၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၁၆) ရက်၊ ဂါဇာ။
ရိုင်ဖယ်တွေ၊ လက်ပစ်ဗုံးတွေနဲ့ စစ်အင်္ကျီတွေကို အစ္စရေးစစ်တပ်က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပေမယ့် အခုအချိန်အထိ ဟားမတ်စ်ရဲ့ ကွပ်ကဲမှုစင်တာ မရှိသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။
ကြာသပတေးနေ့မှာ အစ္စရေးစစ်တပ်ဟာ ဂါဇာရှိ အယ်လ်ရှီဖာဆေးရုံကို ဒုတိယရက် ဆက်တိုက် ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဟာ ဂါဇာရဲ့ အကြီးဆုံး ဆေးရုံကို မနက် ၂ နာရီမှာ စတင်ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပါတယ်။
ဟားမတ်စ်ဟာ ဒီဆေးရုံကို ကွပ်ကဲမှုဗဟိုအဖြစ် အသုံးပြုနေတယ်လို့ အစ္စရေးက ကာလရှည်ကြာ အခိုင်အမာ ပြောဆိုထားပါတယ်။
ဒါဆို အစ္စရေးက ဘာကို ရှာတွေ့တယ်လို့ ပြောတာလဲ။ ဆေးရုံမှာ ဘာတွေတွေ့ခဲ့ပါသလဲ။
အစ္စရေးစစ်တပ်ဟာ ဆေးရုံအတွင်းက ဗီဒီယိုမှတ်တမ်းကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ MRI ဓာတ်ခွဲခန်းမှာ ဝှက်ထားသော ဒက်ဖယ်လ်အိတ် ၃ လုံးကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီး တစ်ခုစီမှာ ချေမှုန်းရေးရိုင်ဖယ်၊ လက်ပစ်ဗုံးများ၊ ဟားမတ်စ်ယူနီဖောင်းများနဲ့ အင်္ကျီတွေ ပါရှိတာကိုတွေ့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် တပ်မတော်က ခဲယမ်းမီးကျောက်တွေ မပါတဲ့ချေမှုန်းရေးရိုင်ဖယ်များနဲ့ လက်ပ်တော့တစ်လုံးတို့ကို တွေ့ရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
အစ္စရေးစစ်ဘက်ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Jonathan Conricus က “ဒီလက်နက်တွေဟာ ဆေးရုံထဲမှာ ရှိနေရမဲ့ကိစ္စမဟုတ်ဘူး” လို့ ပြောပြီး ဒီပစ္စည်းဟာ “အစပေါ်လာတဲ့သဲလွန်စ” လို့ ယုံကြည်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဟားမတ်စ်ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းတွေနဲ့ စစ်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနတို့ကိုရော တွေ့ခဲ့ပါသလား။
စီးနင်းမှုစတင်တဲ့က အစ္စရေးစစ်တပ်က ဟားမတ်စ်တို့ဟာ မြေအောက်အယ်လ်ရှီဖာဆေးရုံအောက်မှာ ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းတွေ ရှိပြီး အဲ့ဒီမှာ စစ်ရေးကွတ်ကဲမှုတွေ လုပ်ဆောင်နေတာလို့ အခိုင်အမာဆိုခဲ့ပါတယ်။
ဒီဆေးရုံဟာ ဟားမတ်စ်တွေရဲ့ ကွပ်ကဲမှုစင်တာနဲ့ စစ်စခန်းတစ်ခု ဖြစ်တယ်လို့လည်း အခိုင်အမာ ဆိုထားပါတယ်။ ဟားမတ်စ်ဟာ သူ့ရဲ့စစ်ဌာနချုပ်ကို ဆေးရုံအောက်မှာ ထားရှိပြီး စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေ ကျူးလွန်နေတယ်လို့ အစ္စရေးရဲ့စွပ်စွဲပြောဆိုချက်တွေကို အမေရိကန်သမ္မတ ဂျိုးဘိုင်ဒင်ကလည်း ထောက်ခံခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် အစ္စရေးစစ်တပ်ရဲ့ စီးနင်းမှုစတင်ပြီးနောက် ၂၄ နာရီကျော်အကြာမှာတော့ အစ္စရေးစစ်တပ်ဟာ ဟားမတ်စ်တွေ သွားလာလှုပ်ရှားနေတဲ့ ဥမင်လှိုဏ်ခေါင်းတွေ၊ ဆေးရုံအောက်ရှိ ဟားမတ်စ် စစ်ကွပ်ကဲမှုစင်တာတွေကိုတော့ သက်သေမပြနိုင်ခဲ့ပါဘူး။
အစ္စရေးစစ်တပ် ပြောတဲ့အတိုင်း လှိုင်ခေါင်းတွေ ရှိပါသလား။
ပါလက်စတိုင်း အမျိုးသား ပဏာမ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး Mustafa Barghouti က အယ်လ်ရှီဖာဆေးရုံအောက်မှာ အစ္စရေးက ပြသခဲ့တဲ့ ဗီဒီယို တွေကို အစ္စရေးစစ်တပ်ကိုယ်တိုင်က အလွယ်တကူ ယူလာပြီး ထားခဲ့တာ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ပြောခဲ့ပါတယ်။
“သူတို့ပြထားသမျှဟာ Kalashnikov နဲ့ လက်ပ်တော့တစ်လုံးကို လွယ်လွယ်ကူကူ ထားနိုင်ပြီး အဲ့ဒီမှာတွေ့တယ်လို့ အခိုင်အမာဆိုထားပါတယ်” လို့ ဝါရင့်ပါလက်စတိုင်း ဥပဒေပြုလွှတ်တော်အမတ်က Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
