ကမ္ဘောဒီးယားရှိ လိမ်လည်မှုစခန်းများ နှိမ်နင်းမှုနှင့် နောက်ကွယ်မှ ဖိအားများ

ခေတ်မျက်လုံးမှစုစည်းတင်ပြသည်။

ကမ္ဘောဒီးယားအစိုးရသည် ယခင်က ကြီးထွားခွင့်ပေးခဲ့သော ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုစခန်းများ (Scam Centers) ကို မကြာသေးမီကမှ အကြီးအကျယ် နှိမ်နင်းလာရခြင်း၏ နောက်ခံ အကြောင်း အရင်းများ၊ အာဏာပိုင်များ၏ သဘောထားပြောင်းလဲမှုနှင့် နိုင်ငံတကာ ဖိအားများ၊ အထူးသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဖိအား အခန်းကဏ္ဍတို့နှင့် ပတ်သက်၍ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ သတင်းအချက်အလက်များကို အောက်တွင် တင်ပြထားပါသည်-

အပိုင်း ၁: နောက်ခံအကြောင်းအရင်း – လိမ်လည်မှုစခန်းများ ကြီးထွားလာပုံ (Authorities Allowed Them to Run)

လိမ်လည်မှုစခန်းများသည် ကမ္ဘောဒီးယားတွင် ကြီးထွားလာရခြင်းမှာ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေး အခြေအနေများကြောင့် ဖြစ်သည်။

၂၀၁၉ ခုနှစ် တွင် တရုတ်နိုင်ငံက အွန်လိုင်း လောင်းကစားကို မြန်မာနိုင်ငံမြဝတီမြို့ရှိ ရွှေကုက္ကိုနှင့် ကေကေပတ် တို့တွင် တည်ရှိကြီးထွားလာမှုကို ထိုင်းနှင့်မြန်မာနယ်ခြား စောင့်တပ် BGF ဖိအားပေးလာသောအခါ၊ ၎င်းလောင်းကစားလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်သူ တရုတ်ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များသည် ဥပဒေထိန်းချုပ်မှု နည်းပါးသော ဒေသများဖြစ်သည့် ကမ္ဘောဒီးယားသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည်။

ကမ္ဘောဒီးယား ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန် ဆန် (Hun Sen) ၏ အစိုးရကလည်း ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် အွန်လိုင်း လောင်းကစားလုပ်ငန်းများကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ ထိုအခါ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများသည် ၎င်းတို့၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုများ (cyber scams) အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့ကြသည်။အခွင့်အရေးအဖွဲ့များ၏ ဖော်ထုတ်ချက်များအရ လိမ်လည်မှု စခန်းများတွင် လူကုန်ကူးမှု၊ ကျွန်ပြုခြင်းနှင့် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများ ရှိနေသည်ကို သိရှိသော်လည်း၊ တရုတ်ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင်များနှင့် ကမ္ဘောဒီးယား ရဲတပ်ဖွဲ့တို့အကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု သို့မဟုတ် ဖုံးကွယ်ထားမှု များ ရှိနေကြောင်း သံသယများ ရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အဆိုပါစခန်းများသည် နှစ်နှင့်ချီ၍ အကာအကွယ်အောက်တွင် ဆက်လက် လည်ပတ်နိုင်ခဲ့သည်။

အပိုင်း ၂: အာဏာပိုင်များ၏ သဘောထား ပြောင်းလဲရသည့် ဖိအားများ

ကမ္ဘောဒီးယားအာဏာပိုင်များသည် နိုင်ငံတကာ၏ အာရုံစိုက်မှုနှင့် ဖိအားများ ပြင်းထန်လာသောကြောင့် ၎င်းတို့၏ မူဝါဒကို ပြောင်းလဲရန် တွန်းအားဖြစ်ခဲ့သည်။

၁။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ တိုက်ရိုက်ဖိအား (အဓိက အခန်းကဏ္ဍ)

ပစ်မှတ်ပြောင်းလဲမှု– အစောပိုင်းတွင် လိမ်လည်မှုများသည် တရုတ်နိုင်ငံသားများကို အဓိက ပစ်မှတ်ထားခဲ့သော်လည်း၊ တရုတ်အစိုးရ၏ တင်းကျပ်သော နှိမ်နင်းမှု များကြောင့် ဂိုဏ်းများသည် အမေရိကန်၊ ဥရောပ စသည့် ချမ်းသာသောနိုင်ငံများမှ နိုင်ငံသားများကို ပိုမိုပစ်မှတ်ထား လိမ်လည်လာခဲ့သည်။

