CNN-၂၀၂၅ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၃ရက်
ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာ ပူတင် (Vladimir Putin) နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ ထိပ်တန်း ဆွေးနွေးသူများ တို့ကြား ငါးနာရီကြာ ပြုလုပ်ခဲ့သော ဆွေးနွေးပွဲများသည် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ယူကရိန်းငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်တွင် ထူးခြားသည့် အောင်မြင်မှုတစ်စုံတစ်ရာ မရခဲ့ကြောင်း ခရမ်လင်၏ လက်ထောက်တစ်ဦးက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်၏ အထူးသံတမန် စတိ့ဗ် ဝစ်ကော့ဖ် (Steve Witkoff) နှင့် သားမက် ဂျာရက် ကူရှနာ (Jared Kushner) တို့သည် အင်္ဂါနေ့က ခရမ်လင်နန်းတော်တွင် ပူတင်နှင့် အဆင့်မြင့်ဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး၊ ၎င်းသည် ထရန့်အစိုးရက ယူကရိန်းရှိ ရုရှားစစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန် တွန်းအားပေးနေသည့် တစ်ပတ်ကြာ အရှိန်အဟုန်မြှင့် သံတမန် ရေးရာညှိနှိုင်းမှု၏ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိလာခြင်းဖြစ်သည်။
ရုရှားနိုင်ငံ၏ မြို့တော်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ဆွေးနွေးပွဲများသည် “ အလွန်အသုံးဝင်ပြီး၊ အပြုသဘောဆောင်ကာ၊ အနှစ်သာရ ပြည့်ဝသည်” ဟု ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ အကြံပေးနှင့် ပူတင်၏ လက်ထောက် ယူရီ အူရှာကော့ဗ် (Yuri Ushakov) က အစည်းအဝေးအပြီးတွင် သတင်းထောက်များအား ပြောကြားခဲ့သော်လည်း “ ပြေလည်နိုင်သည့် အဖြေတစ်ခုကို မတွေ့ရှိခဲ့ပါ” ဟု ဆိုသည်။
“ အမေရိကန်၏ အဆိုပြုချက်အချို့သည် ဆွေးနွေးရန် လိုအပ်သော်လည်း၊ အနည်းနှင့်အများ လက်ခံနိုင်ဖွယ် ရှိသည်” ဟု အူရှာကော့ဗ်က ပြောကြားခဲ့ပြီး အခြားအချက်များသည် “ ကျွန်ုပ်တို့နှင့် မသင့်လျော်ပါ” ဟု ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ “ လုပ်ငန်းတွေကို ဆက်လုပ်သွားမှာပါ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
ယခင်က တင်းမာမှုများ ရှိခဲ့သည့် အချက်များထဲတွင် ယူကရိန်းအား နေတိုး (NATO) သို့ ဝင်ရောက်လိုသည့် ဆန္ဒကို တရားဝင် စွန့်လွှတ်ရန်နှင့် ရုရှားက သိမ်းယူထားသော်လည်း အပြည့်အဝ မအောင်နိုင်သေးသည့် အရှေ့ပိုင်းဒေသ ဒွန်ဘက်စ် (Donbas) ရှိ နယ်မြေကို လက်လျှော့ရန် ခရမ်လင်၏ တောင်းဆိုချက်များ ပါဝင်သည်။
အမေရိကန်ဘက်ကမူ ဆွေးနွေးပွဲများနှင့်ပတ်သက်၍ လူသိရှင်ကြား မှတ်ချက် မပေး သေးသော်လည်း အစည်းအဝေးမတိုင်မီ အမေရိကန်သည် သုံးနှစ်ခွဲကြာ စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန် သဘောတူညီချက်ရရှိရေးအတွက် “ အလွန်အကောင်းမြင်သည်” ဟု အိမ်ဖြူတော် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ကာရိုလိုင်း လီဗစ် (Karoline Leavitt) ၏ ပြောကြားချက်အရ သိရသည်။
ပူတင်နှင့် ထရန့်တို့ကြား တွေ့ဆုံရန် အချိန်ဇယား သတ်မှတ်ထားခြင်း မရှိသေးဘဲ၊ မျက်နှာချင်းဆိုင် တွေ့ဆုံမှုသည် “ ကျွန်ုပ်တို့ ရရှိနိုင်သည့် တိုးတက်မှုအပေါ် မူတည်သည်” ဟု အူရှာကော့ဗ်က ပြောကြားခဲ့သည်။
ယူကရိန်းအရာရှိများသည် ကရင်မလင်က အနီရောင်မျဥ်းများအဖြစ် ဆက်လက်သတ်မှတ် ထားသည့် ရုရှား၏ အမြင့်ဆုံး တောင်းဆိုချက်များကို ဆက်လက်ပယ်ချနေကြသည်။
