နေတိုးမဟာမိတ်များကို သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့် စာပို့

CNN သတင်း

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၁၅) ရက်။

ယခု စနေနေ့တွင် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်သည် နေတိုးမဟာမိတ်များကို ပေးစာတစ်စောင် ပေးပို့ခဲ့ပြီး အကယ်၍ ၎င်းတို့အားလုံးက သဘောတူပြီး ရုရှားမှ ရေနံဝယ်ယူခြင်းကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်မှသာ အမေရိကန်က ရုရှားအပေါ် “အဓိက” ဒဏ်ခတ်အရေးယူမှုများ ပြုလုပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း အတိအလင်း အသိပေးခဲ့သည်။

ထရန့်၏ တောင်းဆိုချက်များကို လိုက်လျောရန်မှာ မဟာမိတ်များအကြား အဓိက အပြောင်းအလဲတစ်ခု ဖြစ်လာမည်ဖြစ်ပြီး ဤအဆင့်များကို လုပ်ဆောင်ရန် စုပေါင်း စိတ်ဝင်စားမှု ရှိမရှိနှင့်ပတ်သက်၍ အဓိကမေးခွန်းများ ရှိနေသည်။

“နေတိုးနိုင်ငံများအားလုံးက သဘောတူပြီး အလားတူလုပ်ဆောင်ဖို့ စတင်တဲ့အခါ ပြီးတော့ နေတိုးနိုင်ငံများအားလုံးက ရုရှားဆီက ရေနံဝယ်ယူတာကို ရပ်လိုက်တဲ့အခါမှပဲ ရုရှားအပေါ် အဓိက ဒဏ်ခတ်အရေးယူမှုတွေ လုပ်ဆောင်ဖို့ ကျွန်တော် အဆင်သင့်ဖြစ်နေပါပြီ” ဟု ၎င်းက နေတိုးနိုင်ငံများသို့ ပေးပို့ခဲ့သောပေးစာဟုဆိုကာ လူမှုမီဒီယာပေါ်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။

၎င်းက ဆက်လက်၍ “ခင်ဗျားတို့သိတဲ့အတိုင်း နေတိုးရဲ့ အနိုင်ရဖို့ ကတိကဝတ်ဟာ ၁၀၀% ထက် အများကြီး နည်းပါးနေပြီး အချို့က ရုရှားရေနံကို ဝယ်ယူနေကြတာဟာ တုန်လှုပ်စရာပါပဲ။ ဒါဟာ ရုရှားနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ ညှိနှိုင်းမှု အနေအထားနဲ့ အပေးအယူ လုပ်နိုင်စွမ်းကို အကြီးအကျယ် အားနည်းစေပါတယ်။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ခင်ဗျားတို့ အဆင်သင့်ဖြစ်ပြီ ဆိုတာနဲ့ ကျွန်တော် ‘သွားဖို့’ အဆင်သင့်ပါပဲ။ ဘယ်တော့လဲဆိုတာ ပြောလိုက်ရုံပါပဲ” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။

သမ္မတက တရုတ်အပေါ် အင်အားပြသသည့်အနေဖြင့် အခွန်အကောက်များကို သိသိသာသာ မြှင့်တင်ရန် နေတိုးနိုင်ငံများကိုလည်း တောင်းဆိုခဲ့သည်။

“ဒီအရာအပြင် နေတိုးက အဖွဲ့လိုက်အနေနဲ့ တရုတ်အပေါ် ၅၀% ကနေ ၁၀၀% အထိ အခွန်တွေချမှတ်တာက ရုရှားနဲ့ ယူကရိန်းစစ်ပွဲ ပြီးသွားရင် အပြည့်အဝ ပြန်ရုပ်သိမ်းပေးမယ်ဆိုရင် ဒီအသက်ဆုံးရှုံးစေတဲ့၊ အဓိပ္ပာယ်မရှိတဲ့စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ဖို့လည်း အများကြီး အထောက်အကူ ပြုလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်တော် ယုံကြည်တယ်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ထရန့်က ထိုအဆင့်များကို လုပ်ဆောင်ပါက ယူကရိန်းရှိ ရုရှားစစ်ပွဲသည် “လျင်မြန်စွာ” ပြီးဆုံးလိမ့်မည်ဟု ထပ်လောင်းပြောခဲ့သည်။

