ရွေးကောက်ပွဲနှစ်သို့ ဝင်ရောက်လာသည်နှင့်အမျှ နေတန်ယာဟု၏ အစိုးရသည် အစ္စရေး၏ လွတ်လပ်သော သတင်းမီဒီယာကို ပစ်မှတ်ထားလာခဲ့

CNN- ၂၀၂၅ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂ရက်

အစ္စရေးခေါင်းဆောင်က ပင်မရေစီးကြောင်း သတင်းမီဒီယာကို အေးစက်စွာ ဆက်ဆံခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်မှာ နိုင်ငံ၏ သတင်းလွတ်လပ်ခွင့်အပေါ် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခု ဖြစ်လာနေသည်။

ဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟု သည် အစ္စရေး၏ အဓိက ထုတ်လွှင့်သူ သုံးဦးကို လေးနှစ်ကျော်အတွင်း အင်တာဗျူး မပေးခဲ့ပေ။ ၎င်းတို့အား “ဦးနှောက်ဆေး(Brain Wash)လုပ်နေသည်” ဟု စွပ်စွဲခဲ့ပြီး၊ အစ္စရေး၏ ရန်သူများကို အကူအညီပေးနေကြောင်း ပြောဆိုကာ သူ့အား ဝေဖန်သည့် သတင်းသမားများကို ကိုယ်တိုင်လိုက်လံ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

ယခုအခါ ထိုတင်းမာမှုသည် ပိုမိုပြင်းထန်လာသော အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာသည်။ တနင်္လာနေ့တွင် နေတန်ယာဟု၏ ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့သည် အစ္စရေး၏ လွတ်လပ်သော မီဒီယာ စည်းမျဉ်းသတ်မှတ်ရေးအဖွဲ့များကို နိုင်ငံရေးအရ ခန့်အပ်သူများဖြင့် အစားထိုးမည့် ဥပဒေကြမ်း ကို တိုးမြှင့်ရန်အတွက် အထူး ပါလီမန်ကော်မတီတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းမည် ဖြစ်သည်။

ဤပြောင်းလဲမှုက အစိုးရအား သတင်းဌာနများကို ဒဏ်ရိုက်ခြင်းနှင့် အရေးယူခြင်းများ ပြုလုပ်ရန် ကျယ်ပြန့်သော အခွင့်အာဏာ ကို ပေးအပ်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ယင်းမှာ နိုင်ငံ၏ မီဒီယာပတ်ဝန်းကျင်ကို အပြီးတိုင် ပြောင်းလဲသွားစေနိုင်သည်ဟု ဝေဖန်သူများက သတိပေးသည်။

နေတန်ယာဟုကို သစ္စာခံသူ ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ရှလိုမို ကာရီ (Shlomo Karhi) က ကမကထပြုသော ဤဥပဒေကြမ်းသည် ပြီးခဲ့သည့်လက ပထမအကြိမ် ဖတ်ကြားမှုကို အောင်မြင်ခဲ့သည်။ အစိုးရက ၎င်း၏ ရည်မှန်းချက်မှာ စျေးကွက်ကို ဖွင့်လှစ်ရန်၊ ပြိုင်ဆိုင်မှုကို မြှင့်တင်ရန်၊ ခေတ်မမီတော့သော စည်းမျဉ်းခံ ကန့်သတ်ချက်များကို ဖယ်ရှားရန်နှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ခေတ်အတွက် အစ္စရေး၏ မီဒီယာဥပဒေများကို ခေတ်မီအောင် လုပ်ဆောင်ရန် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။

မီဒီယာ၏ တုံ့ပြန်မှုနှင့် ဥပဒေရေးရာ စိုးရိမ်မှုများ

သို့သော် အစ္စရေး ကွန်ရက်များက အဆိုပြုထားသော ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုသည် နိုင်ငံရေး ဩဇာကို တိုးချဲ့ပြီး အယ်ဒီတာအဖွဲ့၏ လွတ်လပ်ခွင့်ကို ထိခိုက်စေမည် ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ ပြိုင်ဘက်ကွန်ရက်များက အစိုးရ၏ အစီအစဥ်များက မီဒီယာစျေးကွက်ကို “ရန်လိုစွာ သိမ်းပိုက်ခြင်း” ဟု ခေါ်ဝေါ်ကာ ကန့်ကွက်ရန်အတွက် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် မကြုံစဖူး ပူးတွဲ အရေးပေါ်ဖိုရမ် တစ်ခုကို ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။