ပူတင်နှင့် အမေရိကန် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တို့သည် ၎င်းတို့၏ အစည်းအဝေးတွင် နယ်မြေဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း၊ ထိုအချက်မပါဘဲ “ ကျွန်ုပ်တို့သည် အကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းနိုင်မည်ဟု မမြင်ပါ” ဟု အူရှာကော့ဗ်က ပြောကြားခဲ့သည်။
ယူကရိန်းသမ္မတ ဗိုလိုဒီမီယာ ဇလန်းစကီး (Volodymyr Zelensky) က အမေရိကန်တို့က ပူတင်နှင့် ဆွေးနွေးပြီးနောက် ချက်ချင်းဆိုသလို အမေရိကန်ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရေးအဖွဲ့နှင့် ဆက်သွယ်ရန် မျှော်လင့်ထားကြောင်းနှင့် အစည်းအဝေး၏ ရလဒ်နှင့်ပတ်သက်၍ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ထံမှ “ အချက်ပြမှုများကို စောင့်မျှော်နေသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
“ ကျွန်ုပ်တို့ သေချာတဲ့ အချက်ပြမှုတွေကို ရရှိမှာပါ၊ အဲဒီအချက်ပြမှုတွေ အဆင်ပြေမယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မိတ်ဖက်တွေနဲ့ မျှတတဲ့ ကစားပွဲ ဖြစ်မယ်ဆိုရင် — အဲဒါဆိုရင် မကြာခင်မှာ အမေရိကန် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နဲ့ တွေ့ဆုံနိုင်ပါတယ်” ဟု ဇလန်းစကီးက ဆွေးနွေးပွဲများ မတိုင်မီ ပြောကြားခဲ့သည်။
အကယ်၍ အမေရိကန်များထံမှ သတင်းစကားများသည် “ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သို့သော် လျင်မြန်သော ဆုံးဖြတ်ချက်များ” အတွက် အခွင့်အရေးရှိကြောင်းကို ဖော်ပြနေပါက ပိုမိုမြင့်မားသောအဆင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို စေလွှတ်မည်ဟု ယူကရိန်းခေါင်းဆောင်က ပြောကြားခဲ့သည်။
အစည်းအဝေးမတိုင်မီ နာရီပိုင်းအလိုတွင် ပူတင်က ရုရှားသည် ဥရောပနှင့် စစ်ဖြစ်ရန် စီစဉ်ထားခြင်းမရှိသော်လည်း ဥရောပက စတင်ပါက တုံ့ပြန်ရန် “ အသင့်ရှိကြောင်း” သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ယခင်က ပူတင်သည် ဥရောပခေါင်းဆောင်များအား “ ရုရှားအတွက် လုံးဝလက်မခံနိုင်သော တောင်းဆိုချက်များ တင်ပြခြင်း” ဖြင့် အမေရိကန်က အဆိုပြုထားသော ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်ကို ပိတ်ဆို့ရန် ကြိုးစားနေသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့ပြီး ယူကရိန်း၏ ဥရောပ မဟာမိတ်များသည် “ စစ်ပွဲဘက်မှ ရပ်တည်နေသည်” ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။
“ သူတို့ကိုယ်တိုင် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲတွေကို ငြင်းဆန်ခဲ့ကြပြီး သမ္မတ ထရန့် ကြိုးပန်းမှုအပေါ်မှာလည်း ဝင်ရောက်စွက်ဖက်နေကြတယ်” ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ပူတင်က သူ၏ စဉ်းစားပုံကို အသေးစိတ် ရှင်းပြခြင်းမရှိသော်လည်း၊ ၎င်းသည် အမေရိကန်မှ ပြီးခဲ့သည့်လက တင်ပြခဲ့ပြီး ယူကရိန်းနှင့် ဥရောပမဟာမိတ်များက ပယ်ချခဲ့သော ထရန့်၏ မူရင်း အချက် ၂၈ ချက်ပါ ငြိမ်းချမ်းရေးစီမံကိန်းတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော အပြောင်းအလဲများကို ရည်ညွှန်းနေဖွယ်ရှိသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ဂျီနီဗာ (Geneva) ၌ ယူကရိန်းနှင့် အမေရိကန် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုကြောင့် စာမူကြမ်းတွင် ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ကိယက်ဗ် (Kyiv) အတွက် ပိုမိုလက်ခံနိုင်ဖွယ် ဖြစ်စေခဲ့သည်။
