟု အခြားသူများကို ရှာဖွေရန် မသွားမီတွင် ကယ်ဆယ်ရေးသမားတစ်ဦးက ပြောသည်။ အခြားဗီဒီယိုတစ်ခုတွင် အမျိုးသားတစ်ဦးသည် ဗီဒီယိုကင်မရာရှေ့တွင် ဦးခေါင်းမပါသောလူမမယ်ကလေးတဦး၏ ခန္ဓာကိုယ်ကို ကိုင်ဆောင်ကာ ငိုကြွေးနေခဲ့သည်။ မီးထဲသို့ ကလေးငယ်များ ချောင်းကြည့်နေစဉ် အမျိုးသမီးများသည် ဝမ်းနည်းပူဆွေး ငိုကြွေးနေကြသည်။ သွေးစွန်းနေသော မျက်နှာနှင့် အမျိုးသားတစ်ဦးသည် သွေးစွန်းနေသော အဝတ်အစားများနှင့် ကလေးငယ်ကို လက်တစ်ဖက်ဖြင့် ဆုပ်ကိုင်ထားစဉ် ၎င်း၏ ဒဏ်ရာများကို လက်တစ်ဖက်ဖြင့် စစ်ဆေးကြည့်ရာ တုန်လှုပ်သွားပုံရသည်။ မီးထဲမှ ဆွဲထုတ်လိုက်သော အလောင်းများအနက် တစ်ခုမှာ မီးလောင်ကျွမ်းပြီး တောင့်တင်းနေသည်။
တနင်္လာနေ့ နံနက်အထိ စခန်းသည် အပျက်အစီးများ ရှိနေပြီး မီးစငယ်များ ဆက်လက် လောင်ကျွမ်းနေဆဲ ဖြစ်သည်။ အထက်တွင် ပျံဝဲနေသော ဒရုန်းများအောက်တွင် အစားအသောက်နှင့် ၎င်းတို့၏ ပစ္စည်းများကိုမီးခိုးများ အပျက်အစီးများကြားတွင်း ယောက်ျားလေးများနှင့် ယောက်ျားလေးများက ဝိုင်းဝန်းရှာဖွေ အော်ဟစ်နေကြသည်။ တည်ဆဲအဆောက်အဦများထဲမှ တစ်ခုတွင် “ကူဝိတ်ငြိမ်းချမ်းရေးစခန်း ၁” ဟူသော ဆိုင်းဘုတ်တစ်ခုကိုဖတ်ရှုရသည်။
အသတ်ခံရသူများထဲတွင် ယာယီတဲများတွင် နေထိုင်သည့် ကလေးများနှင့် အမျိုးသမီးများလည်း ပါဝင်ခဲ့ကြောင်း UNRWA ကော်မရှင်နာချုပ် ဖီလစ်ပီ လာဇာရီနီ (Philippe Lazzarini) မှ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာ X တွင် ဖော်ပြထားသည်။ “မနေ့ညက ပုံရိပ်တွေဟာ ရာဖာ မြေကြီးပေါ် ငရဲအဖြစ်ပြောင်းသွားတာကို သက်သေပြနေပါတယ်” ဟု ကော်မရှင်နာမင်းကြီး အတွင်းရေးမှူးက တနင်္လာနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
“အခြားသူတွေက မီးလောင်ပြီးသေဆုံးရတယ်လို့ သတင်းရတယ်” ဟု လာဇာရီနီက ပြောသည်။ အစီရင်ခံချက်သည် ဆိုရှယ်မီဒီယာမှ အပါအဝင် UNRWA နှင့် မျှဝေထားသည့် open-source ဓာတ်ပုံနှင့် ဗီဒီယိုများကို အခြေခံထားကြောင်း UNRWA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဂျူလီယက်တီ တိုမာ (Juliette Touma) က CNN သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
တိုက်ခိုက်မှုကို လွတ်မြောက်ခဲ့သူ ပါလက်စတိုင်း ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ မိုဟာမက် အဘူအယ်ဆူဘဲ့ (Mohammad Abu Al Subeh) က သူ ညနေခင်းတွင် အိပ်ရာပေါ်၌ လဲလျောင်းနေချိန်တွင် “ကျွန်တော်တို့ဆီကို ဒုံးပျံတွေ ပစ်လွှတ်လိုက်တာကို” မြင်တွေ့ခဲ့ရသည် ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့သည့်ငါးလခန့်က နူဆာရက် (Nuseirat) ရှိ ၎င်း၏နေအိမ်မှထွက်ပြေးခဲ့သော အဘူအယ်ဆူဘဲ့က “ငလျင်လှုပ်သလိုမျိုး ကမ္ဘာမြေကို တုန်ခါသွားတယ်” ဟု CNN သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ စခန်းတည်ရှိရာ သဲကန္တာရနယ်မြေရှိ ၎င်း၏ ယာယီအိမ်၏ ပြတင်းပေါက်မှ ခုန်ချလွတ်မြောက်ခဲ့ရသည်။ “ဒီလူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဧရိယာကိုသွားပါလို့ (အစ္စရေးကချပေးထားတဲ့) လက်ကမ်းစာစောင်ကို အခြေခံပြီး ကျွန်တော် ဒီကိုလာခဲ့တယ်” “ဒီမှာ အရပ်သားတွေပဲရှိနေတာ” ဟု သူက ပြောသည်။
