CNN – ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၅ ရက်
ဟောင်ကောင် — တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်သည် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်၊ ရုရှားခေါင်းဆောင် ဗလာဒီမာ ပူတင်တို့အား တရုတ်နိုင်ငံတွင် တစ်ဦးပြီးတစ်ဦး ရက်ပိုင်း မျှသာခြား၍ သီးခြားစီ လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့ပြီးနောက် အပတ်အနည်းငယ်အကြာ၊ လာမည့် အပတ်တွင် မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံသို့ ရှားရှားပါးပါး ခရီးစဉ်အဖြစ် သွားရောက်မည် ဖြစ်သည်။
ရှီကျင့်ဖျင်သည် လာမည့်တနင်္လာနေ့မှစတင်မည့် နှစ်ရက်ကြာ နိုင်ငံတော်အဆင့် ခရီးစဉ် အတွင်း မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင် ကင်ဂျုံအန်းနှင့် တွေ့ဆုံမည်ဖြစ်ကြောင်း တရုတ် အစိုးရပိုင် ဆင်ဟွာသတင်းဌာနက သောကြာနေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ မြောက်ကိုရီးယား အစိုးရပိုင် KCNA သတင်းဌာနကလည်း ယခုခရီးစဉ်ကို အတည်ပြု ထားသည်။
ယခုခရီးစဉ်သည် ရှီကျင့်ဖျင်အတွက် ၂၀၁၉ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း မြောက်ကိုရီးယားသို့ ပထမဆုံး အကြိမ် သွားရောက်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ ရင်းနှီးသော်လည်း ရံဖန်ရံခါ ရှုပ်ထွေးလေ့ရှိသည့် ဆက်ဆံရေးကို ပြန်လည်နွေးထွေးစေရန် ပေကျင်းဘက်က နောက်ဆုံးလုပ်ဆောင်လာသည့် ခြေလှမ်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ယခုခရီးစဉ်သည် ရှီကျင့်ဖျင်အတွက် ယခုနှစ်အတွင်း ပထမဆုံး ပြည်ပခရီးစဉ်လည်း ဖြစ်သည်။
ရှီကျင့်ဖျင်၏ နောက်ဆုံးပြည်ပခရီးစဉ်မှာ ပြီးခဲ့သည့်အောက်တိုဘာလက အာရှ-ပစိဖိတ် စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု (APEC) နှစ်ပတ်လည် ထိပ်သီးအစည်းအဝေး တက်ရောက် ရန် တောင်ကိုရီးယားသို့ သွားရောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အဆိုပါခရီးစဉ်အတွင်း ထရမ့်နှင့်လည်း တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ နိုင်ငံခြားအစိုးရခေါင်းဆောင်များသည် ပေကျင်းသို့လာရောက်ရန် တန်းစီ စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့ကြသည်။ CNN ၏ ရေတွက်ချက်မှုအရ ရှီကျင့်ဖျင်သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း မြို့တော်ပေကျင်း၌ ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင် ၁၇ ဦးကို လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့ပြီးဖြစ်ကာ၊ ယခုအပတ် အတွင်း လာအိုသမ္မတနှင့်လည်း တွေ့ဆုံရန် ရှိနေသည်။
ရှီကျင့်ဖျင်နှင့် ကင်ဂျုံအန်းတို့သည် ပြီးခဲ့သည့် စက်တင်ဘာလက ပေကျင်းမြို့၌ ကျင်းပသည့် စစ်ရေးပြအခမ်းအနားတွင် နောက်ဆုံးတွေ့ဆုံခဲ့ကြပြီး၊ အဆိုပါအခမ်းအနား၌ ကမ္ဘာ့ ခေါင်းဆောင် အများအပြားထဲတွင် မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင်သည် အထူးဧည့်သည် တော်အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုစစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့ ပူတင်လည်း တက်ရောက်ခဲ့သဖြင့် အာဏာရှင်ခေါင်းဆောင် သုံးဦးသည် တစ်ကြိမ်တစ်ခါမျှ မရှိဖူး သေးသည့် ညီညွတ်မှုပြယုဂ်ကို ပြသခဲ့ကြသည်။
လာမည့်အပတ် ခရီးစဉ်သည် ရှီကျင့်ဖျင်အတွက် မတူကွဲပြားသည့် ခေါင်းဆောင်များနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်နိုင်စွမ်းရှိသော ဘူမိနိုင်ငံရေး ဩဇာတိက္ကမကြီးမားသည့် ကြားဝင် စေ့စပ်ပေးသူတစ်ဦးအဖြစ် မိမိကိုယ်ကိုယ် ပုံဖော်ရန် နောက်ထပ်အခွင့်အရေးတစ်ခု ဖြစ်လာစေသည်။
တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မော်နင်က မေလအတွင်း ပြောကြားရာ တွင် တရုတ်နှင့် မြောက်ကိုရီးယားအကြား မည်သည့်အပြန်အလှန် ဆက်ဆံရေးမဆိုသည် “နှစ်ဖက်စလုံး၏ အကျိုးစီးပွားကို ဖော်ဆောင်ပေးရုံသာမက ဒေသတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးကိုလည်း အထောက်အကူပြုသည်” ဟု ဆိုခဲ့သည်။
