CNN- ၂၀၂၅ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၄ရက်
သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်သည် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာ၌ စာတမ်းဖတ်စက် (teleprompter) ပျက်နေခြင်းဖြင့် အစပြုခဲ့သည်။ ၎င်းက ယင်းအဖြစ် အပျက်ကို ကုလသမဂ္ဂ၏ အရည်အသွေးမမီမှုကို ပြသသည့် နိမိတ်တစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ပြီး ပြင်ဆင်ထားသည့် မိန့်ခွန်းစာသားမှ သွေဖည်ကာ နှလုံးသားထဲမှလာသောစကားကို ပြောမည် ဟု ဆိုခဲ့သည်။
သူ၏မိန့်ခွန်းသည် မဟာမိတ်နိုင်ငံများကို ပြစ်တင်ခြင်း၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းမှုများကို ပြက်ရယ်ပြုခြင်းနှင့် ကုလသမဂ္ဂ၏ ထိရောက်မှုမရှိခြင်းကို မေးခွန်းထုတ်ခြင်းတို့အပေါ် အဓိကအာရုံစိုက်ခဲ့သည်။ ပရိသတ်မှာ အများအားဖြင့် တိတ်ဆိတ်နေခဲ့သည်။
မိန့်ခွန်းမှ အဓိကအချက် (၅) ချက်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
၁။ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှုအပေါ် သြဝါဒခြွေခြင်း
ထရန့်သည် အခြားနိုင်ငံများ၏ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှုဆိုင်ရာ မူဝါဒများကို ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခဲ့ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ဥရောပနိုင်ငံများကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့သည်။ သူက ထိန်းချုပ်မှုမရှိသော ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်မှုသည် အနောက်တိုင်း၏ အမွေအနှစ်ကို ဖျက်ဆီးနေသည်ဟု သတိပေး ခဲ့သည်။ အမေရိကန်တွင် သူကျင့်သုံးခဲ့သည့် တရားမဝင်နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်သူအားလုံးကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းပြီး နိုင်ငံမှနှင်ထုတ်သည့် တင်းကျပ်သောမူဝါဒကို အခြားခေါင်းဆောင်များ အတုယူသင့်ကြောင်း တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
၂။ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကို “အကြီးမားဆုံး လိမ်လည်မှု” ဟု သုံးနှုန်းခြင်း
ထရန့်က ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုသည် “ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးမားဆုံး လိမ်လည်လှည့်ဖြားမှု” ဖြစ်သည်ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး ၎င်းနှင့်ပတ်သက်၍ သတိပေးချက်များမှာ မှားယွင်းကြောင်းနှင့် “မိုက်မဲသောလူများ” က ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ စိမ်းလန်းသော စွမ်းအင်မူဝါဒများသည် ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများကို ထိခိုက်စေပြီး စည်းကမ်းမလိုက်နာသော ညစ်ညမ်းနိုင်ငံများကိုသာ အကျိုးအမြတ်ဖြစ်ထွန်းစေသည်ဟု သူက စွပ်စွဲခဲ့သည်။
၃။ ယူကရိန်းနှင့် ဂါဇာအရေး – မိန့်ခွန်းနှင့် မိန့်ခွန်းအလွန်
မိန့်ခွန်းအတွင်း၌ ထရန့်သည် ယူကရိန်းနှင့် ဂါဇာစစ်ပွဲများအကြောင်း အကျဉ်းချုံးသာ ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။ သူက ဥရောပနိုင်ငံများ ရုရှားထံမှ စွမ်းအင်ဆက်လက် ဝယ်ယူနေခြင်းကို ရှုတ်ချခဲ့သည်။
သို့သော် မိန့်ခွန်းအပြီးတွင်မူ သူ၏သဘောထား သိသိသာသာ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။
- ယူကရိန်းသမ္မတ ဇယ်လန်းစကီးနှင့် တွေ့ဆုံရာတွင် နေတိုး (NATO) အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများသည် ရုရှားလေယာဉ်များ ၎င်းတို့၏လေပိုင်နက်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာပါက ပစ်ချသင့်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
- ထို့နောက် လူမှုကွန်ရက်တွင် ယူကရိန်းသည် မူလနယ်နိမိတ်များအားလုံးကို ပြန်လည်ရရှိသည်အထိ တိုက်ပွဲဝင်နိုင်ပြီး “အနိုင်ရနိုင်သည်” ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဤအချက်သည် ယခင်က ယူကရိန်းအနေဖြင့် နယ်မြေအချို့ကို စွန့်လွှတ်ရမည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည့် သူ၏ရပ်တည်ချက်နှင့် လုံးဝဆန့်ကျင်နေသည်။
၄။ ချို့ယွင်းနေသော စက်ပစ္စည်းများနှင့် ယိုယွင်းနေသော အဖွဲ့အစည်း
ထရန့်သည် သူတက်လာစဉ် ရပ်တန့်သွားသော စက်လှေကားနှင့် အလုပ်မလုပ်သော စာတမ်းဖတ်စက်ကို ဥပမာပေးကာ ကုလသမဂ္ဂ၏ အသုံးမကျမှုကို ပုံဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။ “ကုလသမဂ္ဂရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က ဘာလဲ” ဟု သူကမေးခွန်းထုတ်ခဲ့ပြီး ကုလသမဂ္ဂ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် “အနှစ်သာရမရှိသော စကားလုံးများ” မျှသာဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။
၅။ အကြောင်းအရာမှ သွေဖည်၍ ပြောကြားချက်များ
စာတမ်းဖတ်စက်မရှိသည့်အတွက် ထရန့်၏မိန့်ခွန်းသည် အကြောင်းအရာတစ်ခုမှတစ်ခုသို့ ကူးပြောင်းကာ ရှုပ်ထွေးနေခဲ့သည်။ သူသည် အမေရိကန်မြို့ကြီးများရှိ ရာဇဝတ်မှုများ၊ လေရဟတ်များ၏ ထိရောက်မှု၊ နွားများကို သတ်ဖြတ်လိုသည့် အစီအစဉ်များ စသည့် မသက်ဆိုင်သောအကြောင်းအရာများကို ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။ သူ၏မိန့်ခွန်းသည် သတ်မှတ်ထားသော (၁၅) မိနစ်ထက် ကျော်လွန်သွားခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်များပါဝင်သော ပရိသတ်မှာ တိတ်ဆိတ်စွာ နားထောင်နေခဲ့ကြသည်။
