တရုတ်သမ္မတရှီကျင့်ဖျင်က အမေရိကန်-တရုတ် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု ဆက်လက်ရှိရန် မျှော်လင့်ကြောင်း ဘီလ်ဂိတ်ကို ၂၀၂၃ခုနှစ် ဂျွန်လ ၁၆ရက်နေ့ကတွေ့ဆုံစဉ်က ပြောကြားခဲ့သည်။
နှစ်များစွာအတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် တွေ့ဆုံမှုတွင် ‘လူသားထုတစ်ရပ်လုံးအတွက် အကျိုးရှိစေမည့် လုပ်ဆောင်မှုများ’ ကို လျှောက်လှမ်းရန် အကြံပြုထားပါသည်။ရှီကျင့်ဖျင်သည် ဘီလ်ဂိတ်အား “မိတ်ဟောင်းဆွေဟောင်းကြီး” ဟုခေါ်ပြီး တရုတ်နှင့် အမေရိကန် နှစ်နိုင်ငံစလုံးအတွက် အကျိုးရှိသော လှုပ်ရှားမှုများကို အတူတကွ လုပ်ဆောင်နိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်က နှစ်များစွာအတွင်း အမေရိကန်လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးနှင့် ပထမဆုံးအကြိမ်ပြန်လည် တွေ့ဆုံမှုတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံ၏ ခေါင်းဆောင်များသည် သမိုင်းဝင် အရေးကြီးသည့် နိုင်ငံခြားဧည့်သည်များကို လက်ခံတွေ့ဆုံနေကြဖြစ်သည့် ဘေဂျင်းရှိ Diaoyutai ပြည်နယ် ဧည့်ရိပ်သာတွင် ရှီက Microsoft ကို ပူးတွဲတည်ထောင်သူနှင့် ပရဟိတလူမှုရေးသမားဖြစ်သည့်ဘီလ်ဂိတ်နှင့် သုံးနှစ်အကြာတွင် တွေ့ရခြင်းမှာ အလွန်ဝမ်းသာ ပျော်ရွှင် ကြောင်းနှင့်ဒီနှစ်အတွင်း ပထမဆုံးတွေ့ သော အမေရိကန်မိတ်ဆွေဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ “ အမေရိကန်-တရုတ် ဆက်ဆံရေးရဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ်ဟာ ပြည်သူတွေနဲ့ သက်ဆိုင်တယ်လို့ ကျွန်တော် မကြာခဏ ပြောလေ့ရှိပါတယ်။ အမေရိကန် ပြည်သူတွေအပေါ် ကျွန်တော့်ရဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေကို ထားရှိထားပါတယ်” ဟု နိုင်ငံပိုင် ရုပ်သံလိုင်း CCTV မှ ထုတ်ဝေသည့် ဗီဒီယိုတွင် ရှီက ပြောကြားခဲ့သည်။ “လက်ရှိကမ္ဘာ့အခြေအနေအရ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံနဲ့ ပြည်သူတွေအတွက် အကျိုးပြုလုပ်ငန်းတွေ၊ လူသားထု တစ်ရပ်လုံးအတွက် အကျိုးရှိစေမယ့် လှုပ်ရှားမှုတွေကို ဆောင်ရွက်နိုင်မှာပါ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ဘေဂျင်းမြို့ကို ရောက်ရှိခဲ့တဲ့ ဂိတ် က ရှီကို တွေ့ဆုံခွင့်ရတဲ့အတွက် ဂုဏ်ယူမိကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ “ ကျွန်တော်တို့ အမြဲတမ်း ကောင်းမွန်တဲ့ စကားဝိုင်းတွေ ရှိခဲ့ပြီး ဒီနေ့ ဆွေးနွေးဖို့ အရေးကြီးတဲ့ ခေါင်းစဉ်တွေ အများကြီး ရှိပါလိမ့်မယ်။
လွန်ခဲ့တဲ့ လေးနှစ်တာ ကာလအတွင်း ကျွန်တော် မလာနိုင်ခဲ့လို့ အရမ်းစိတ်ပျက်မိပါတယ်၊ ဒါကြောင့် အခုလို ပြန်လာရတာ အရမ်း စိတ်လှုပ်ရှားမိပါတယ်” ဟုဂိတ်ကဆိုသည်။ ရှီကျင့်ဖျင်သည် ကပ်ရောဂါကာလအတွင်းနိုင်ငံရပ်ခြားသို့ခရီးထွက်ခြင်းကိုရပ်တန့်ထားခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ နယ်နိမိတ်များ နှင့် ၎င်း၏ နိုင်ငံတကာ အစည်းအဝေးများကိုလည်း ပိတ်ထားပြီး ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ချိန်မှစ၍ သူနှင့်လာရောက် တွေ့ဆုံသည့်အများစုမှာ အခြားနိုင်ငံများမှ ခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်သောကြောင့် နိုင်ငံရပ်ခြားသို့ ခရီးသွားလာခြင်းကို သုံးနှစ်နီးပါး ရပ်တန့်ခဲ့သည်။
ဂိတ်နှင့်ရှီတွေ့ဆုံမယ့် အစီအစဉ်တွေကို Reuters က ပထမဆုံး ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။
ယခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပြီးကတည်းက စီအီးအိုအချို့သည် တရုတ်နိုင်ငံသို့ လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့ကြသော်လည်း အများစုမှာ အစိုးရဝန်ကြီးများနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ကြသည်။ ဂိတ် သည် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးနှင့် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ ပရဟိတလုပ်ငန်းများကို အာရုံစိုက်ရန် ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ဘုတ်အဖွဲ့မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
