ဒီဇင်ဘာလ (၁၀) ရက်။
ဆီးရီးယားသမ္မတအားဆတ်ကို ဖြုတ်ချပြီး အာဏာသိမ်းခဲ့သော ဆီးရီးယားအတိုက်အခံများသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်မည့် အသွင်ကူးပြောင်းရေး အစိုးရ၏ အိမ်စောင့် ၀န်ကြီးချုပ်အဖြစ် မိုဟာမက် အယ်လ် ဘာရှာ (Mohammed al-Bashir) ကို ခန့်အပ်ခဲ့ကြောင်း နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာက အင်္ဂါနေ့တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။
AFP သတင်းဌာနမှဖော်ပြချက်အရ “အထွေထွေအမိန့်သည် မတ်လ ၁ ရက်အထိ အသွင်ကူးပြောင်ရေးးအစိုးရ ကို လည်ပတ်ရန် ကျွန်ုပ်ကို တာဝန်ပေးထားသည်” ဟု ဘာရှာက နိုင်ငံပိုင်ရုပ်မြင်သံကြား၏ Telegram တွင် ပြောဆိုခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
အစီရင်ခံချက်များအရ ဆီးရီးယား၏ အစ္စလာမ္မစ် Hayat Tahrir al-Sham (HTS) အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် အာဘူး မိုဟာမက် ဂျူလာနီ (Abu Mohammed al-Jolani) သည် တနင်္လာနေ့က အာဆတ်အစိုးရ၏ ၀န်ကြီးချုပ် Mohammed al-Jalali နှင့် တွေ့ဆုံပြီး “အာဏာလွှဲပြောင်းရေး” ကို ဆွေးနွေးခဲ့သည်။
မိုဟာမက် အယ်လ် ဘာရှာဆိုတာ ဘယ်သူလဲ။
ဆီးရီးယားနိုင်ငံ အင်ဂျင်နီယာနှင့် နိုင်ငံရေးသမား ဘာရှာသည် ယခင်က ဆီးရီးယားအနောက်မြောက်ပိုင်းနှင့် အိ(ဒ)လစ် (Idlib) ကိုသာ အုပ်ချုပ်သည့် HTS နှင့် ဆက်နွယ်သော ကယ်တင်ရေးအစိုးရကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
The News Arab ၏ အစီရင်ခံစာအရ ၎င်းသည် ဇန်န၀ါရီလတွင် ဆီးရီးယား ကယ်တင်ရေးအစိုးရ၏ ကိုယ်ပိုင်ကြေငြာထားသော HTS အစိုးရ၏ ပဉ္စမမြောက် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ထိုးစစ်မစမီ သူပုန်များ ချုပ်ကိုင်ထားသော အစ်(ဒ)လစ်ဒေသထဲတွင်သာ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကို လည်ပတ်ခဲ့သည်။ အစ္စလမ္မစ်အုပ်စု၏ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့တွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
သူ့ကို ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် အိ(ဒ)လစ် Jabal Zawiya ဒေသတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူ၏ကိုယ်ရေးရာဇဝင်အရ ဘာရှာသည် အင်ဂျင်နီယာ၊ ဥပဒေနှင့် စီမံခန့်ခွဲရေးအစီအစဉ်များဆိုင်ရာ အရည်အချင်းများစွာကို ပိုင်ဆိုင်ထားသူဖြစ်သည်။
လျှပ်စစ်နှင့် အီလက်ထရွန်နစ် အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ဘာရှာသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် အာလက်ပို တက္ကသိုလ်မှ ဆက်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ အထူးပြုပညာကို ဆက်လက်သင်ယူခဲ့သည်။
၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ စီမံခန့်ခွဲသော အဆင့်မြင့် အင်္ဂလိပ်စာသင်တန်းကို ပြီးဆုံးခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် သူသည် အိ(ဒ)လစ်တက္ကသိုလ်မှ Sharia နှင့်ဥပဒေဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ သူသည် ဆီးရီးယားနိုင်ငံတကာ လေ့ကျင့်ရေး၊ ဘာသာစကားများနှင့် အကြံပေးခြင်းအတွက် ပရောဂျက်စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။
ဘာရှာသည် Syrian Gas ကုမ္ပဏီနှင့် ဆက်နွှယ်သည့် ဓာတ်ငွေ့စက်ရုံ တည်ထောင်မှုကို ကြီးကြပ်သည့် အင်ဂျင်နီယာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။
ဘာရှာသည် ယခုအခါတွင် ဆီးရီးယား၏ အသွင်ကူးပြောင်းရေးအဆင့်သို့ သွားလာရန် စိန်ခေါ်မှုနှင့် ရင်ဆိုင်ရမည်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများနှင့် ယခင်က HTS ထိန်းချုပ်မှုအောက်ရှိ စစ်ဘေးသင့်ဒေသများ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးတို့ကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရမည်ဖြစ်သည်။
သတင်းရင်းမြစ်။ News 18, ဓာတ်ပုံ။ Al Jazeera
