၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၈) ရက်။
ဤပုဒ်မ ၉၉ က အတိအကျ ဘာကိုဆိုလိုပါသလဲ။
**********************************************
“ထို ပုဒ်မ ၉၉” ကို ဆယ်စုနှစ်များစွာ အသုံးမပြုခဲ့ပေ။ အစ္စရေး၏ထိုးစစ်က ပြင်းထန်လာကာ အရပ်သားများ သေဆုံးဒဏ်ရာရမှု တိုးလာခြင်းကြောင့် ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယိုဂူတာရက်စ်က ဂါဇာတွင် လူသားချင်းစာနာ ထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ကပ်ဘေး ကျရောက်တော့မည့်ကိစ္စအား လုံခြုံရေးကောင်စီအား သတိပေးရန် ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း ရှားရှားပါးပါး အသုံးပြုခဲသော အာဏာကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ချက်ချင်းတောင်းဆိုရန် အဖွဲ့ဝင်များကို ၎င်းက တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ဂူတာရက်စ်သည် လွန်ခဲ့သည့် ရာစုနှစ်တစ်ဝက်ကျော်က နောက်ဆုံးအသုံးပြုခဲ့သည့် ကုလသမဂ္ဂပဋိညာဉ်စာတမ်း၏ ပုဒ်မ ၉၉ ကို ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး အတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် နိုင်ငံတကာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးကို ခြိမ်းခြောက်နေသည်ဟု ယုံကြည်ရသည့် ကိစ္စရပ်များကိုကုလလုံခြုံရေး ကောင်စီအား အသိပေးနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဤကိစ္စနှင့်ပတ်သက်ပြီး၊ အေပီသတင်းအတွက် ကုလသမဂ္ဂ သတင်းထောက် သက်တမ်းရှည် အကြီးအကဲ Edith M. Lederer က ၎င်းပုဒ်မသည် ဘာကို ဆိုလိုနိုင်သည်ကို ပိုင်းခြားရှင်းပြထားသည်။
ပုဒ်မ ၉၉ ဆိုတာဘာလဲ၊ ဂူတာရက်စ်က ဘာကြောင့် ထုတ်သုံးလာရတာလဲ။
*******************************************************************
၎င်းသည် ကုလသမဂ္ဂဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကုလသမဂ္ဂ၏ ထိပ်တန်းသံတမန်ဖြစ်သူ အတွင်းရေးမှူးချုပ်သည် “မည်သည့်ကိစ္စမဆို သူ၏အမြင်တွင် နိုင်ငံတကာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးကို ထိန်းသိမ်းရာတွင် ခြိမ်းခြောက်နိုင်သည်” ဟု ယူဆပါက လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အာရုံစူးစိုက်မှုကို ရရှိရန် ပုဒ်မ ၉၉ ကို သုံးစွဲနိုင်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
ကုလသမဂ္ဂတွင် စစ်မှန်သောအာဏာကို ၎င်း၏ အဖွဲ့ဝင် ၁၉၃ နိုင်ငံနှင့် အထူးသဖြင့် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ထမ်းဆောင်သည့် နိုင်ငံ ၁၅ နိုင်ငံမှ ချုပ်ကိုင်ထားပြီး အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအား အရေးကြီးသော ထပ်လောင်း အာဏာကို ပေးထားသည်။ ပုဒ်မ ၉၉ ကို အသုံးပြုမှု အလွန်နည်းပါးသည်။ နောက်ဆုံးအကြိမ် အသုံးပြုမှုမှာ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများအတွင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံကို ထူထောင်ခွင့်ပေးကာ ပါကစ္စတန်မှ ခွဲထွက်စေခဲ့သည်။ ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသ၏ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုစနစ်နှင့် အရပ်ဘက်ဆိုင်ရာအမိန့်များ အလုံးစုံပြိုကျမည့်အန္တရာယ်ကို ရှုမြင်နေရသောကြောင့် ဂူတာရက်စ်က ပုဒ်မ ၉၉ ကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သူ့အနေနှင့် ဤအဖြစ်ဆိုးကြီးကို အဆုံးသတ်ဖို့ လိုအပ်သည်ဟု ခံစားရသည့်အတွက် ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် အကျိုးသက်ရောက်မှု မည်မျှဖြစ်နိုင်သနည်း။
အမေရိကန်တွင် ဗီတိုပါဝါ ရှိနေသည်။