ရှီနှင့် ဂိတ်တို့ကြား နောက်ဆုံးတွေ့ဆုံမှုမှာ ၂၀၁၅ ခုနှစ်က ဟိုင်နန်ပြည်နယ် Boao ဖိုရမ်ပြုလုပ်နေစဉ် ကြားတွင်သီးသန့် တွေ့ဆုံခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။
၂၀၂၀ ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ရှီသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ COVID-19 တိုက်ဖျက်ရေးအတွက် ဘီလ်နှင့် မယ်လင်ဒါဂိတ် ဖောင်ဒေးရှင်းမှ ဒေါ်လာ ၅ သန်းအပါအဝင် တရုတ်နိုင်ငံကို အကူအညီပေးခဲ့သည့်အတွက် ဘီလ်နှင့် မယ်လင်ဒါဂိတ်ကို ကျေးဇူးတင်ကြောင်း စာတစ်စောင်ရေးသားပေးပို့ခဲ့သည်။တရုတ်-အမေရိကန် တင်းမာမှုများ ပြင်းထန်လာကာ ရှီက နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကို အာရုံစိုက်လာခြင်းကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံအပေါ် နိုင်ငံခြားစီးပွားရေးအသိုင်းအဝိုင်းက သတိထားဆက်ဆံလာခဲ့ကြသည်။
ဂိတ် ၏ ခရီးစဉ်သည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး အင်အားအကြီးဆုံး နှစ်နိုင်ငံနှင့် ဗျူဟာမြောက် ပြိုင်ဘက်များကြား ဆက်ဆံရေး တည်ငြိမ်စေရန် ရည်ရွယ်၍ တရုတ်နိုင်ငံသို့ ကာလရှည်ကြာ ကြန့်ကြာနေသည့် ခရီးစဉ်မတိုင်မီ ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။
ဘလင်ကန် သည် တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ချင်ကန်း နှင့် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် တင်းမာသော ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုတစ်ခုပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ချင် သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏အရေးကိစ္စများတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို ရပ်တန့်ရန်နှင့်နိုင်ငံ၏ လုံခြုံရေးကို ထိခိုက်စေရန်လုပ်ဆောင်နေမှုကိုရပ်တန့်ရန် အမေရိကန်အား တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ဂိတ် နှင့် တွေ့ဆုံစဉ် ရှီက တရုတ်နိုင်ငံသည် “ဗိုလ်ကျစိုးမိုးနိုင်သည့်နိုင်ငံ”၏ ယခင်လမ်းကြောင်း ဟောင်းကို မလိုက်ဘဲ ဘုံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုရရှိရန် အခြားနိုင်ငံများနှင့် လက်တွဲ ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားချက်ကို ပြည်သူ့နေ့စဉ် (People’s Daily) သတင်းစာက ဖော်ပြခဲ့သည်။
တရုတ်သည် အမေရိကန်ကို ယခင်က ဗိုလ်ကျစိုးမိုးရေးလမ်းစဉ်ကိုလိုက်နေသည်ဟု မကြာခဏ စွပ်စွဲခဲ့သည်။ရှီနှင့်တွေ့ဆုံခြင်းအပြင်၊ ဂိတ် သည် ၎င်း၏ခရီးစဉ်အတွင်း ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာစိန်ခေါ်မှုများကိုဖြေရှင်းရန် နည်းပညာအသုံးပြုရန် လိုအပ်ကြောင်း ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာကျန်းမာရေးအတွက် ဆေးဝါးဖော်ထုတ်ရေးအင်စတီကျူ့ (Global Health Drug Discovery Institute) တွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့သည်။
ဆင်ဝှာ (Tsinghua) တက္ကသိုလ်တို့နှင့်အတူ အင်စတီကျုကို တည်ထောင်ခဲ့သည့် ဘေဂျင်းမြူနီစီပယ်အစိုးရ နှင့် ဘီလ်နှင့်မလင်ဒါ ဖောင်ဒေးရှင်း နှစ်ဖက်လုံး ကလည်း အင်စတီကျု၏ မူးယစ်ဆေးဝါးရှာဖွေတွေ့ရှိမှုစွမ်းရည်ကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် ဒေါ်လာ သန်း ၅၀ စီ ပံ့ပိုးပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။
China’s Xi tells Bill Gates he hopes U.S.-China friendship continues ကို ခေတ်မျက်လုံးမှ ဘာသာပြန်သည်။
