ဖေဖော်ဝါရီလ (၇) ရက်။
အမေရိကန် တာဝန်ရှိသူတွေဟာ အိန္ဒိယရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ ၁၀၀ ခန့်ကို အိန္ဒိယကို ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရာမှာ စစ်သုံးလေယာဉ်ပေါ်မှာ နာရီ ၄၀ ကြာ စီးနင်းခဲ့ရချိန်မှာ ခြေကျဉ်းခတ်ထားပြီး အိမ်သာသွားချိန်အတွင်းပင် ဖြုတ်ပေးတာ မရှိဘူးလို့ သိရပါတယ်။ အခုလက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ထရန့်အစိုးရရဲ့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဖြိုခွင်းမှုကို ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက ဒေါသသံများ ထွက်ပေါ်နေပါတယ်။
ဖေဖော်ဝါရီလ (၆) ရက်နေ့က ပါလီမန်အဆောက် အအုံအပြင်ဘက်မှာ အိန္ဒိယလွှတ်တော်အမတ်တွေ ဆန္ဒပြခဲ့ကြပါတယ်။ ထရန့်နဲ့ အိန္ဒိယ၀န်ကြီးချုပ် နာရင်ဒါမိုဒီတို့ကြား ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုကို လှောင်ပြောင်ခဲ့တဲ့ အမတ်တွေလည်း ရှိခဲ့ပါတယ်။
မြို့တော်နယူးဒေလီမှာ အဓိကအတိုက်အခံပါတီက လူငယ်အဖွဲ့ဝင်တွေက ထရန့်ရဲ့ရုပ်ပုံကို မီးရှို့ခြင်း အပါအဝင် လှုပ်ရှားမှုအချို့ ပြုလုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။
လွန်ခဲ့တဲ့အပတ်ကလည်း အမေရိကန်ကနေ ကိုလံဘီယာကို ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတွေ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလေယာဉ်ပေါ်တက်တဲ့အချိန်မှာလည်း ခြေကျဉ်းခတ်ပြီး ပြန်ပို့ခံရတဲ့ မြင်ကွင်းကြောင့် နှစ်နိုင်ငံအကြား အငြင်းပွားမှုတွေ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။
အိမ်ဖြူတော်မှာ ထရန့်နဲ့ မိုဒီ မတွေ့ခင် ရက်ပိုင်းအလိုမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့ဒီဖြစ်ရပ်ကြောင့် အိန္ဒိယမှာ ဒေါသတွေ ထွက်ပေါ်ခဲ့တာပါ။ မိုဒီက ထရန့်ကို “ မိတ်ဆွေစစ်” လို့ ခေါ်ခဲ့ပါတယ်။
ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရတဲ့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတွေကို တင်ဆောင်လာတဲ့ လေယာဉ်ဆိုက်ရောက်လာချိန်မှာ အနောက်ဘက် ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်ရဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်က ဒုက္ခရောက်နေတဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံသားတွေကို မကူညီလိုပါက “ဒီချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုရဲ့တရားဝင်မှု” ဟာ သံသယဖြစ်စရာပဲလို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများကို ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးဖို့ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် အစိုးရက စစ်လေယာဉ်တွေ သုံးပြီး ပြန်ပို့ခဲ့တာ အိန္ဒိယကို ပြန်ပို့မှုဟာ အရှည်ကြာဆုံးဖြစ်တယ်လို့ အမေရိကန် အရာရှိတစ်ဦးက ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
