အီရန်က အစ္စရေးကို ဒုံးကျည် ၁၈၀ ကျော် ပစ်ခတ်ခဲ့တယ်လို့ အစ္စရေးစစ်တပ်က ကြေညာ

အောက်တိုဘာလ ၂ ရက်။

အီရန်က အစ္စရေးကို ဒုံးကျည် ၁၈၀ ကျော်နဲ့ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်ဟု အစ္စရေးက အောက်တိုဘာလ (၁) ရက်နေ့က ကြေညာခဲ့သည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် အလုံးစုံစစ်ပွဲအတွက် စိုးရိမ်မှုများ ကြီးထွားလာနေပါသည်။

အောက်တိုဘာလ (၁) ရက်နေ့ ည ၇ နာရီခွဲ ဝန်းကျင်တွင် အစ္စရေးနိုင်ငံတစ်ဝှမ်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဆိုင်ရာ ဥသြသံများ ထွက်ပေါ်လာသည်။ အစ္စရေးကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (IDF) က အီရန်မှ ဒုံးကျည်တစ်စင်း ပစ်လွှတ်ခဲ့ကြောင်း သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

မိနစ်ပိုင်းအတွင်း ဂျေရုဆလင်တွင် ကျယ်လောင်သော ပေါက်ကွဲသံကို ကြားလိုက်ရသည်။ ဒုံးကျည်တစ်စင်းသည် အရှေ့ဘက်သို့ ပျံသန်းသွားခဲ့ပြီး အစ္စရေးလေကြောင်းကာကွယ်ရေးစနစ်များက ကြားဖြတ်ဟန့်တားခဲ့သည်။ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်တွင် တင်ထားသော ဗီဒီယိုများတွင် အစ္စရေးနိုင်ငံကို ဖြတ်ကျော်သွားစဉ် ဒုံးကျည်၏အလင်းရောင်နှင့် ပစ်ခတ်မှုမှ ပေါက်ကွဲထွက်လာသည့် မီးခိုးများကို ပြသခဲ့သည်။

ညကောင်းကင်ယံတွင် ဒုံးကျည်ပေါက်ကွဲမှုများ မဖြစ်ပွားမီ တဲလ်အဗစ်နှင့် ဂျေရုဆလင်ရှိ ခိုလှုံရေးစခန်းများသို့ အစ္စရေးလူမျိုးများစွာ ပြေးဝင်ခဲ့ကြသည်။ အပျက်အစီးများကြောင့် လူနှစ်ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာ အနည်းငယ် ရခဲ့ကြောင်း အရေးပေါ် ဝန်ဆောင်မှုဌာနက ပြောသည်။

အမေရိကန်၏ ကူညီပံ့ပိုးမှုကြောင့် အစ္စရေးစစ်တပ်က ဒုံးကျည်အများစုကို ကြားဖြတ်ဟန့်တားခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သော်လည်း တိုက်ရိုက်ထိမှန်မှု အနည်းငယ်သာ ရှိခဲ့သည်။ အီရန်သည် အန္တရာယ်ရှိသော လုပ်ရပ်ကို ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်ပြီး အကျိုးဆက်များ ရင်ဆိုင်ရမည်ဟု အစ္စရေးက သတိပေးခဲ့သည်။

“ ကျွန်ုပ်တို့၏ ကာကွယ်ရေးနှင့် ထိုးစစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် အမြင့်ဆုံးအဆင့်တွင် အဆင်သင့်ရှိနေပြီး ကျွန်ုပ်တို့၏ စစ်ဆင်ရေး အစီအစဉ်များသည် အဆင်သင့်ဖြစ်နေပါပြီ” ဟု အစ္စရေးစစ်တပ် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဒန်နီရယ် ဟာဂါရီက တတ်နိုင်သမျှ တုံ့ပြန်သွားမည်ဟု ကြေညာချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုသည် အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် ပါလက်စတိုင်းအမျိုးသားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ အစ္စရေးအလယ်ပိုင်းရှိ ကျောင်းတစ်ကျောင်းနှင့် Tel Aviv မြို့ရှိ စားသောက်ဆိုင်တစ်ကျောင်းလည်း ပျက်စီးခဲ့သည်။

အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင်နေတန်ယာဟုက အီရန်သည် ယနေ့ညတွင် အမှားကြီးတစ်ခုကို ကျူးလွန်ခဲ့ပြီး ယင်းအတွက် ပေးဆပ်ရမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ဒုံးကျည်မတိုက်ခိုက်မီ နာရီပိုင်းအလိုတွင် အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့များသည် လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းသို့ မြေပြင်မှ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ အစ္စရေးမြောက်ပိုင်းရှိ အစ္စရေးရွှေ့ပြောင်းအခြေချနေထိုင်သူများကို ခြိမ်းခြောက်မှုဖြစ်စေသော ဟစ်ဇ်ဘိုလာ အကြမ်းဖက်ပစ်မှတ်များကို နယ်စပ်တစ်လျှောက်ရှိ လက်ဘနွန်ကျေးရွာများကို ဖယ်ရှားရန် ရည်ရွယ်ထားကြောင်း စစ်တပ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသတွင် ဟားမတ်စ်နှင့် စစ်ပွဲစတင်ပြီး တစ်နှစ်နီးပါးအကြာတွင် အစ္စရေးသည် ဟားမတ်စ်နှင့် မဟာမိတ်ဖြစ်သော လက်ဘနွန်ရှီးယိုက်အစ္စလာမ္မစ်အဖွဲ့ဖြစ်သည့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာကို ထိုးစစ်ဆင်လာခဲ့သည်။ ဟစ်ဇ်ဘိုလာ၏တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အိုးအိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ရသည့် အစ္စရေး၏နယ်စပ်ဒေသတွေမှာ နေထိုင်သူများကို ဘေးကင်းစွာ အိမ်ပြန်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားသည်ဟု အစ္စရေးက ပြောခဲ့သည်။

ဟားမတ်စ်နှင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာတို့ကို အီရန်က ထောက်ခံထားသည်။

အီရန်တွင် ‘မိမိကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်ပိုင်ခွင့်’ ရှိသည်ဟု အီရန်ဘက်က ပြောဆိုထားသည်။

ထိုအတောအတွင်း အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် (IRGC) က ၎င်းတို့သည် သိမ်းပိုက်ခံထားရသော နယ်မြေများ၏ အလယ်ဗဟိုသို့ ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်အများအပြား ပစ်လွှတ်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

ယင်းတိုက်ခိုက်မှုသည် “ မိမိတို့ကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်ရန် ပြည်နယ်များ၏တရားဝင်အခွင့်အရေးနှင့်အညီ” ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

ဟစ်ဇ်ဘိုလာနှင့် ဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင်များနှင့် အီရန်တပ်မှူးများကို အစ္စရေးက သတ်ဖြတ်မှုအတွက် လက်တုံ့ပြန်ခြင်းဖြစ်သည်ဟုလည်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ ပြီးခဲ့သည့်လ စက်တင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့က လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းကို အစ္စရေး၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွင် ဟစ်ဇ်ဘိုလာခေါင်းဆောင် ဟာဆန် နာဆရယ်လာ (Hassan Nasrallah) သေဆုံးခဲ့သည်။

IRGC ကလည်း တိုက်ခိုက်မှုကို တုံ့ပြန်ပါက အစ္စရေးသည် “ဆိုးရွားသော ထိုးနှက်ချက်” ကို ရင်ဆိုင်ရမည်ဟု သတိပေးထားသည်။

အီရန်နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာက နောက်ပိုင်းတွင် အီရန်ဒုံးကျည်များသည် အစ္စရေး၏ Nevatim၊ Hazterim နှင့် Tel Nof လေတပ်စခန်းများအပြင် ဂါဇာအလယ်ပိုင်းရှိ အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့များအသုံးပြုသည့် စစ်ရေးစင်္ကြံကို ရည်ညွှန်းသည့် Netzarim ရှိ အစ္စရေးတင့်ကားများပါ ဖျက်ဆီနေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

အောက်တိုဘာလ (၁) ရက်နေ့က အီရန်သမ္မတ Masoud Pezeshkian က အစ္စရေးကို တိုက်ခိုက်ခြင်း၏တရားဝင်မှုကို ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့ပြီး အစ္စရေးအား သတိပေးချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

အီရန်၏ “ တရားဝင်အခွင့်အရေးများ” ကိုအခြေခံ၍ “ အီရန်နှင့်ဒေသတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးအတွက် ရည်ရွယ်သည့် အီရန်၏ “ တရားဝင်အခွင့်အရေး” ကိုအခြေခံ၍ အစ္စရေးအား “ အီရန်၏အကျိုးစီးပွားနှင့် နိုင်ငံသားများကို ကာကွယ်ရန်” အစ္စရေးအား တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုရှယ်မီဒီယာတွင် ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