ဥရောပသမဂ္ဂသည် ရုရှားရေကြောင်းရေနံတင်သွင်းမှုများနှင့် ဒီဇယ်ကဲ့သို့ သန့်စင်ပြီး ရေနံထွက်ပစ္စည်းများအပေါ် ပိတ်ပင်မှုများ ချမှတ်ခဲ့ကြောင်း CNN က ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံများစွာက ရုရှား၏ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်း လောင်စာများနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည်များကို ဆက်လက်တင်သွင်းနေဆဲဖြစ်သည်။

သမ္မတသည် ရုရှားအပေါ် နောက်ထပ် ဒဏ်ခတ်အရေးယူမှုများ ပြုလုပ်နိုင်ခြေရှိကြောင်း ထပ်ခါတလဲလဲ ပြောကြားခဲ့ပြီး သောကြာနေ့က Fox News ၏ “Fox & Friends” အစီအစဉ်သို့ ပြောကြားရာတွင် “ဘဏ်တွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး၊ ရေနံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး၊ အခွန်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဒဏ်ခတ်အရေးယူမှုတွေ” ပြုလုပ်ဖို့ စဉ်းစားနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းသည် ရုရှားမှ ရေနံဝယ်ယူသည့် အိန္ဒိယနိုင်ငံအပေါ် အခွန်များကို ၅၀% သို့ နှစ်ဆတိုးမြှင့် ခဲ့ပြီး ဖြစ်ပြီး သောကြာနေ့တွင် ထိုလုပ်ရပ်က ၎င်းနိုင်ငံနှင့် “အက်ကြောင်းထပ်စေ” ခဲ့ကြောင်း ဝန်ခံခဲ့သည်။ အခြားနိုင်ငံများလည်း ရုရှားနှင့် စီးပွားရေး လုပ်နေသဖြင့် အိန္ဒိယက ၎င်းကို အခွန်တိုးမြှင့်မှုဖြင့် မတရားပစ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ငြင်းခုံခဲ့ပြီး “မတရားသော” လုပ်ရပ် ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

နေတိုးနိုင်ငံများသည် လက်ရှိ အခွန်မူဝါဒများနှင့် လုံးဝကွဲပြားခြားနားသော ဤအဆင့်များကို လုပ်ဆောင်မည်ဟုတ် မရှင်းလင်းသေးပါ။

ယခုအပတ်အစောပိုင်းတွင် သမ္မတသည် အီးယူမှ ဥရောပကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် စကားပြောဆိုခဲ့ရာတွင် တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံလုံးအပေါ် ၅၀-၁၀၀% အခွန်များ ချမှတ်ရန် ဖိအားပေးခဲ့ကြောင်း အဆိုပါ စကားဝိုင်းနှင့် ရင်းနှီးသူများက ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် ထူးခြားသည်မှာ ထရန့်က နေတိုးနိုင်ငံများသို့ စနေနေ့တွင် ပေးပို့ခဲ့သော စာတွင် အိန္ဒိယကို ထည့်သွင်းပြောဆိုခြင်း မရှိခဲ့ပါ။ အီးယူသည် အိန္ဒိယနှင့် ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်ကို ညှိနှိုင်းနေသည့် နောက်ဆုံးအဆင့်တွင် ရှိနေသောကြောင့် ၎င်းတို့သည် ထိုအချက်ကို လိုက်လျောရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။