တိုက်ခိုက်မှုကို မျက်မြင်တွေ့ရှိသူ အခြား အိုးအိမ်မဲ့ ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံသား အဘူနီဒဲလ်အယ်လ်အက်တာက CNN သတင်းဌာနကို “ကျွန်မတို့ သာမန်လူတွေလို ထိုင်နေကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ရုတ်တရက် တိုက်ခိုက်မှုနဲ့ မီးလောင်တာကို တွေ့လိုက်ရပါတယ်။ “ကျွန်မတို့ သွားကြည့်တော့ မီးလောင်ထားတဲ့ လူတွေကို ကယ်ဆယ်ရေးတွေက ဆွဲထုတ်တယ်။ ဟားမတ်စ်က အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုကို “ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ စစ်ရာဇဝတ်မှု” နှင့် “ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု” ဟူ၍ ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာ ဒေါသ
++++++++++
ICJ ၏ စီရင်ချက်ကို လေးစားရန်နှင့် ၎င်း၏ရာဖာ စစ်ဆင်ရေးကို ရပ်ဆိုင်းရန် အစ္စရေးကို ကုလသမဂ္ဂ အေဂျင်စီများ၊ အကူအညီပေးရေး အဖွဲ့များနှင့် အစိုးရများက တောင်းဆိုသဖြင့် နိုင်ငံတကာ ပြစ်တင်ရှုတ်ချမှု လျင်မြန်လာသည်။ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ်က တနင်္လာနေ့က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကို ရှုတ်ချလိုက်ပါတယ်။ “ဂါဇာမှာ လုံခြုံတဲ့နေရာမရှိဘူး။ ဒီထိတ်လန့်မှုကို ရပ်တန့်ရမယ်” ဟု လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာ X တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
ICJ က စီရင်ချက်ချခဲ့သော်လည်း အစ္စရေးက ရာဖာကိုတိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ဟားမတ်စ် တို့က အစ္စရေးကို ဒုံးကျည်များဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း အီးယူ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ အကြီးအကဲ ဂျိုးဇက် ဘော်ရယ်လ် (Josep Borrell) က တနင်္လာနေ့က X တွင်ရေးသားခဲ့သည်။ ဂါဇာနှင့် အလယ်ပိုင်းကို ဆွေးနွေးရန် အာရပ်ခေါင်းဆောင်များနှင့် တွေ့ဆုံမှုတွင် ဘော်ရယ်လ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ “လက်ငင်းနာရီပိုင်းအတွင်း ကျွန်တော်တို့ မြင်တွေ့ခဲ့ရတာကတော့ အစ္စရေးက ရပ်တန့်ဖို့ တောင်းဆိုထားတဲ့ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေတာဖြစ်ပါတယ်။”
နယ်စည်းမခြား ဆရာဝန်များ၏ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပရဟိတအဖွဲ့ (MSF) က “ဘယ်နေရာမှာမှ မလုံခြုံကြောင်း ထပ်မံပြသတဲ့ ဒီသေမင်းတမန်ဖြစ်ရပ်ကြောင့် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်မိပါတယ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ပါလက်စတိုင်း ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် အလုပ်အဖွဲ့ (UNRWA) က ရာဖာတိုက်ခိုက်မှုကို ရည်ညွှန်းပြီး “ဂါဇာသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ငရဲဖြစ်သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ပြင်သစ်သမ္မတ အီမယ်နျူရယ်မက်ခရွန် က သူသည် “ဒေါသတကြီး” ဖြစ်မိကြောင်း နှင့် “ချက်ချင်း အပစ်အခတ် ရပ်စဲရန်” တောင်းဆိုခဲ့သည်။
