CNN- ၂၀၂၅ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ရက်
ဂျေရုဆလင် — သိမ်းပိုက်ထားသော အနောက်ဘက်ကမ်း (West Bank) တွင် အစ္စရေးလ် အခြေချနေထိုင်မှုများကို အကြီးအကျယ် ထပ်မံတိုးချဲ့သည့်အနေဖြင့်၊ အစ္စရေးလ်အစိုးရ အဖွဲ့သည် ကြာသပတေးနေ့တွင် အခြေချနေထိုင်သည့် စခန်းငယ် (outposts) အများအပြားကို တရားဝင် အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးရန်နှင့် ထူထောင်ရန် အတည်ပြုလိုက်ကြောင်း အဆိုပါကိစ္စကို သိရှိသူ အစ္စရေးလ်သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခု၏ ပြောကြားချက်အရ သိရသည်။
အဆိုပါ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ရုပ်သိမ်းရေး အစီအစဉ်အရ ဖယ်ရှားခဲ့သော စခန်းငယ် (၂) ခု အပါအဝင် အနောက်ဘက်ကမ်းတစ်လျှောက်ရှိ စခန်းငယ် ၁၉ ခုကို တရားဝင်ခွင့်ပြုလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ယင်းဆုံးဖြတ်ချက်နှင့်ပတ်သက်၍ ပါလက်စတိုင်း သမ္မတ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ နာဘီလ် အဘူ ရူဒိုင်နေးဟ် (Nabil Abu Rudeineh) က “အစ္စရေးလ်ရဲ့ အခြေချနေထိုင်မှု လှုပ်ရှားမှု အားလုံးဟာ တရားမဝင်တဲ့အပြင် နိုင်ငံတကာဥပဒေနဲ့ နိုင်ငံတကာအသိအမှတ်ပြု ဆုံးဖြတ်ချက်တွေကို ချိုးဖောက်ရာရောက်ပါတယ်” ဟု ပါလက်စတိုင်းတရားဝင် သတင်းအေဂျင်စီ WAFA ကို ပြောကြားခဲ့သည်။
အခြေချနေထိုင်မှု စခန်းငယ်များ (Outposts) အကြောင်း
အခြေချနေထိုင်မှု စခန်းငယ်များသည် နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ တရားမဝင်သည့်အပြင် အစ္စရေးလ်ဥပဒေအရပါ တရားမဝင်ပေ။
အခြေချနေထိုင်သူများသည် နောင်တွင် ၎င်းတို့၏ တရားမဝင် ဆောက်လုပ်မှုများအတွက် ခွင့်ပြုချက်ရယူရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် စခန်းငယ်များကို ထူထောင်လေ့ရှိသည်။ ယခု အတည်ပြုလိုက်သည့် အခြေချနေထိုင်မှုအများစုသည် အနောက်ဘက်ကမ်း၏ အတွင်းပိုင်းကျကျ နေရာများတွင် တည်ရှိသည်။
စခန်းငယ်အချို့မှာ နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကျော်ကြာ တည်ရှိနေပြီး မိသားစု ဒါဇင်ပေါင်းများစွာ နေထိုင်ကြသည်။ အခြားသော နေရာများမှာမူ အခြေချနေထိုင်သူများက နောင်တွင် အခြေချနေထိုင်မှုအသစ်များ တိုးချဲ့ထူထောင်ရန်အတွက် မဟာဗျူဟာမြောက်သော နေရာများအဖြစ် ရှုမြင်ထားသည့် အနောက်ဘက်ကမ်းနေရာများတွင် တည်ရှိသည်။
ပါလက်စတိုင်း ကိုလိုနီနယ်ချဲ့မှုနှင့် တံတိုင်းခုခံရေးကော်မရှင် အကြီးအကဲ မိုရတ် ရှာအ်ဘန် (Moayyad Shaaban) က ဤဆုံးဖြတ်ချက်ကို “သိမ်းပိုက်ထားသော အစိုးရ၏နယ်မြေ သိမ်းပိုက်ရေး၊ လူမျိုးခွဲခြားရေး (apartheid) နဲ့ ပါလက်စတိုင်းမြေကို အပြည့်အဝ ဂျူးလူမျိုး ပြုလုပ်ရန် (Judaization) ရည်ရွယ်ချက်အမှန်ကို ထုတ်ဖော်ပြသသည့် အန္တရာယ်ရှိသော အရှိန်မြှင့်မှု” ဟု ဝေဖန်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး တွန်းအား
ကြာသပတေးနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော အစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေးမှ ထွက်ပေါ် လာသည့် အတည်ပြုချက်အသစ်သည် အစ္စရေးလ်၏ လက်ယာစွန်းအုပ်စု၊ အထူးသဖြင့် လက်ယာစွန်း ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဘေဇယ်လ် စမုတ်ထရစ်ခ်ျ (Bezalel Smotrich) တို့၏ အခြေချနေထိုင်မှုများကို တိုးချဲ့ရန်နှင့် ပါလက်စတိုင်း မြို့များနှင့် ရပ်ရွာများအကြား နယ်မြေ ချိတ်ဆက်မှုကို တားဆီးခြင်းဖြင့် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံ ဖြစ်နိုင်ခြေကို ဖျက်ဆီးပစ်ရန် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော တွန်းအားတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။
အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် အခြေချနေထိုင်မှုများကို တိုးချဲ့ရန် ထောက်ခံအားပေးသည့် လက်ယာစွန်း နာဟာလာ လှုပ်ရှားမှု (Nahala movement) က ဤဆုံးဖြတ်ချက်ကို “စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်ရာ အောင်မြင်မှု” ဟု ဂုဏ်ပြုခဲ့ပြီး မကြာမီ ဂါဇာတွင်ပါ အစ္စရေးလ် အခြေချနေထိုင်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ယခုနှစ် မေလတွင်လည်း အစ္စရေးလ်သည် အခြေချနေထိုင်မှုအသစ် ၂၂ ခုကို ထူထောင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့ပြီး ယင်းသည် နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော်အတွင်း အကြီးမားဆုံး တိုးချဲ့မှုဖြစ်ကြောင်း စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ Peace Now က ပြောကြားခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် အစ္စရေးလ်သည် အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ အခြေချနေထိုင်မှု ၃ ခုတွင် အိမ်ရာ ယူနစ် (၈၀၀) နီးပါးကို အတည်ပြုခဲ့ရာ Peace Now က ယင်းသည် “အခြေချ နေထိုင်မှု များတွင် စီမံကိန်းရေးဆွဲခြင်းကို ပုံမှန်ဖြစ်အောင် ရည်ရွယ်ပြီး ပြည်သူလူထုနှင့် နိုင်ငံတကာ၏ အာရုံစိုက်မှုနှင့် ဝေဖန်မှုများကို လျှော့ချရန်” ရည်ရွယ်သည့် ပုံစံတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
ပါလက်စတိုင်း အမျိုးသားကောင်စီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ရူဟီ ဖတ်တွတ်ခ်ျ (Rouhi Fattouh) က အခြေချနေထိုင်မှုအသစ်များကို အတည်ပြုသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ကုလသမဂ္ဂ ဆုံးဖြတ်ချက်များနှင့် နိုင်ငံတကာတရားရုံး၏ အခြေချနေထိုင်မှုလုပ်ငန်းများသည် တရားမဝင်ကြောင်း သဘောထားများကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်သောကြောင့် “နိုင်ငံတကာ ဥပဒေကို နှစ်ဆချိုးဖောက်ခြင်း” နှင့် တူညီသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ဖတ်တွတ်ခ်ျက အဆိုပါ တိုးချဲ့မှုများသည် “တရွေ့ရွေ့သိမ်းပိုက်မှု” မူဝါဒကို ခိုင်မာစေသည်ဟုလည်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
ဂါဇာတွင် အစ္စရေးလ်က ဟားမတ်စ် ထိပ်တန်းအရာရှိကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်
တစ်ပြိုင်နက်တည်းမှာပင် ဂါဇာတွင် အစ္စရေးလ်က အောက်တိုဘာ ၇ ရက် တိုက်ခိုက်မှုများကို “ဦးဆောင်ကြံစည်သူများထဲမှ တစ်ဦး” ဟု စွပ်စွဲထားသည့် ဟားမတ်စ်၏ ထိပ်တန်းစစ်ဗိုလ် တစ်ဦးကို ပစ်မှတ်ထား၍ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း စနေနေ့က ပြောကြား ခဲ့သည်။