ရုရှားသည် ယူကရိန်းကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခြင်းမပြုမီ အီးယူသို့ ရေနံအများဆုံး ပေးသွင်းသည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ အီးယူသည် ရုရှားရေနံတင်သွင်းမှုများနှင့် ဒီဇယ်ကဲ့သို့ သန့်စင်ပြီး ရေနံထွက်ပစ္စည်းများကို ပင်လယ်ရေကြောင်းမှ တင်သွင်းခြင်းကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပထမသုံးလပတ်အတွက် ဥရောပသို့ ရေနံတင်သွင်းမှုသည် ဒေါ်လာ ၁.၇၂ ဘီလီယံ (ယူရို ၁.၄၈ ဘီလီယံ) သို့ ကျဆင်းခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ်၏ အလားတူသုံးလပတ်တွင် ဒေါ်လာ ၁၆.၄ ဘီလီယံ (ယူရို ၁၄.၀၆ ဘီလီယံ) ရှိခဲ့ရာမှ အကြီးအကျယ် ကျဆင်းသွားကြောင်း Eurostat မှ နောက်ဆုံးရရှိထားသော အချက်အလက် များအရ သိရသည်။

ဥရောပသမဂ္ဂသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ ရုရှား၏ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည် တင်သွင်းမှုဈေးကွက်ဝေစုကို အနည်းငယ်လျှော့ချခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ၂၂% မှ ၁၉% သို့ လျှော့ချခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် အမေရိကန်၏ ဈေးကွက်ဝေစုကို များစွာတိုးမြှင့်ပေးခဲ့သည်။

ထို့အပြင် ရုရှားကို ဒဏ်ခတ်အရေးယူရာတွင် အမေရိကန်၏ မဟာမိတ်ဖြစ်သော ဥရောပသမဂ္ဂသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ရုရှားမှ ကုန်ပစ္စည်းများကို ဒေါ်လာ ၄၁.၉ ဘီလီယံ (ယူရို ၃၆ ဘီလီယံ) တန်ဖိုးရှိအောင် တင်သွင်းခဲ့ကြောင်း အီးယူ၏ စာရင်းအင်းအေဂျင်စီမှ အချက်အလက်များက ဖော်ပြသည်။

တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယအပေါ် အခွန်အကောက်အသစ်များ ချမှတ်ရန် မဖြစ်နိုင်သေး

ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က ထရန့်နှင့် တွေ့ဆုံပြီးနောက် ဥရောပအရာရှိများက တရုတ် သို့မဟုတ် အိန္ဒိယအပေါ် အခွန်အကောက်အသစ်များ ချမှတ်ရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် အခွန်အကောက်များကို အသုံးပြုပုံချဉ်းကပ်ပုံ မတူညီခြင်း ကြောင့်ဖြစ်ပြီး ဥရောပနိုင်ငံများသည် ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲများ၊ အထူးသဖြင့် တရုတ်နှင့်ပတ်သက်၍ ပိုမိုသတိထားလေ့ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

နေတိုးနှင့် တူရကီ၏ အခန်းကဏ္ဍ

ရုရှားရေနံနှင့်ပတ်သက်သည့် ၎င်း၏ အတိအလင်းတောင်းဆိုချက်ကို အီးယူအစား နေတိုးသို့ ထရန့်က ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်းဖြင့် တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယပြီးနောက် တတိယအကြီးဆုံး ရုရှားရေနံ ဝယ်ယူသူဖြစ်သည့် တူရကီကိုလည်း ထိုတောင်းဆိုချက်များတွင် ထည့်သွင်းလိုက်သည်။ အီးယူသည် ဟန်ဂေရီနှင့် စလိုဗက်ကီးယားတို့မှအပ ရေနံဝယ်ယူမှုများကို လုံးဝနီးပါး ရပ်ဆိုင်းထားသော်လည်း တူရကီသည် ဝယ်ယူသူအဖြစ် ရှိနေဆဲဖြစ်ရာ ဤတောင်းဆိုချက် များ၏ ကြီးမားမှုကို ပေါ်လွင်စေသည်။

