ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်။
ယူကရိန်းစစ်ပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ အမေရိကန်နှင့် ရုရှားတို့ကြား ဆွေးနွေးပွဲကို ဒီနေ့ အင်္ဂါနေ့မှာ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အချိန်အားဖြင့် ၄ နာရီခွဲ ကြာခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
အမေရိကန်ဘက်က နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကိုရိုဘီယို၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်း အထူးသံတမန် စတီဗ် ဝစ်ကော့ဗ် (Steve Witkoff) နဲ့ အမျိုးသားလုံခြုံရေးအကြံပေး မိုက်ဝ့ါလ်ဇ်(Mike Waltz) တို့နဲ့ ရုရှားဘက်က နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး ဆာဂေ လက်ဗရော့ဗ်နဲ့ သမတပူတင်ရဲ့ အကြံပေး ယူရီ အူရှပ်ကော့ဗ်တို့ ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ ရီးယာ့ဒ်မှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။
၂၀၂၂ ခုနှစ်မှာ ရုရှားက ယူကရိန်းကို ကျူးကျော်ပြီးနောက်ပိုင်း အမေရိကန်နဲ့ ရုရှား အကြီးတန်း အရာရှိတွေ ပထမဆုံးအကြိမ် တွေ့ဆုံမှု ဖြစ်လာတာပါ။
ဒီဆွေးနွေးပွဲကို ယူကရိန်းကို မဖိတ်ကြားခဲ့တဲ့အတွက် ယူကရိန်း သမ္မတဇယ်လန်းစကီးကို ဒေါသထွက်စေခဲ့ပါတယ်။ ဆွေးနွေးပွဲဟာ လေးနာရီခွဲကြာ ကြာမြင့်ခဲ့ပေမယ့် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်နဲ့ ရုရှားသမ္မတ ပူတင်တို့အကြား မျက်နှာချင်းဆိုင် တွေ့ဆုံမည့်ရက်ကို အတိအကျ မသတ်နိုင်ခဲ့ပါဘူး။
လာမယ့် ဆွေးနွေးပွဲတွေမှာ ယူကရိန်းရဲ့ပိုင်နက်နဲ့ လုံခြုံရေး အာမခံချက်တွေကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းမယ်လို့ ဝ့ါလ်ဇ်က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဆွေးနွေးပွဲအပြီးမှာ ရူဘီယိုက စစ်ပွဲကို အပြီးတိုင် ရပ်တန့်စေဖို့၊ ယူကရိန်း၊ ဥရောပနဲ့ ရုရှားတို့ ပါဝင်တဲ့ အင်အားစုအားလုံး လက်ခံနိုင်စေဖို့ လိုအပ်ကြောင်း သတင်းထောက်တွေကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ထရန့်အစိုးရရဲ့ ရုရှား-ယူကရိန်းသံတမန် ကိ့သ်ကဲလ်လော့ဂ် (Keith Kellogg) ကတဆင့် ပြုလုပ်မယ့် ဆွေးနွေးပွဲကို တက်ရောက်မှာ မဟုတ်ကြောင်း ယူကရိန်းအရာရှိတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့ပြီး ကဲလ်လော့ဂ်က လာမယ့်သီတင်းပတ်မှာ ကိ့ဗ်မှာ အပြန်အလှန် ပြုလုပ်မယ့် ညှိနှိုင်းမှုနှစ်ခုအတွက် ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။ ယူကရိန်းနိုင်ငံသားတွေ စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုမှာ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပါဝင်မယ်လို့ အမေရိကန်သမ္မတဒေါ်နယ်ထရန့်က တနင်္ဂနွေနေ့မှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
အမေရိကန်-ရုရှား ဆွေးနွေးပွဲသတင်းများ ထွက်ပေါ် လာပြီးနောက် ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ် ကီယာစတာမာက ယူကရိန်းမှာ လိုအပ်ပါက ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီ ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ ဗြိတိန်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို ယူကရိန်းမှာ ချထားဖို့ အသင့်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