တိုက်ခိုက်မှုသည် အီရန်၏ စွမ်းဆောင်နိုင်ရည်ကို တစေ့တစောင်းမျှသာဖြစ်ပြီး အီရန်နှင့် ပဋိပက္ခ ဖြစ်ရန် မလုပ်သင့်ကြောင်းလည်း အစ္စရေးကို သတိပေးခဲ့သည်။

အီရန်ပါလီမန်၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးနှင့် နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ Ebrahim Azizi က တိုက်ခိုက်မှုများသည် ပထမလှိုင်းဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံပိုင်ရုပ်မြင်သံကြားတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

အစ္စရေး၏ “ စစ်အခြေစိုက်စခန်းများနှင့် အဆောက်အအုံများကို ပစ်မှတ်ထားသော်လည်း မှားယွင်းတွက်ချက်မှုလည်း ဖြစ်နိုင်ခြေရှိပြီး အရပ်သားများလည်း တိုက်ခိုက်ခြင်းခံရနိုင်သည်” ဟု Azizi က ပြောကြားခဲ့သည်။

အစ္စရေးက “အမှားတွေ ထပ်လုပ်ရင်၊ ပိုလို့ ပျက်စီးမယ့် ဒုတိယလှိုင်း” ရှိလာလိမ့်မည်ဟုလည်း သူက ထပ်လောင်းပြောခဲ့သည်။

“ အီရန်အပေါ် လက်တုံ့ပြန်တဲ့အနေနဲ့ အစ္စရေးက နောက်ထပ် လက်တုံ့ပြန်တဲ့အနေနဲ့ အစ္စရေးက ထပ်လောင်းတုံ့ပြန်မယ်ဆိုရင် အစ္စရေးရဲ့ အခြေခံအဆောက်အအုံတွေကို ပစ်မှတ်ထားမယ်” ဟု အီရန်စစ်တပ် ပူးတွဲစစ်ဦးစီးချုပ် Mohammad Bagheri က ခြိမ်းခြောက်လိုက်သည်။

Bagheri က “ အကယ်၍ (အစ္စရေး) က ဒီရာဇ၀တ်မှုတွေ ဆက်လုပ်နေရင် ဒါမှမဟုတ် ငါတို့ရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာနဲ့ နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှုကို ဆန့်ကျင်ပြီး တစ်ခုခုလုပ်ရင်၊ ဒီနေ့ညရဲ့ စစ်ဆင်ရေးကို ထပ်ခါထပ်ခါ ထပ်ခါထပ်ခါ တွန်းအားပေးပြီး အခြေခံအဆောက်အအုံတွေအားလုံးကို ပစ်မှတ်ထားပြီး တိုက်ခိုက်မယ်” ဟု သတိပေးလိုက်သည်။

အီရန်၏ ဒုံးကျည်ပစ်လွှတ်မှုအပြီး နိုင်ငံရဲ့မြို့တော် တီဟီရန်ရဲ့ လမ်းမများပေါ်တွင် အီရန်နိုင်ငံသားများ အောင်ပွဲခံနေသည့်ရုပ်သံများလည်း ပျံ့နှံ့နေပါသည်။

လူအများအပြားသည် လမ်းများပေါ်ထွက်ကာ အီရန်နှင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာအလံများ ကိုင်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ အချို့က Nasrallah ၏ ပုံတူများကို ကိုင်ဆောင်ကြသည်။

တစ်ချိန်တည်းတွင်ပင် ဂါဇာကမ်းမြှောင်တွင် အစ္စရေးကို တိုက်ခိုက်နေသည့် ဟားမတ်စ်က အီရန်၏ ဒုံးကျည်တိုက်ခိုက်မှုကို “ သူရဲကောင်းဆန်တဲ့လုပ်ရပ်” ဟု ချီးကျူးခဲ့သည်။ “ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ သိမ်းပိုက်ခံထားရတဲ့ မြေဧရိယာ အများအပြားကို ဒုံးကျည်တွေနဲ့ ပစ်ခတ်တဲ့အပေါ် ဂုဏ်ယူဝမ်းမြောက်ကြောင်း” ၎င်းက ဆိုသည်။

Source: BBC

(လွတ်လပ်သည့် မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေး သင်တို့အကူအညီလိုအပ်နေပါသည်။ ဤနေရာတွင် www.eraseye.com/donation နှိပ်၍ လှူဒါန်းနိုင်ပါသည်)