အရင် Twitter အခု X လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာမှာ အစ္စရေးစစ်တပ်ဟာ တည်းဖြတ်မှု ဒါမမဟုတ် ဖြတ်တောက်ခြင်း မရှိဘဲ အယ်လ်ရှီဖာရဲ့ အစိတ်အပိုင်းများကတစ်ဆင့် ကြည့်ရှုသူတွေကို ခေါ်ဆောင်တဲ့ Conricus ဗီဒီယိုကို ပထမဆုံးတင်ခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် အစ္စရေးစစ်တပ်က အဲ့ဒီပို့စ်ကို ဖျက်ပြီးနောက် လှည့်ကွက်အချို့နဲ့ ဆင်တူတဲ့ဗီဒီယိုကို ပြန်လည်ထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။ လူမှုပလက်ဖောင်းများပေါ်မှာ အစ္စရေးရဲ့ ပြောဆိုချက်တွေရဲ့ မှန်ကန်မှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး မေးခွန်းထုတ်စရာများ ပိုမိုများပြားလာပါတယ်။
ဟားမတ်စ်က ဘယ်လို တုံ့ပြန်ခဲ့သလဲ။
ဟားမတ်စ်ဟာ အစ္စရေးစစ်တပ်ရဲ့ နောက်ဆုံးပြောဆိုချက်တွေကို ငြင်းဆိုကာ ပယ်ချခဲ့တယ်။ “လက်နက်၊ အဝတ်အစားနဲ့ ကိရိယာတချို့ ယူဆောင်လာပြီး ဆေးရုံမှာ အရှုပ်တော်ပုံနဲ့ ချထားတာကြောင့် အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့တွေက လိမ်ညာနေကြတုန်းပါပဲ” လို့ ကာတာအခြေစိုက် ဟားမတ်စ်အကြီးတန်းအဖွဲ့ဝင် Ezzat El Rashq က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသရှိ ဆေးရုံတွေအောက်ရှိ ဟားမတ်စ်ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းတွေကို အစ္စရေးရဲ့တောင်းဆိုမှုကို စစ်ဆေးရန် ကုလသမဂ္ဂ၊ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့နဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီကော်မတီတို့ကို ဟားမတ်စ်တို့က အကြိမ်ကြိမ် တောင်းဆိုထားတယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
အယ်လ်ရှီဖာဆေးရုံရဲ့ အခြေအနေကို သိရှိနိုင်ရန်အတွက် လွတ်လပ်တဲ့ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကို စစ်ဆေးရန် ပန်ကြားမှုကို အစ္စရေးက အစဉ်တစိုက်ပယ်ချခဲ့တယ်လို့ ဘာဂိုတီ (Barghouti) က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ “အစ္စရေးက သူတို့သိတယ် သူတို့ လိမ်နေတယ်ဆိုတာကို ဒါကြောင့် အဲဒါကို မလိုလားဘူး” လို့ သူက ဆက်ပြောခဲ့ပါတယ်။
အခု အယ်လ်ရှီဖာဆေးရုံမှာ ဘာတွေဖြစ်နေလဲ။
အစ္စရေးစစ်တပ်ဟာ အယ်လ်ရှီဖာဆေးရုံကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက်နေပြီး ဆေးရုံရဲ့ဘက်ပေါင်းစုံတွင် တပ်တွေချထားကြောင်း Al Jazeera သတင်းဌာနက ဟာနီ မာမွတ် (Hani Mahmoud) က ဂါဇာတောင်ပိုင်းရှိ Khan Younis ကနေ သတင်းပေးပို့ခဲ့ပါတယ်။
အစ္စရေးစစ်တပ်ဟာ ဆေးရုံရဲ့ အထူးခွဲစိတ်ကုသမှု အဆောက်အအုံကို ဖျက်ဆီးခဲ့ကြပါတယ်။ အခန်းတခုနဲ့ တခုအကြားရှိ နံရံတွေနဲ့ ဆေးရုံအတွင်းရှိ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကိရိယာများအားလုံးကို လုံးဝ ဖျက်ဆီးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
ရာနှင့်ချီတဲ့ လူနာတွေ၊ ဆရာဝန်တွေနဲ့ သူနာပြုတွေအပြင် ဆေးရုံမှာ ခိုလှုံနေကြတဲ့ စစ်ရှောင်ဒုက္ခသည် ၂,၀၀၀ ကျော်ဟာ ဆေးရုံထဲမှာပဲ ရှိနေတယ်လို့ ယုံကြည်ရပါတယ်။
“ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့ မြင်နေရတာက ဒီစစ်ပွဲက အရပ်သားတွေကို တိုက်ခိုက်တာ၊ ဆေးရုံတွေကို တိုက်ခိုက်တာ၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံတွေကို ဖျက်ဆီးတာတွေအကြောင်းပါ” လို့ ဘာဂုတ်တီ (Barghouti) က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
အစ္စရေးနိုင်ငံတွင်းမှာလည်း ဆေးရုံကို ဝင်ရောက်စီးနင်းဖျက်စီးခဲ့ပေမယ့် ဘာရလဒ်မှ မရတဲ့အပြင် ဓားစာခံတွေကို လွတ်မြောက်အောင် မကယ်တင်နိုင်တဲ့ အစ္စရေးစစ်တပ်ရဲ့လုပ်ရပ်တွေကို မေးခွန်းထုတ်လာနေကြပါတယ်။
Source: Al Jazeera သတင်းဌာန