အစ္စရေး၏ ပြောဆိုချက်များကို ဝေဖန်သူများက ပြန်လည်တွန်းလှန်ခဲ့ကြသည်။ ဂါဇာကမ်းမြောင်နှင့် နယ်စပ်တွင် စစ်ပွဲများ ပြင်းထန်လာမည်ကို စိုးရိမ်နေပြီး တနင်္လာနေ့တွင် အီဂျစ်က ရာဖာမြို့အပေါ် အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုကို ရှုတ်ချခဲ့ပြီး ICJ မှ အမိန့်ကိုလိုက်နာပြီး ရာဖာ၌ စစ်ရေးဆိုင်ရာ စစ်ဆင်ရေးများကို ရပ်တန့်ရန်နှင့် သိမ်းပိုက်ထားသည့်အာဏာ၏ တာဝန်ခံမှုရှိသူအဖြစ် ၎င်း၏ တာဝန်များကို လိုက်နာရန် ဂျူးနိုင်ငံအား တောင်းဆိုခဲ့သည်။
စစ်ပွဲတွင် ကြားဝင်ဖျန်ဖြေသူဖြစ်သည့် အီဂျစ်သည် အင်္ဂါနေ့တွင် အစ္စရေးနှင့် ဟားမတ်စ်တို့ကြား သွယ်ဝိုက်သော စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုများ ထပ်မံပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ထားသည်။ နောက်ထပ်အဓိကဖျန်ဖြေပေးသူ ကာတာက အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုသည် လက်ရှိ စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုများကို “ဟန့်တားနိုင်သည်” ဟုဆိုကာ တိုက်ခိုက်မှုသည် နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ပြင်းထန်စွာ ချိုးဖောက်ခြင်းဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
အစ္စရေးပိုင်နက်တွင် ၎င်း၏စစ်ရေးစတင်ပြီးနောက် ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသရှိ အခြားဒေသများမှ ထွက်ပြေးကာ ပါလက်စတိုင်းတစ်သန်းကျော်သည် ရာဖာ တွင် ခိုလှုံနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ရာဖာဒေသအချို့တွင် အရပ်သားများကို ထွက်ခွာရန် အစ္စရေးက အမိန့်ထုတ်ထားသော်လည်း အများအပြားမှာ အစ္စရေးက “ဘေးကင်းဇုန်များ” အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည့် နေရာတွင် ခိုလှုံနေကြဆဲဖြစ်သည်။ မေလ ၆ ရက်ကတည်းက ရာဖာမြို့မှ လူပေါင်း ၈ သိန်းကျော် ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်ဟု ကုလသမဂ္ဂ ကိန်းဂဏန်းများအရ သိရသည်။
နိုင်ငံတကာက ဒေါသထွက်နေပြီး အမေရိကန်က ဆက်လက်မလုပ်ဆောင်ရန် သတိပေးနေသော်လည်း အစ္စရေးသည် ၎င်း၏ ရာဖာ စစ်ဆင်ရေးကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမည်ဟု ကတိပြုထားသည်။ ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်က ICJ စီရင်ချက်ကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အစ္စရေးသည် ဂါဇာရှိ ပါလက်စတိုင်းအရပ်သားများ၏ အသက်အန္တရာယ်ကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် ရာဖာ ဧရိယာအတွင်း စစ်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများ ကိုတခုလုံးဖြစ်စေ တစိတ်တပိုင်းဖြစ်စေ လုပ်ဆောင်မည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