အလာစကာတွင် ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာပူတင်နှင့် သြဂုတ် ၁၅ ရက်၌ ထရန့်တွေ့ဆုံမှု ပတ်ဝန်းကျင်မှ စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေး အရှိန်အဟုန်သည် အရှိန်သေလုနီးပါး ဖြစ်နေပြီး ထရန့်၏ နောက်ဆုံးတောင်းဆိုချက်များသည် ပဋိပက္ခကို ပိုမိုကြာရှည်စေမည့် အန္တရာယ် ရှိနေသည်။ အချိန်သည် ပူတင်အတွက် အဖိုးတန်သည့်အရာဖြစ်ပြီး ရုရှားကို စစ်မြေပြင်တွင် အမြတ်များ ပိုမိုရရှိစေကာ သိမ်းပိုက်ထားသည့် နယ်မြေများအပေါ် ထိန်းချုပ်မှုကို ခိုင်မာစေသည်။

ရုရှားသည် တင်းမာမှုလျှော့ချမည့် အရိပ်အယောင်မပြ

တစ်ချိန်တည်းတွင် ရုရှားသည် တင်းမာမှုလျှော့ချရန် စိတ်ဝင်စားကြောင်း အရိပ်အယောင် အနည်းငယ်သာ ပြသခဲ့သည်။

ရိုမေးနီးယား ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက စနေနေ့တွင် ရုရှားက ယူကရိန်းကို တိုက်ခိုက်နေစဉ် ၎င်း၏ လေပိုင်နက်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာသော ဒရုန်းတစ်စင်းကို ကြားဖြတ် ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အက်ဖ်-၁၆ တိုက်လေယာဉ်နှစ်စီးသည် ရုရှားက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ် နေသည့် ယူကရိန်းနယ်စပ်ရှိ လေထုအခြေအနေကို စောင့်ကြည့်နေစဉ် ဒရုန်းကို တွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ရိုမေးနီးယား လေယာဉ်မှူးများသည် ရိုမေးနီးယား-ယူကရိန်းနယ်စပ်ရှိ Danube မြစ်ကမ်းဘေး ရှိ Chilia Veche အသိုင်းအဝိုင်း၏ အနောက်တောင်ဘက် ၂၀ ကီလိုမီတာခန့်တွင် ရေဒါမှ ပျောက်ကွယ်သွားသည်အထိ ဒရုန်းကို ခြေရာခံခဲ့သည်။

အဆိုပါ ဒရုန်းသည် လူနေထူထပ်သော နေရာများပေါ်တွင် ပျံသန်းခြင်းမရှိသလို ဒေသခံ လူထု အတွက် ခြိမ်းခြောက်မှု မရှိကြောင်း ဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့ပြီး အဆိုပါစက်ပစ္စည်းမှ အပျက်အစီးများကို ရှာဖွေရန် အဖွဲ့များ အသင့်ရှိနေပြီဟုလည်း ထပ်လောင်းပြောခဲ့သည်။

ယူကရိန်းသမ္မတ ဗိုလိုဒီမာ ဇယ်လန်းစကီးက ဒရုန်းသည် နေတိုးလေပိုင်နက်ထဲတွင် “မိနစ် ၅၀ ခန့်ကြာ” ပျံသန်းခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ရုရှားစစ်တပ်က သူတို့ရဲ့ ဒရုန်းတွေ ဘယ်ကို ဦးတည်နေသလဲ၊ လေထဲမှာ ဘယ်လောက် ကြာကြာ ပျံသန်းနိုင်သလဲဆိုတာ တိတိကျကျ သိပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ လမ်းကြောင်းတွေကို အမြဲတမ်း တွက်ချက်ထားပါတယ်။ ဒါက မတော်တဆဖြစ်တာ၊ မှားယွင်းတာ ဒါမှမဟုတ် အောက်ခြေအဆင့် တပ်မှူးတချို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ချက် မဟုတ်နိုင်ပါဘူး။ ဒါဟာ ရုရှားက စစ်ပွဲကို ထင်ထင်ရှားရှား ချဲ့ထွင်တာပါပဲ” ဟု ဇယ်လန်းစကီးက X တွင် ရေးသားခဲ့သည်။