ဖိုရမ်မှ အရာရှိတစ်ဦးက CNN သို့ ပြောကြားရာတွင် “ကျွန်တော်တို့ မြင်နေရတာက ရွေးကောက်ပွဲမကျင်းပမီ ညနေခင်းမှာ အာဏာကို သိမ်းယူဖို့ ကြိုးပမ်းခြင်း ပါပဲ။ အစ္စရေးလူမျိုးတွေ မဲရုံကိုမသွားမီ လွတ်လပ်တဲ့ သတင်းမီဒီယာကို အနိုင်ယူဖို့နဲ့ ဝေဖန်သံတွေကို တိတ်ဆိတ်သွားအောင် လုပ်ဖို့ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က ရှင်းပါတယ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

မီဒီယာစည်းမျဉ်းဥပဒေကြမ်းသည် အစ္စရေးရှိ သတင်းလွတ်လပ်ခွင့်ကို ဆန့်ကျင်သည့် ကျယ်ပြန့်သော ကန့်သတ်ချက်များနှင့် အစီအမံများ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ ယခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် နယ်စည်းမခြား သတင်းထောက်များ (RSF) က အစ္စရေး၏ အဆင့်ကို ကမ္ဘာ့သတင်းလွတ်လပ်ခွင့် အညွှန်းကိန်းတွင် နိုင်ငံ ၁၈၀ အနက်မှ ၁၁၂သို့ကျဆင်း သွားစေခဲ့ သည်။

တရားရေးရာ ကန့်ကွက်မှုများ

မီဒီယာစည်းမျဉ်းဥပဒေကြမ်းသည် နိုင်ငံတော် စည်းမျဉ်းသတ်မှတ်ရေးအေဂျင်စီ၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် တရားရေးဝန်ကြီးဌာနများ၊ Knessetလွှတ်တော် ၏ ကိုယ်ပိုင် ဥပဒေ အကြံပေးများနှင့် ရှေ့နေချုပ်ထံမှပင် ဝေဖန်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ရှေ့နေချုပ် ဂါလီ ဘဟာရဗ်-မီယာရာ (Gali Baharav-Miara) က စက်တင်ဘာလတွင် အစိုးရသို့ တင်သွင်းသည့် ဥပဒေရေးရာ ထင်မြင်ချက်တွင် “အဆိုပြုချက်သည် အစ္စရေး၏ လွတ်လပ်သော သတင်း မီဒီယာ အတွက် တိုးမြှင့်လာသော အန္တရာယ်များ ကို ဖန်တီးပေးပြီး မီဒီယာအဖွဲ့အစည်းများ၏ လုပ်ငန်းနှင့် သတင်းထုတ်လွှင့်မှုများတွင် စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအရ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုနှင့် ပါဝင်ပတ်သက်မှုတို့အတွက် စစ်မှန်သော စိုးရိမ်မှု ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။

အစိုးရ၏ ဥပဒေအကြံပေးနှင့် Knesset ၏ ဥပဒေအကြံပေးနှစ်ဦးစလုံးမှ ဥပဒေရေးရာ ကန့်ကွက်မှုများ ရှိနေသော်လည်း ကာရီ (Karhi) က ဆက်လက်ဆောင်ရွက်နေသည်။ ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးသည် ယခုပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုက “မကျေနပ်သူများ၏ မိုက်ခရိုဖုန်း ကိုင်ပြီး လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ စစ်မှန်သော လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်း” ကို ဖန်တီးပေးမည်ဟု အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။

ဝေဖန်သူများကို ဖိအားပေးခြင်းနှင့် ခြိမ်းခြောက်ခြင်း

နေတန်ယာဟု၏ အစိုးရသည် ဝေဖန်သော သတင်းများကို ကန့်သတ်ရန်နှင့် သပိတ်မှောက်ရန် ကြိုးပမ်းနေစဥ်တွင် တစ်ချိန်တည်းမှာပင် နေတန်ယာဟုကို ထောက်ခံသော Channel 14 ကို စည်းမျဉ်းခံ အကျိုးကျေးဇူးများ (ဥပမာ- ဖြန့်ချိမှုအခကြေးငွေ လျှော့ချခြင်း) ဖြင့် မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည် ။

