ပါကစ္စတန်နိုင်ငံအတွင်း အိန္ဒိယ၏စစ်ဆင်ရေးသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အဓိက ခေါင်းဆောင်များက တိုက်ခိုက်မှုများကို ထိန်းသိမ်းကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့ကြသည်။
ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ နိုင်ငံကြီးများ၏ တုံ့ပြန်ချက်များသည် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
အမေရိကန်
သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ပါကစ္စတန်အပေါ် အိန္ဒိယ၏ စစ်ရေးဆောင်ရွက်မှုကို “ရှက်စရာ” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကိုရိုဘီယိုသည် အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတို့မှ အမျိုးသားလုံခြုံရေးအကြံပေးများနှင့် စကားပြောဆိုခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်စလုံးသည် ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများကို ဖွင့်ထားရန်နှင့် စစ်ရေးတိုးမြင့်လာမှုကို ရှောင်ရှားရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
အာရပ်စော်ဘွားများ ပြည်ထောင်စု
အာရပ်စော်ဘွားများ ပြည်ထောင်စုသည် အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်တို့အား “တင်းမာမှုများ ထိန်းချုပ်ရန်နှင့် ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ခြိမ်းခြောက်နိုင်သည့် နောက်ထပ်တိုးမြင့်လာမှုများကို ရှောင်ရှားရန်” တောင်းဆိုထားသည်။
ကုလသမဂ္ဂ
ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ်က “ထိန်းချုပ်ရေးမျဉ်းနဲ့ ပါကစ္စတန်နဲ့ နိုင်ငံတကာနယ်စပ်ကိုဖြတ်ပြီး အိန္ဒိယစစ်တပ်ရဲ့ စစ်ဆင်ရေးအပေါ် နက်ရှိုင်းစွာ စိုးရိမ်ကြောင်း” ပြောကြားခဲ့သည်။
ဂျပန်
ဂျပန် အစိုးရ အဖွဲ့ ကက်ဘီနက်အတွင်းရေးမှူး ယိုရှီမာစာ ဟာယာရှိ (Yoshimasa Hayashi) က “ဤ ဖြစ်ရပ်သည် လက်တုံ့ပြန်ရန် သွေးထိုးလှုံ့ဆော် ပြီး စစ်ရေးပဋိပက္ခ အလုံးစုံ ကျယ်ပြန့်လာမည်ကို ဂျပန်အစိုးရအနေနှင့် အလွန်စိုးရိမ်မိပါသည်” ဟု ပြောကြား ခဲ့ပြီး အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန် နှစ်ဖက် စလုံးမှ “တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခြင်းဖြင့် အခြေအနေကို ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်းနှင့် တည်ငြိမ်အောင် လုပ်ဆောင်ရန်” တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
တရုတ်
ပါကစ္စတန်အပေါ် အိန္ဒိယ၏ စစ်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုအတွက် စိတ်မကောင်းကြောင်း တရုတ်က ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့ပြီး လက်ရှိဖြစ်ပေါ် တိုးတက်မှုများအတွက် စိုးရိမ်မိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“အိန္ဒိယနဲ့ ပါကစ္စတန်ဟာ မရွှေ့မပြောင်းနိုင်တဲ့ အိမ်နီးချင်းတွေဖြစ်ပြီး နှစ်နိုင်ငံစလုံးဟာ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ အိမ်နီးချင်းတွေပါပဲ” ဟု တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဌာနမှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
ထရမ့်အစိုးရ၏ ဖိအားများကို တန်ပြန်ရန် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော သံတမန်ရေး တွန်းအားပေးမှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် တရုတ်သည် အိန္ဒိယနှင့် ဆက်ဆံရေးကို မြှင့်တင်ရန် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင် ပါကစ္စတန်သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အနီးကပ်ဆုံး မိတ်ဖက်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ တရုတ် စီးပွားရေးစင်္ကြံစီမံကိန်း (Belt and Road) အစပြုမှုကို အဓိကထောက်ခံသူဖြစ်သည်။
ရုရှား
အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်ကြား စစ်ရေးအရ ထိပ်တိုက်တွေ့မှုများ ကြီးထွားလာမှုအပေါ် အလွန်စိုးရိမ်မိကြောင်း ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားပြီး နှစ်နိုင်ငံစလုံးက ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း ပြသကြရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြောင်း ရုရှားနိုင်ငံပိုင်မီဒီယာ TASS က ဖော်ပြခဲ့သည်။
ကရင်မလင်နန်းတော်သည် အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန် နှစ်နိုင်ငံစလုံးနှင့် နီးကပ်သော ဆက်ဆံရေးရှိသော်လည်း ဆိုဗီယက်ခေတ်က တည်ရှိခဲ့သော နယူးဒေလီနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ ပိုနီးစပ်ခဲ့သည်။ ရုရှားသည် အိန္ဒိယ၏ အရေးပါသော လက်နက်ထောက်ပံ့သူများထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
တူရကီ
တူရကီနိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနသည် အိန္ဒိယ၏ ညတွင်းချင်း တိုက်ခိုက်မှုများသည် စစ်ပွဲအားလုံး၏ အန္တရာယ်ကို မြင့်တက်စေသည်ဟု သတိပေးခဲ့ပြီး တိုးတက်မှုများကို “စိုးရိမ်မှုဖြင့်” လေ့လာနေကြောင်း တူရကီနိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။
“ဒီလို ရန်စတဲ့ ခြေလှမ်းတွေ အပြင် အရပ်သားတွေနဲ့ အရပ်ဘက် အခြေခံအဆောက်အအုံတွေကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်မှုတွေကိုလည်း ရှုတ်ချပါတယ်။”