အစ္စရေးလ်စစ်တပ်က ဟားမတ်စ်စစ်ရေးဌာန၏ လက်နက်များ အကြီးအကဲဖြစ်သူနှင့် ဂါဇာတွင် ကျန်ရှိနေသေးသော နောက်ဆုံး ထိပ်တန်းစစ်သွေးကြွများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သူ ရာအဒ် ဆာအဒ် (Raad Saad) ကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးသွားခဲ့ကြောင်း ပြောသည်။
ဂါဇာရှိ အလ်-ရှိဖာဆေးရုံ (Al-Shifa Hospital) ၏ ဒါရိုက်တာ၏ အဆိုအရ တိုက်ခိုက်မှု များတွင် လူ (၄) ဦးထက်မနည်း သေဆုံးပြီး (၂၉) ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ (ဒီဇင်ဘာ ၁၃၊ ၂၀၂၅ ရက်နေ့တွင် အစ္စရေးလ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ပါလက်စတိုင်းနယ်မြေတွင် လူလေးဦး သေဆုံးကြောင်း ဂါဇာမြို့ပြ ကာကွယ်ရေးအေဂျင်စီက ဆိုသည်)။
အစ္စရေးလ်စစ်ဘက်အရာရှိတစ်ဦးက အစ္စရေးလ်သည် “အကြမ်းဖက်မှုတွင် တက်တက် ကြွကြွ ပါဝင်နေသော ပစ်မှတ်များကို တိုက်ခိုက်ခွင့်ပြုထားသည်” ဟု ဆိုကာ ယင်းတိုက်ခိုက် မှုသည် အမေရိကန်ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးထားသည့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက် ကို ချိုးဖောက်ခြင်းမရှိကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟု (Benjamin Netanyahu) နှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အစ္စရေးလ် ကတ်ဇ် (Israel Katz) တို့က စနေနေ့ အစောပိုင်းက ဟားမတ်စ်၏ ဗုံးခွဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဂါဇာကမ်းမြှောင်ရှိ အစ္စရေးလ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ခြင်းကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ၎င်းတိုက်ခိုက်မှုကို အမိန့်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပူးတွဲကြေညာချက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
ဟားမတ်စ်ကမူ ဆာအဒ် သေဆုံးမှုကို အတည်ပြုခြင်း၊ ငြင်းဆိုခြင်း မပြုသော်လည်း အစ္စရေးလ်က အမေရိကန်ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးထားသည့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို နှောင့်ယှက်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။
ဟားမတ်စ်က အရပ်သားဧရိယာကို တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်၏ စီမံကိန်းအောက်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက် ကို “ပြစ်မှုကျူးလွန်ကာ ချိုးဖောက်ခြင်း” ဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် သိမ်းပိုက်ခံထားရသော အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ Turmos Ayya ရွာအနီးရှိ အစ္စရေးအခြေချနေထိုင်သူများ၏ ကင်းစခန်းများကို လူများက ကြည့်နေစဥ် ( ပုံ)။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံ၊ ဂါဇာမြို့တွင် အစ္စရေးစစ်တပ်မှ ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခဲ့သော ပျက်စီးသွားသည့် မော်တော်ယာဉ်၏ အပျက်အစီးများကို ပါလက်စတိုင်းလူမျိုးများ စစ်ဆေးနေစဉ်။ ထိုလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူလေးဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဂါဇာအရပ်ဘက်ကာကွယ်ရေးအေဂျင်စီက ပြောကြားခဲ့သည် (ပုံ)။
