ဂျပန်နိုင်ငံသည် မိတ်ဖက်နိုင်ငံအဖြစ် အသွင်ပြောင်းသွားပြီဟု တောင်ကိုရီးယား ယွန်က ပြောကြားခဲ့သည်။ တိုကျိုနဲ့ ဝါရှင်တန်တို့ နဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ လွတ်လပ်ရေးနေ့ မိန့်ခွန်းမှာ သမ္မတက ပြောဆိုလိုက်ပါသည်။
တောင်ကိုရီးယားသမ္မတ ယွန်ဆော့က်ယောလ် (Yoon Suk Yeol) က ဂျပန်နိုင်ငံသည် စကြဝဠာတန်ဖိုးများ မျှဝေသည့် မိတ်ဖက်နိုင်ငံဖြစ်ကြောင်း ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ပြောကြားပြီး ဆိုးလ်သည် ဒေသတွင်း ခြိမ်းခြောက်မှုများ မြင့်တက်လာချိန်တွင် ၎င်း၏ နိုင်ငံကိုအတိတ်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သူ ရန်သူဟောင်းနှင့် ကွာဟနေသော ဆက်ဆံရေးကို ပြုပြင်ရန် ကြိုးပမ်းနေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
“မတ်လ ပထမလွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုအပြီး ရာစုနှစ်တစ်ခုကြာပြီးနောက် ဂျပန်နိုင်ငံသည် အတိတ်က စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရန်လိုသူအဖြစ်မှ ကျွန်ုပ်တို့နှင့် တူညီသော စကြဝဠာတန်ဖိုးများကို မျှဝေသည့် မိတ်ဖက်နိုင်ငံအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်” ဟု တောင်ကိုရီးယားသမ္မတယွန်က ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ၃၅ နှစ်မြောက် ဆန္ဒပြမှု ၁၀၄ နှစ်မြောက် အထိမ်းအမှတ် မိန့်ခွန်းတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ – ၁၉၁၀ မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ်အတွင်း ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်ကို ဂျပန်နိုင်ငံက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
“ယနေ့တွင် ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတို့သည် လုံခြုံရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များတွင် ပူးပေါင်းဆောင် ရွက်လျက်ရှိသည်” ဟု ယွန်က ပြောကြားခဲ့သည်။ “ကမ္ဘာ့စိန်ခေါ်မှုများကို ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းရန် ကျွန်ုပ်တို့ အတူတကွလက်တွဲ လုပ်ဆောင်ပါသည်။ “နှစ်နိုင်ငံစလုံးသည် အမေရိကန်၏ မဟာမိတ်နိုင်ငံများဖြစ်ပြီး နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှု အငြင်းပွားမှု၊ စစ်အတွင်း ဂျပန်စစ်သားများအတွက် နှစ်သိမ့်မှုပေးသည့် ပျော်တော်ဆက်အိမ်များတွင် ကိုရီးယားအမျိုးသမီးများကို အသုံးပြုမှုနှင့် ကိုလိုနီခေတ်တွင် ဂျပန်ကုမ္ပဏီများတွင် အတင်းအကြပ် အလုပ်ခိုင်းစေခံရသည့် ကိုရီးယားလူမျိုးများ ပြဿနာကို ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာအောင် ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခဲ့ရသည်။ တောင်ကိုရီးယားသမ္မတယွန်က သူ့မိန့်ခွန်းထဲမှာ ထိုကိစ္စနှင့်ပတ်သက်ပြီးထည့်သွင်းပြောဆိုခြင်းမရှိဘဲရှောင်ရှားခဲ့သည်။
မစ်ဆူဘီရှီအကြီးစားစက်မှုလုပ်ငန်း (Mitsubishi Heavy Industries) နှင့် နစ်ပွန်းစတီးလ် (Nippon Steel) တို့သည် ကိုလိုနီခေတ်က အတင်းအကြပ်ခိုင်းစေခံရသည့် အလုပ်သမားများအား လျော်ကြေးပေးရန် တောင်ကိုရီးယားတရားရုံးချုပ်က ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် စီရင်ချက်ချပြီးနောက် ကိုလိုနီခေတ် အလုပ်သမားများအား လျော်ကြေးငွေ ပေးဆောင်ရန် နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်များ ဆွေးနွေးနေကြပါသည်။
ယခင်သမ္မတမွန်းအစိုးရက မြောက်ကိုရီးယားနှင့် ဆက်ဆံရေးတိုးတက်စေရေးအတွက်ချမှတ်ထားသည့် နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကို တိုးတက်ရေးအမြင်ရှိသော ခေါင်းဆောင်ယွန်၏ ဂျပန်နှင့်ပူးပေါင်းရေးလုပ်ဆောင်မှုက အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ယွန်အစိုးရသည် ယခုအခါ အမေရိကန်နှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတို့နှင့် ဆက်ဆံရေး ခိုင်မာစေရေးကဲ့သို့သော လုံခြုံရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ဦးစားပေး လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ “မြောက်ကိုရီးယားရဲ့ ကြီးထွားလာနေတဲ့ နျူကလီးယား ခြိမ်း ခြောက်မှုတွေနဲ့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းတွေ အပါအဝင် လုံခြုံရေး အကျပ်အတည်းတွေကို ကျော် လွှားဖို့ ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ၊ အမေရိကန်နဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံတို့ကြား သုံးနိုင်ငံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုက အရင်ကထက် ပိုအ ရေးကြီးလာတယ်” ဟု သမ္မတယွန်က ပြောကြားခဲ့သည်။
သမ္မတယွန်၏ မိန့်ခွန်းအပေါ် ဂျပန်၏ ချက်ခြင်း အကာအကွယ်ပေး တုံ့ပြန်ပြောကြားခဲ့သည်။ “ဂျပန်အတွက်၊ တောင်ကိုရီးယားဟာ နိုင်ငံတကာကိစ္စတွေမှာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရမယ့် အရေးကြီးတဲ့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်” ဟု အစိုးရအဖွဲ့အတွင်းဝန်ချုပ် ဟီရိုကာဇူ မာဆူနို (Hirokazu Matsuno) က တိုကျိုတွင် သတင်းထောက်များအား ပြောကြားခဲ့သည်။ ဒီမိုကရေစီနှင့် အာဏာရှင်စနစ်တို့ကြား ကမ္ဘာကြီး ကွဲပြားသွားချိန်တွင် တောင်ကိုရီးယားသည် လွတ်လပ်မှုနှင့် ဘုံကြွယ်ဝမှုကို မြှင့်တင်သည့် နိုင်ငံများနှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပြသနေသည်ဟု ယွန်က ပြောကြားခဲ့သည်။ “စည်းလုံးညီညွတ်မှုနဲ့ ပူး ပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုတဲ့ စိတ်ဓာတ်ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၀၄ နှစ်တုန်းက ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးအတွက် လွတ်လပ်ရေးရဖို့ တောင်းဆိုခဲ့တဲ့ စိတ်ဓာတ်အတိုင်းပါပဲ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့ထုတ် “South Korea’s Yoon says Japan has transformed into a partner” ကို ခေတ်မျက်လုံးက ဘာသာပြန်သည်။