ရှီကျင့်ဖျင်၏ ခရီးစဉ်အချိန်ကိုက်ဖြစ်နေမှုသည် တရုတ်ခေါင်းဆောင်အနေဖြင့် ထရမ့်နှင့် ကင်ဂျုံအန်းအကြား ကြားခံစေ့စပ်ပေးသူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရန် ရည်ရွယ်နေသလားဟူသော တွေးဆချက်များကို မြင့်တက်စေခဲ့သည်။
ထရမ့်သည် ၎င်း၏ပထမသက်တမ်းအတွင်း မြောက်ကိုရီးယားအာဏာရှင်နှင့် သုံးကြိမ်တိုင် တိုင် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး၊ မြောက်ကိုရီးယား၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို ဖျက်သိမ်းရန် လူသိရှင်ကြား ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ရပ်တန့်သွားခဲ့ရသည်။ ထရမ့်သည် အဆိုပါ သံတမန်ရေးရာကို ပြန်လည်စတင်ရန် စိတ်ဝင်စားကြောင်း အကြိမ်ကြိမ် ထုတ်ဖော် ပြောဆိုထားသည်။
မေလလယ်ပိုင်းက အမေရိကန်သမ္မတ၏ သုံးရက်ကြာ ပေကျင်းခရီးစဉ်အတွင်း ရှီကျင့်ဖျင်နှင့် ထရမ့်တို့ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည့် အကြောင်းအရာများထဲတွင် ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်အရေးလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ အိမ်ဖြူတော်၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ခေါင်းဆောင်နှစ်ဦးစလုံးသည် “မြောက်ကိုရီးယားကို နျူကလီးယားကင်းစင်ဇုန်ဖြစ်စေရန် ဘုံရည်မှန်းချက်” ထားရှိကြသည် ဟု ဆိုသည်။
ပထမအကြိမ် ထရမ့်အစိုးရလက်ထက် ဆွေးနွေးပွဲများ ပျက်ပြားသွားခဲ့ပြီးကတည်းက မြောက်ကိုရီးယားသည် နိုင်ငံတကာ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို ဂရုမစိုက်ဘဲ ၎င်း၏ နျူကလီးယားလက်နက် အစီအစဉ်ကို ဆက်လက်တွန်းအားပေး လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ယခုအပတ်အတွင်းမှာပင် ကင်ဂျုံအန်းသည် လက်နက်အဆင့်မီ နျူကလီးယားပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်သည့် စက်ရုံအသစ်တစ်ခုကို သွားရောက်စစ်ဆေးခဲ့ပြီး၊ ပြုံယမ်းအနေဖြင့် “နိုင်ငံတော်၏ နျူကလီးယားအင်အားစုကို အဆမတန် တိုးမြှင့်သွားရန်” စီစဉ်ထားကြောင်း အစိုးရပိုင်မီဒီယာ၏ အစီရင်ခံစာအရ သိရသည်။
ကင်ဂျုံအန်းသည် ပြီးခဲ့သည့် ဆောင်းဦးရာသီက ထရမ့်နှင့် ပြန်လည်တွေ့ဆုံရန် လမ်းဖွင့် ထားကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း အမေရိကန်ဘက်က နျူကလီးယားကင်းစင်ရေး ရည်မှန်းချက်များကို စွန့်လွှတ်မှသာ ဖြစ်နိုင်မည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံ၏ နျူကလီးယား သန့်စင်မှုအစီအစဉ်ကို ဖျက်ဆီးရန်အတွက် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် အီရန်ကို စစ်ကြေညာ ခဲ့သည့် ထရမ့်အဖို့ ယင်းအချက်ကို လက်ခံနိုင်၊ မနိုင် သိရှိရန် ခက်ခဲပါသည်။
အမေရိကန် သံတမန်ရေးရာနှင့် မည်သို့ပင် ဆက်စပ်နေစေကာမူ ရှီကျင့်ဖျင်သည် ပေကျင်း၏ အရှုပ်ထွေးဆုံးသော မိတ်ဖက်ပြုမှုတစ်ခုကို စီမံခန့်ခွဲရန် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်အစီအစဉ်များဖြင့် ပြုံယမ်းသို့ ရောက်ရှိလာမည် ဖြစ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် မြောက်ကိုရီးယား၏ နိုင်ငံခြားကုန်သွယ်မှု အများစုကို တာဝန်ယူထားသည့် အဓိက စီးပွားရေးအသက်သွေးကြောဖြစ်ပြီး ပြုံယမ်း၏ အရေးအကြီးဆုံး သံတမန်ရေးရာ မိတ်ဖက်အဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်လာခဲ့သည်။