နေတန်ယာဟုနှင့် ၎င်း၏အစိုးရကို အရေးပါသော သတင်းဖော်ပြမှုများဖြင့် လူသိများသော သတင်းသမားများသည် တိုးလာနေသော ခြိမ်းခြောက်မှုများနှင့် ဖိအားပေးမှုများ ကို ခံစားနေကြရသည်။ Channel 12 ၏ အကြီးတန်း ဥပဒေရေးရာ သတင်းထောက် ဂိုင်း ပီလက်ဂ် (Guy Peleg) သည် ၎င်း၏နေအိမ်အပြင်ဘက်တွင် ဆန္ဒပြမှုများ၊ ခြိမ်းခြောက်စာ များနှင့် ထောင်ချရန် တောင်းဆိုသည့် ဆိုင်းဘုတ် လှုပ်ရှားမှုများကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။

ပီလက်ဂ်က “သူတို့က ကျွန်တော်တို့ကို ကြောက်စေချင်တာ ပါ။ ကျွန်တော်တို့ကို လုံခြုံရေး အစောင့်တွေနဲ့ သွားစေချင်တာပါ။ ကျွန်တော်တို့ ပြောရမှာကတော့ ကျွန်တော်တို့ အရှုံးမပေး ဘူး၊ မကြောက်ဘူး၊ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အလုပ်တွေကို ဆက်လုပ်သွားမယ်ဆိုတာပါပဲ” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ဥပဒေအရ စိန်ခေါ်မှုများ

နေတန်ယာဟု၏ လက်ရှိ နိုင်ငံရေးရပ်တည်ချက်သည် မီဒီယာနှင့် ဆက်စပ်နေပြီး၊ ရှေ့နေများက သူသည် အပြုသဘောဆောင်သော သတင်းဖော်ပြမှုအတွက် စည်းမျဉ်းခံ အကျိုးကျေးဇူးများ လဲလှယ်ခဲ့သည် ဟု စွပ်စွဲသောကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် ရာဇဝတ်မှု စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများနှင့် စွဲချက်တင်မှုများသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

နေတန်ယာဟု၏ အစိုးရက ယခု ဥပဒေပြုရန် ကြိုးပမ်းနေသော ယန္တရားအသစ်သည် အလားတူ စီစဥ်မှုများကို တရားဝင် ဖြစ်စေမည်ဖြစ်ပြီး ဝေဖန်သူများက အစိုးရဝန်ကြီး များအား မိတ်ဆွေဖွဲ့သော သတင်းဌာနများကို ဆုချရန်နှင့် ဝေဖန်သော သတင်းဌာနများကို အပြစ်ပေးရန် ခွင့်ပြုနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။

အစ္စရေးတွင် နောက်ဆုံး ရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ကျင်းပရန် စီစဥ်ထားပြီး ဤဥပဒေပြုရေး တွန်းအား၏ အချိန်သည် အရေးပါသော အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။

“အစ္စရေးက ရွေးကောက်ပွဲနှစ်ထဲကို ဝင်ရောက်လာတာနဲ့အမျှ သူ့ရဲ့ သတင်းအဖွဲ့အစည်း တွေဟာ မကြုံစဖူး နိုင်ငံရေးဖိအား၊ စည်းမျဉ်းခံ ခြိမ်းခြောက်မှုတွေနဲ့ ကိုယ်ထိလက်ရောက် ခြိမ်းခြောက်မှုတွေ ကို ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်” ဟု အစ္စရေး ဒီမိုကရေစီ အင်စတီကျူမှ အကြီးတန်း ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သူ အော်လ်ရှူးလာ (Altshuler) က CNN သို့ ပြောကြား ခဲ့သည်။

(လွတ်လပ်သည့် မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေး သင်တို့အကူအညီလိုအပ်နေပါသည်။ ဤနေရာတွင် www.eraseye.com/donation နှိပ်၍ လှူဒါန်းနိုင်ပါသည်)