**************************************************
အာရပ်နှင့် အစ္စလမ္မစ်နိုင်ငံတို့သည် ဂူတာရက်စ်၏တောင်းဆိုချက်ကို ချက်ချင်း လိုက်နာကြသည်။ လုံခြုံရေးကောင်စီဆိုင်ရာ အာရပ်ကိုယ်စားလှယ် ယူအေအီးသည် လုံခြုံရေးကောင်စီအဖွဲ့ဝင်များအား လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ချက်ချင်းဆောင်ရွက်ရန် တောင်းဆိုထားသော တိုတောင်းသော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဗုဒ္ဓဟူးနေ့နှောင်းပိုင်းတွင် ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် သောကြာနေ့နံနက်တွင် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး၌ အဆိုပါဆုံးဖြတ်ချက်ကို မဲခွဲဆုံးဖြတ်ရန် စီစဉ်ထားသည်။
အစ္စရေး၏ အနီးကပ်ဆုံး မဟာမိတ်ဖြစ်ပြီး ဗီတိုအာဏာသုံးနိုင်သည့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ထောက်ခံခြင်း မရှိပေ။ အစ္စရေး-ဂါဇာစစ်ပွဲတွင် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အခန်းကဏ္ဍသည် အရေးပါသော သံခင်းတမန်ခင်း လမ်းကြောင်းသို့ ပါဝင်ရန် မဟုတ်ကြောင်း အမေရိကန် ဒုတိယသံအမတ် ရောဘတ်ဝုဒ်က အင်္ဂါနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ ယခုအချိန်တွင် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် “အသုံးဝင်မည်မဟုတ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ဤအချက်သည် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသည့် ဗီတိုအာဏာသုံးမည်ကို အချက်ပြခြင်း ဖြစ်နိုင်သော်လည်း အမေရိကန်ကတော့ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်းမရှိသေးပေ။
ဤကိစ္စတွင် အဘယ်ကြောင့် တောင်းခံရသနည်း။
*********************************************
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဂါဇာတွင် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုစနစ်နှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ ပြိုလဲသွားသည်ဟု ဂူတာရက်စ်က ယုံကြည်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ “အစ္စရေး ကာကွယ်ရေးတပ်တွေရဲ့ အဆက်မပြတ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် နေထိုင်ဖို့ နေရာမရှိ ဒါမှမဟုတ် အသက်ရှင်သန်ဖို့ မရှိမဖြစ် လိုအပ်တဲ့ အခြေအနေတွေ ကင်းမဲ့နေတဲ့ကြားမှာ၊ ဆိုးရွားတဲ့ အခြေအနေတွေကြောင့် ပြည်သူတွေရဲ့ နေထိုင်မှု အခြေအနေဟာ မကြာခင်မှာ လုံးဝပြိုပျက်သွားလိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်၊ အကန့်အသတ်နဲ့ လူသားချင်းစာနာတဲ့ အကူအညီတွေတောင်မှ ရရှိဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူး” ဟု သူ၏စာထဲတွင် သတိပေးထားပါသည်။ ”
အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများသို့ ပါလက်စတိုင်းများ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ရသည့် အခြေအနေကို ညွှန်ပြပြီး အခြေအနေမှာ ပိုဆိုးလာနိုင်ကြောင်း ဂူတာရက်စ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ ကျရောက်လာမည့် ဘေးဥပဒ်ကို သူက မြင်နေသည်။ ယခင်ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးများသည် လုံခြုံရေးကောင်စီသို့ နိုင်ငံတကာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးအတွက် ခြိမ်းခြောက်မှုများ ရှိလာပါက ပုဒ်မ ၉၉ ကို ဖော်ပြခြင်းမရှိဘဲ တင်ပြခဲ့သည်။ ယင်းတွင် ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် ကွန်ဂို၊ ၁၉၇၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် စတင်ခဲ့သော အီရန်ရှိ အမေရိကန် ဓားစာခံအကျပ်အတည်း၊ ၁၉၈၀ ခုနှစ် အီရန်-အီရတ်စစ်ပွဲ၊ မကြာသေးမီက ၂၀၁၇ ခုနှစ်က မြန်မာနိုင်ငံ ရိုဟင်ဂျာ ကိစ္စများတွင် တင်ပြခဲ့ကြ[ဖူးသည်။
ပုဒ်မ ၉၉ ကို အဘယ်ကြောင့် သူတို့က မတောင်းဆိုခဲ့ကြသည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ မသိပါ၊ ယခင် အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး အများအပြားလည်း ယခု အချိန်တွင် ကွယ်လွန်သွားပြီ ဖြစ်သည်။ ဂူတာရက်စ်သည် အစ္စရေးကို ဟားမတ်စ်တို့၏ တိုက်ခိုက်မှုနှင့် ဂါဇာရှိ ပါလက်စတိုင်း အရပ်သားများ သေဆုံးမှု အလွန်မြင့်မားခြင်း နှစ်ခုစလုံးနှင့် ပတ်သက်၍ အလွန်ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။