သို့သော် အဓိက ဆွေးနွေးပွဲများ မတိုင်မီ နာရီပိုင်းအလိုတွင်ကရင်မလင်က ၎င်းတို့၏ ကျူးကျော်မှုအတွက် “ မူလအကြောင်းတရားများ” သို့မဟုတ် “ အခြေခံအကြောင်းရင်းများ” ဟု သူတို့ ဖော်ပြသည့်အရာများကို ဖြေရှင်းရမည်ဟု ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက် တိုင်းတွင် ပါဝင်ရမည်ဟူသော သူတို့၏ ရပ်တည်ချက်ကို ထပ်လောင်းအတည်ပြုခဲ့သည်။
၎င်းမှာ နေတိုး၏ တိုးချဲ့မှုကို ရပ်တန့်ရန်၊ ရုရှားက သိမ်းပိုက်ထားသော ယူကရိန်းဒေသများ အပေါ် ရုရှား၏ အခိုင်အမာ ထိန်းချုပ်မှုကို အသိအမှတ်ပြုရန်နှင့် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် နိုင်ငံအဖြစ် ယူကရိန်းအား အဆုံးသတ်ရန် စသည့် ရှည်လျားသော တောင်းဆိုချက်စာရင်းကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။
နေတိုးမှ အကြီးတန်းအရာရှိတစ်ဦးက စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန်အတွက် မော်စကိုသည် “ အဓိပ္ပာယ်ရှိသော အလျှော့ပေးမှုများ” ပြုလုပ်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြသသည့် အရိပ်အယောင် မတွေ့ရဟု သတင်းထောက်များအား ပြောကြားခဲ့သည်။ ရုရှားသည် နယ်မြေဆိုင်ရာ တောင်းဆိုချက်များကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားပြီး “ နောက်ထပ် ကျူးကျော်မှုများအတွက် လမ်းခင်းနိုင်ရန် ယူကရိန်း၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်များကို တတ်နိုင်သမျှ အားနည်းစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ထားဆဲ” ဟု အဆိုပါ အရာရှိက ပြောသည်။
ပူတင်-အမေရိကန် တွေ့ဆုံမှုသည် အမေရိကန်အရာရှိများနှင့် ယူကရိန်းကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တို့ မိုင်ယာမီ (Miami) တွင် တနင်္ဂနွေနေ့က တွေ့ဆုံခဲ့သော ဆွေးနွေးပွဲများအပြီးတွင် ဖြစ်ပေါ် လာခြင်း ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယိုက “ အလွန်အကျိုးဖြစ်ထွန်းသည်” ဟု ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း ပိုမိုလုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။
ဝစ်ကော့ဖ်နှင့်အတူ အစိုးရတွင် တရားဝင် ရာထူးမရှိသော်လည်း အစိုးရ၏ သံတမန်ရေးရာ ကြိုးပမ်းမှုများတွင် အဓိကပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ပြန်လည်ပေါ်ထွက်လာသော ကူရှနာတို့သည် ၎င်းတို့၏ အစည်းအဝေးမတိုင်မီ ကရင်မလင်ကိုယ်စားလှယ် ကီရီလ် ဒီမီထရီယက်ဗ် (Kirill Dmitriev) နှင့်အတူ မော်စကို၏ ရုရှားရင်ပြင်နီ (Red Square) ကို လျှောက်သွားနေသည်ကို ရုရှားပိုင် TASS သတင်းအေဂျင်စီ၏ ရုပ်သံမှတ်တမ်းတွင် တွေ့မြင်ရသည်။
ယင်းမတိုင်မီက ဝစ်ကော့ဖ်နှင့် ဒီမီထရီယက်ဗ်တို့သည် မီရှီလင်ကြယ်ပွင့် ရရှိထားသော မော်စကို စားသောက်ဆိုင်တစ်ဆိုင်တွင် နေ့လယ်စာ စားသောက်ခဲ့ကြကြောင်း၊ ၎င်းတို့သည် ငါးဥ၊ ငုံး၊ သမင်သားနှင့် ဂဏန်း တို့ကို စားသုံးခဲ့ကြကြောင်း စားသောက်ဆိုင် ဒါရိုက်တာ မက်ဆင် ရိုမန်ဆတ်ဗ် (Maxim Romantsev) က ရုရှား၏ Izvestia သတင်းစာသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာ ပူတင်နှင့် အမေရိကန် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တို့၏ ဒီဇင်ဘာ ၂ ရက်နေ့ ဆွေးနွေးပွဲ အပြီးတွင် ထွက်ပေါ်လာသော နောက်ဆက်တွဲ သတင်းများ
အမေရိကန်ဘက်မှ တုံ့ပြန်ချက်