ရိုမေးနီးယားတွင် ကြားဖြတ်ဖမ်းဆီးမှုနှင့် ပိုလန်လေပိုင်နက်

ရိုမေးနီးယားတွင် ဒရုန်း ကြားဖြတ်ဖမ်းဆီးမှုသည် ယခုအပတ်အစောပိုင်းက ပိုလန် လေပိုင်နက် အတွင်း ရုရှားဒရုန်းများ ကြီးကြီးမားမား ကျူးကျော်ဝင်ရောက်မှု နောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုဖြစ်ရပ်ပြီးနောက် နေတိုးက ၎င်း၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်း လုံခြုံရေး ကို မြှင့်တင်ရန် စစ်ဆင်ရေးတစ်ခု စတင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

ကြာသပတေးနေ့က အိမ်ဖြူတော်တွင် သတင်းထောက်များကို ထရန့်က ပြောကြားရာတွင် ဤဖြစ်ရပ်သည် “မှားယွင်းမှု ဖြစ်နိုင်ပေမယ့် ဘာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အဲဒီအခြေအနေတစ်ခုလုံးနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ဘယ်အရာကိုမှ ကျွန်တော် မပျော်ပါဘူး၊ ဒါပေမယ့် ဒါဟာ အဆုံးသတ်သွားလိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ရတာဘဲ” ဟု ပြောခဲ့သည်။

နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယိုက စနေနေ့တွင် ပိုလန်သို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်မှုသည် “လက်ခံနိုင်စရာမရှိသော၊ ကံမကောင်းသည့်အပြင် အန္တရာယ်ရှိသည့် အခြေအနေ” ဟု အလေးအနက် ပြောကြားခဲ့ပြီး ၎င်းဒရုန်းများသည် နေတိုးလေပိုင်နက်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ရန် ရည်ရွယ်ခြင်းဟုတ်မဟုတ်ကို အမေရိကန်က ဆက်လက်အကဲဖြတ်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြောသည်။

“ဒါမျိုး မဖြစ်သင့်ဘူး။ ဒီလိုဖြစ်တာကို ဘယ်သူမှ ပျော်နေမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ကျွန်တော် မထင်ပါဘူး။ နေတိုးက သင့်လျော်သလို တုံ့ပြန်တာကိုလည်း တွေ့ရပါတယ်။ ဒါမျိုး နောက်တစ်ခါ ထပ်ဖြစ်တာကို မလိုချင်ပါဘူး” ဟု ရူဘီယိုက အစ္စရေးသို့ မထွက်ခွာမီ သတင်းထောက်များကို ပြောကြားခဲ့သည်။

ရိုမေးနီးယားသို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ မှတ်ချက်ပေးရန် CNN က အိမ်ဖြူတော်ကို ဆက်သွယ်ခဲ့သည်။

ပိုလန်၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များသည် ပိုလန်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသော ယူကရိန်းဒေသများတွင် ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် လေကြောင်းစစ်ဆင်ရေးများကိုလည်း စတင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ စစ်ဆင်ရေးသည် “ကြိုတင်ကာကွယ်သည့်သဘော” ဖြစ်ကြောင်း ပိုလန်လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုမှ ပြောကြားခဲ့သည်။

လေယာဉ်များ ချထားစဉ်တွင် လူ့ဘလင် (Lublin) လေဆိပ်သည် ၎င်း၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများကို ခေတ္တရပ်ဆိုင်းခဲ့ကြောင်း ပိုလန်လေကြောင်းအေဂျင်စီက သတင်းပို့ခဲ့သည်။

ဇယ်လန်းစကီးက ရုရှားဒရုန်းများသည် စနေနေ့တွင် ဘီလာရုစ်လေပိုင်နက်မှတစ်ဆင့် ယူကရိန်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ရုရှားနိုင်ငံ၊ Volgograd တွင် ဧပြီ ၂၂ ရက်၊ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် Lukoil ကုမ္ပဏီ၏ ရေနံချက်စက်ရုံကို ယေဘုယျကြည့်မြင်သည်။ Reuters (ဓာတ်ပုံ)

(လွတ်လပ်သည့် မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေး သင်တို့အကူအညီလိုအပ်နေပါသည်။ ဤနေရာတွင် www.eraseye.com/donation နှိပ်၍ လှူဒါန်းနိုင်ပါသည်)