Daily Telegraph သတင်းစာမှာတော့ ကီယာစတာမာရဲ့ ရေးသားဖော်ပြထားချက်ဟာ သူက ဖြစ်နိုင်ခြေကို ပေါ့ပေါ့တန်တန် မယူမှတ်ဘဲ ယူကရိန်းလုံခြုံရေးကို အာမခံပေးခြင်းဖြင့် ဗြိတိန်နဲ့ ဥရောပရဲ့လုံခြုံရေးကိုလည်း အားကောင်းစေမှာဖြစ်တယ်လို့ အကြောင်းပြချက်ပေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
သူက ဥရောပနိုင်ငံတွေမှာ သူတို့ရဲ့ကာကွယ်ရေး အသုံးစရိတ်ကို တိုးမြှင့်ကာ NATO မှာ ပိုကြီးတဲ့ အခန်းကဏ္ဍက ပါဝင်ဖို့ တောင်းဆိုထားပေမဲ့ အမေရိကန်ရဲ့ ပံ့ပိုးကူညီမှုဟာ ငြိမ်းချမ်းရေး ရရှိဖို့ အာမခံချက်အတွက် အရေးပါနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ခိုင်မာသောသဘောတူညီချက်ရရှိဖို့ လာမည့်ရက်တွေအတွင်း ထရန့် နဲ့ အခြားသော G7 မဟာမိတ်တွေနဲ့ တွေ့ဆုံမှာဖြစ်ကြောင်း ဝန်ကြီးချုပ်စတာမာက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
စတာမာဟာ တနင်းလာနေ့က ကျင်းပခဲ့တဲ့ ယူကရိန်းနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အရေးပေါ် ဥရောပထိပ်သီး အစည်းအဝေးမှာ တက်ရောက်တဲ့ ဥရောပခေါင်းဆောင်တွေထဲမှာ ပါဝင်ပြီး ထရန့်အစိုးရက ရုရှားနဲ့ လက်တွဲလုပ်ဆောင်ဖို့ တွန်းအားပေးမှုကြောင့် ဥရောပကို အထီးကျန် ဖြစ်စေတယ်လို့ စိုးရိမ်မှုတွေ တိုးပွားလာခဲ့ပါတယ်။
ပြင်သစ်သမ္မတ အီမန်နျူရယ်မက်ခရွန် အပါအဝင် “ဂျာမနီ၊ ဗြိတိန်၊ အီတလီ၊ ပိုလန်၊ စပိန်၊ နယ်သာလန်နဲ့ ဒိန်းမတ်၊ ဥရောပကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ ဥရောပကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌနဲ့ နေတိုး အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်တို့နဲ့အတူ အလွတ်သဘောအစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို တနင်္လာနေ့မှာ ကျင်းပမှာဖြစ်ကြောင်း အီလက်ဆီ (Elysee) နန်းတော်က ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။
စနေနေ့က စတာမာဟာ ဥရောပအစည်းအဝေးကို “မျိုးဆက်တစ်ဆက်လျှင်တစ်ကြိမ်” လို့ ခေါ်ဆိုနိုင်တဲ့ အခိုက်အတန့်တခု ဖြစ်တယ်လို့ ပြောဆိုခဲ့ပြီး ယူကေဟာ အမေရိကန်နဲ့ ဥရောပကို အတူတကွ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ရေးအတွက် လုပ်ဆောင်သွားမှာဖြစ်တယ်လို့ ဒေါင်းနင်းလမ်းရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ “မဟာမိတ်အဖွဲ့အတွင်း သဘောထားကွဲလွဲမှုတွေကြောင့် အပြင်ကရန်သူတွေကို မျက်ခြေပြတ် အာရုံပြောင်းလွှဲတာကို ခွင့်မပြုနိုင်ဘူး” လလို့ သူက ပြောခဲ့ပါတယ်။
ထရန့်က စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုမှာ ဆော်ဒီတို့ အဓိကအခန်းကဏ္ဍက ပါဝင်နေတဲ့အကြောင်း ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောဆိုခဲ့ပြီး အဲ့ဒီနိုင်ငံဟာ သူ့သမ္မတသက်တမ်းအတွင်း အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
ဆော်ဒီအိမ်ရှေ့စံမင်းသား မိုဟာမက်ဘင်ဆာလ်မန် (Mohammed bin Salman) ဟာ ရုရှားမှာ အဖမ်းခံထားရတဲ့ အမေရိကန်လူမျိုး မာ့ခ် ဖိုဂဲလ် (Marc Fogel) လွတ်မြောက်ရေးအတွက် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးခဲ့တာ တစ်ပတ်သာ ရှိပါသေးတယ်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်မှာ ထရန့်ရဲ့ ပထမဆုံးပြည်ပခရီးစဉ်ဟာ ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ ဖြစ်ပါတယ်။