သို့သော် ပေကျင်းသည် မြောက်ကိုရီးယား၏ တရားမဝင် နျူကလီးယားအစီအစဉ်နှင့် လက်နက်စမ်းသပ်မှုများအပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုရှိနေသည်ဟု အများက ရှုမြင်ကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ယင်းလုပ်ရပ်များသည် အမေရိကန်၏ ဒေသတွင်းအာရုံစိုက်မှုကို ပိုမိုမြင့်တက်စေပြီး၊ မြောက်ကိုရီးယားနှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည့် တရုတ်နိုင်ငံကိုပါ သက်ရောက်မှုရှိစေမည့် မတည်ငြိမ်မှုဘေးအန္တရာယ်များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ပေကျင်းနှင့် ပြုံယမ်းအကြား ဆက်ဆံရေးသည် သိသိသာသာ အေးစက်ခဲ့သည်။ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါအတွင်း မြောက်ကိုရီးယားက နယ်စပ်များကို ပိတ်ပစ်ခဲ့ခြင်းနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် မော်စကိုနှင့် ပိုမိုနီးကပ်လာကာ ရုရှား၏ ယူကရိန်းစစ်ပွဲကို ကူညီရန် စစ်သားထောင်ပေါင်းများစွာကို စေလွှတ်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ရခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။
ယခုခရီးစဉ်သည် ရှီကျင့်ဖျင်အတွက် အဆိုပါဆက်ဆံရေးကို ပြန်လည်မျှခြေညှိရန် တွန်းအား ပေးနိုင်မည့် အခွင့်အရေးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့အခြေအနေ အပြောင်းအလဲမြန်နေသည့် ယခုအချိန် တွင် ပေကျင်းအတွက် ဤဆက်ဆံရေးသည် မည်မျှအရေးကြီးကြောင်း ပြသရန် အခွင့်အလမ်း တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ထရမ့်၏ ပြင်းထန်သော နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒအောက်တွင် အမေရိကန်သည် ဗင်နီဇွဲလား၊ ကျူးဘားနှင့် အီရန်တို့ကဲ့သို့ ၎င်း၏လုံခြုံရေးကို ခြိမ်းခြောက်နေသည်ဟု ယူဆရသည့် အခြားနိုင်ငံများကို ပစ်မှတ်ထားလာခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ပေကျင်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ကာကွယ်ရေးစွမ်းရည် မြှင့်တင်လာမှုကိုလည်း စိုးရိမ်တကြီး စောင့်ကြည့်လျက်ရှိသည်။
လေ့လာစောင့်ကြည့်သူများသည် ရှီကျင့်ဖျင်အား ကြိုဆိုမှုနှင့် ကင်ဂျုံအန်းနှင့် တွေ့ဆုံမှု တို့သည်၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ပြုံယမ်းခရီးစဉ်အတွင်း မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင်က ပူတင်ကို ကြိုဆိုခဲ့ပုံနှင့် မည်သို့ကွာခြားမည်နည်းဆိုသည်ကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်သွားကြမည် ဖြစ်သည်။
ပူတင်၏ ခရီးစဉ် (ရာစုနှစ်တစ်ခု၏ လေးပုံတစ်ပုံနီးပါးကာလအတွင်း ၎င်း၏ ပထမ ဆုံးခရီးစဉ်) သည် ခမ်းနားထည်ဝါသော အခမ်းအနားတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းနှင့် ကင်ဂျုံအန်းတို့သည် ရုရှားထုတ် Aurus လီမိုဇင်းကားကို တစ်လှည့်စီ မောင်းနှင်ခဲ့ကြကာ သမိုင်းဝင် အပြန်အလှန် ကာကွယ်ရေးစာချုပ်ကိုလည်း လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
ပြီးခဲ့သည့်လက မော်စကိုမှ အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးများသည် ပြုံယမ်းရှိ စစ်ပွဲအထိမ်းအမှတ် ဗိမာန် ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြပြီး၊ အဆိုပါအခမ်းအနားတွင် ရုရှားအတွက် တိုက်ပွဲဝင်ပေးနေသည့် စစ်သားများကို ဂုဏ်ပြုခဲ့ကြကာ ပူတင်ထံမှ ပေးပို့သော သဝဏ်လွှာ ကိုလည်း ဖတ်ကြားခဲ့ကြသည်။
ရှီကျင့်ဖျင်၏ ခရီးစဉ်သည် နှစ်နိုင်ငံအကြား ၁၉၆၁ ခုနှစ်က ချုပ်ဆိုခဲ့သည့် ချစ်ကြည်ရေး၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးနှင့် အပြန်အလှန်ကူညီရေး စာချုပ်၏ ၆၅ နှစ်မြောက် နှစ်ပတ်လည် နေ့နှင့် တိုက်ဆိုင်နေသည်။ ယင်းစာချုပ်သည် ကိုရီးယားစစ်ပွဲတွင် တရုတ်စစ်တပ်က မြောက်ကိုရီးယားဘက်မှ ပါဝင်တိုက်ခိုက်ပေးခဲ့ပြီးနောက် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုမပြည့်မီအချိန်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၏ တစ်ခုတည်းသော အပြန်အလှန် ကာကွယ်ရေး စာချုပ်လည်း ဖြစ်သည်။
(ဓာတ်ပုံ)- ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၀ ရက်နေ့က တရုတ်နိုင်ငံ၊ ပေကျင်းမြို့တွင် တွေ့ရသည့် တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်။ Contributor/Getty Images)