ဆွေးနွေးပွဲများအပြီး တစ်ရက်အကြာ ဒီဇင်ဘာ ၃ ရက် တွင် အမေရိကန် အိမ်ဖြူတော်က မော်စကို ဆွေးနွေးပွဲများနှင့်ပတ်သက်၍ တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။
အိမ်ဖြူတော်က ထရန့်၏ အထူးသံတမန် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ် (Steve Witkoff) နှင့် သားမက် ဂျာရက် ကူရှနာ (Jared Kushner) တို့၏ ခရီးစဉ်သည် “ မျှော်လင့်ထားသည့်အတိုင်း အောင်မြင်မှုမရှိ” ခဲ့သော်လည်း “ အကျိုးရှိသည်” ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။
အမေရိကန်၏ ရပ်တည်ချက်သည် ယူကရိန်း၏ နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှုကို အပြည့်အဝ ထောက်ခံကြောင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်တွင် ရုရှားက သိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေများကို စွန့်လွှတ်ရန် မပါဝင်ပါက လက်ခံမည်မဟုတ်ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။
ယူကရိန်းဘက်မှ တုံ့ပြန်ချက်
ယူကရိန်းသမ္မတ ဗိုလိုဒီမီယာ ဇလန်းစကီး (Volodymyr Zelensky) သည် အမေရိကန် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် အမြန်ဆုံး တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရန် ၎င်း၏ ဆန္ဒကို ထပ်လောင်းပြောကြား ခဲ့သော်လည်း၊ ပူတင်နှင့် တွေ့ဆုံပြီးနောက် ဝါရှင်တန်မှ ပေးပို့သည့် အချက်ပြမှုများ သည် “ စိတ်ပျက်စရာကောင်းသည်” ဟု ယူကရိန်း အစိုးရအရာရှိတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။
ဇလန်းစကီးသည် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးမှုများတွင် မော်စကို၏ အမြင့်ဆုံးတောင်းဆိုချက် များကို လက်ခံမည်မဟုတ် ဟူသည့် ရပ်တည်ချက်ကို မပြောင်းလဲဘဲ ဆက်လက်ထိန်းသိမ်း ထားသည်။
ရုရှားဘက်မှ ထပ်မံအတည်ပြုချက်
ဒီဇင်ဘာ ၃ ရက် တွင် ကရင်မလင် (Kremlin) က ငြိမ်းချမ်းရေးရရှိရေးအတွက် နေတိုး (NATO) တိုးချဲ့မှုကို ရပ်တန့်ရန်နှင့် ယူကရိန်းသည် ကြားနေနိုင်ငံအဖြစ် ရပ်တည်ရန် လိုအပ်ကြောင်း သူတို့၏ အဓိက တောင်းဆိုချက်များကို ထပ်မံ အလေးထား ပြောကြား ခဲ့သည်။
ကရင်မလင်၏ လက်ထောက် ယူရီ အူရှာကော့ဗ် (Yuri Ushakov) က နောက်ထပ် ဆွေးနွေးပွဲများ ကို စီစဉ်ရန် အမေရိကန်ဘက်က လိုလားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
အချုပ်အားဖြင့်ဆိုသော်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ အစောပိုင်း ဆွေးနွေးပွဲများသည် ချက်ချင်းရလဒ် မရရှိခဲ့ဘဲ၊ အဓိက သဘောထားကွဲလွဲမှုများမှာ နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှုနှင့် ယူကရိန်း၏ နေတိုးဝင်ရောက်လိုမှု တို့တွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ သိရသည်။
ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာ ပူတင်၊ ခရမ်လင်၏ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အထူးသံတမန် ကီရီလ် ဒီမီထရီယက်ဗ် (Kirill Dmitriev) နှင့် ခရမ်လင်၏ လက်ထောက် ယူရီ အူရှာကော့ဗ် (Yuri Ushakov) တို့သည် အမေရိကန် အထူးသံတမန် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ် (Steve Witkoff) နှင့် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်၏ သားမက် ဂျာရက် ကူရှနာ (Jared Kushner) တို့နှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် မော်စကိုမြို့ရှိ ခရမ်လင်နန်းတော်၌ တွေ့ဆုံကြစဉ် (ပုံ)