“ လက်နှစ်ဖက်စလုံးကို လက်ထိပ်ခတ်ပြီး ခြေချင်းဝတ်နှစ်ဖက်စလုံး သံကြိုးနဲ့ ချည်နှောင်ထားတဲ့အနေအထားနဲ့ လေယာဉ်ပေါ်တက်ခဲ့ရတယ်။” “၄ ရက်နေ့က တခြား ၁၀၃ ဦးနဲ့အတူ ကျွန်တော် ပန်ဂျပ်ကို ပြန်ပို့ခံခဲ့ရတယ်” လို့ ပန်ဂျပ်ကို ၄ ရက်နေ့က ပြန်ပို့ခံခဲ့ရတဲ့ အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတစ်ဦးက ပြန်လည်ပြောပြပါတယ်။
“အစာစားတဲ့အအာ ဒါမှမဟုတ် အိမ်သာသွားတဲ့အခါ လက်ထိပ်နဲ့ ခြေကျဉ်းတွေကို ဖြုတ်ပေးပို့ စစ်တပ်အာဏာပိုင်တွေကို တောင်းဆိုခဲ့ပေမယ့် သူတို့က ဆိုးဆိုးရွားရွား ဆက်ဆံပြီး လုံးဝဂရုမစိုက်ဘူး။
“ သူတို့ကြည့်တဲ့ပုံစံကို ငါဘယ်တော့မှမမေ့ဘူး…။ ငါတို့ကို ခြေကျဉ်းနဲ့ အိမ်သာတက်ခိုင်းတယ်။ လေယာဉ်မဆင်းခင်လေးတင် အမျိုးသမီးတွေကို ခြေချင်းတွေ ဖယ်ပေးတယ်။ အဲဒါကို ငါတို့မြင်လိုက်တယ်။ အိန္ဒိယ နယ်မြေရဲတွေက ငါတို့ကို လေယာဉ်ကနေ ဆွဲချပြီးမှ ငါတို့ ခြေကျဉ်းတွေကို ဖယ်ပေးတာ။”
အမေရိကန် နယ်ခြားစောင့်တပ် အကြီးအကဲ Michael Banks သည် အိန္ဒိယ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတွေကို ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးမယ့် လေယာဉ်ပေါ် တင်ဆောင်နေကြောင်း ပြသတဲ့ X (ယခင် Twitter) မှာ ဗီဒီယိုတစ်ခု တင်ခဲ့ပါတယ်။ ဗီဒီယိုမှာ အမျိုးသားအများအပြားဟာ လက်နှင့်ခြေကို ချုပ်နှောင်ထားခံရပြီး လေယာဉ်ပေါ်ကို ဖြည်းဖြည်း တက်ခဲ့ကြရတာကို တွေ့မြင်ရပါတယ်။
လမ်းခရီးတစ်ထောက် ဂူအမ်မှာ ဆီဖြည့်ဖို့ လေယာဉ်ရပ်ထားတဲ့အချိန်မှာလည်း ခြေချင်းတွေကို မဖယ်ရှားပေးခဲ့ဘူးလို့ ပြည်နှင်ဒဏ်ခံခဲ့ရတဲ့ အသက် ၃၅ နှစ်အရွယ် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ “ရာဇ၀တ်သားတစ်ယောက်လို ဆက်ဆံခံရတယ်” ခြေထောက်ရောင်လာလို့ မတ်တပ်ရပ်ဖို့လုပ်တာ ထိုင်နေစမ်းလို့ အဟောက်ခံရတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။
အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်း ရှာဖွေနေတဲ့ အိန္ဒိယ လူငယ်တွေဟာ သင့်လျော်တဲ့ စာရွက်စာတမ်း မပါဘဲ အမေရိကန်ကို ဝင်ရောက်လာသူတွေထဲတွင် တော်တော်များတယ်လို့ သိရပါတယ်။ လူအများအပြားဟာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့ တောင်ဘက်နယ်စပ်ကို ရောက်ရှိဖို့ တောင်အမေရိကကိုဖြတ်ပြီး အန္တရာယ်ရှိတဲ့ခရီးကို ဖြတ်သန်းကြရပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ။
ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရသော အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ တရားမဝင်ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများကို လက်ထိပ်နှင့် ခြေကျဉ်းခတ်ထားပြီး စစ်လေယာဉ်ပေါ်တို့ တက်ရောက်နေစဉ်