တရုတ်ပြည်သူ့ အမျက်ဒေါသ– တရုတ်ပြည်တွင်း၌ လိမ်လည်မှု ခံရသူများ (သို့မဟုတ်) ဖမ်းဆီးခံရသူများအတွက် လူထုအမျက်ဒေါသ ကြီးထွားလာပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်း တွင် တရုတ်အစိုးရက ကမ္ဘောဒီးယားအပါအဝင် ဒေသတွင်း နိုင်ငံများမှ လိမ်လည်မှုဂိုဏ်းများ ကို နှိမ်နင်းရန်နှင့် ပိတ်မိနေသော ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံသားများကို ပြန်လည်ကယ်ဆယ်ရန် ပြင်းထန်သော တွန်းအားပေးမှု ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ (၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်း စီးနင်းမှုများတွင် ပါဝင်သူ ၅၆,၀၀၀ ခန့် ကို တရုတ်သို့ ပြန်ပို့နိုင်ခဲ့သည်)။

၂။ နိုင်ငံတကာနှင့် ဒေသတွင်း ဖိအား

သားကောင်နိုင်ငံများ၏ တောင်းဆိုမှု– ထိုင်ဝမ် (Taipei)၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ဖိလစ်ပိုင်နှင့် အခြားနိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံသား ရာပေါင်းများစွာသည် ကမ္ဘောဒီးယားတွင် ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံရပြီး လိမ်လည်ရန် အတင်းအကျပ် ခိုင်းစေခံနေရကြောင်း ကမ္ဘောဒီးယားအစိုးရထံ တရားဝင် တိုင်ကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်၏ အရေးယူမှု (Sanctions)– ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ တွင် အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန (OFAC) က ကမ္ဘောဒီးယားရှိ လူကုန်ကူးမှုနှင့် အတင်းအကျပ် လုပ်အားပေးမှုများ တွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသော လူပုဂ္ဂိုလ် ၄ ဦးနှင့် လုပ်ငန်း ၆ ခုကို ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။² ဤသည်မှာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များကို တိုက်ရိုက်ပစ်မှတ်ထားသည့် အရေးယူမှု ဖြစ်သောကြောင့် ကမ္ဘောဒီးယားအပေါ် ကြီးမားသော နိုင်ငံတကာ ဖိအားတစ်ခု ဖြစ်စေခဲ့သည်။

အပိုင်း ၃: နှိမ်နင်းမှုနှင့် ရလဒ်များ

နှိမ်နင်းမှု အမိန့်– နိုင်ငံတကာ ဖိအားများ မြင့်တက်လာပြီးနောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ တွင် ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန် မာနက် (Hun Manet) ဦးဆောင်သော ကမ္ဘောဒီးယားအစိုးရသည် နိုင်ငံအဝန်းရှိ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုနှင့် လူကုန်ကူးမှု ဗဟိုဌာနများကို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ကာ နှိမ်နင်းရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။

ဖမ်းဆီးမှုများ– ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လလယ်တွင် အာဏာပိုင်များသည် ပြည်နယ်ငါးခု၌ စီးနင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၁,၀၀၀ ကျော် ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ဝေဖန်မှု– လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့များကမူ အဆိုပါ နှိမ်နင်းမှုများသည် အမှန်တကယ် ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်စေမည်ကို သံသယရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး၊ ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲနေသည့် ခြံဝန်းပိုင်ရှင်များနှင့် စီမံခန့်ခွဲသူများ အပေါ် အာဏာပိုင်များက အာရုံစိုက် စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် ပျက်ကွက်နေသေးကြောင်း ထောက်ပြခဲ့ကြသည်။

ဆိုရလျှင် ကမ္ဘောဒီးယား

သည် ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များ၏ ငွေကြေးအကျိုးအမြတ်ကို အစောပိုင်းတွင် မျက်ကွယ်ပြုခဲ့သော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားများ ကာကွယ်ရေး ဆိုင်ရာ ပြင်းထန်သော ဖိအား နှင့် အမေရိကန်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာမှ အရေးယူမှု ဖိအားများ ကြောင့် ၎င်း၏ မူဝါဒကို ပြောင်းလဲကာ နှိမ်နင်းမှုများကို စတင်ခဲ့ရခြင်း ဖြစ်ကြောင်းသုံးသပ်မိသည်။ နောက်အရေးကြီးသော အကြောင်းအရာတခုမှာ တောင်ကိုရီးယား နိုင်ငံသား၁၀၀၀ကျော်ကိုလည်း ထိုကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်ရှိ လိမ်လည် စခန်းများတွင်ခိုင်းစေထားပြီးထိုအထဲမှတယောက်သေဆုံးခဲ့ရသည့်ကိစ္စသည်လည်းတောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံမှ လွှတ်တော်အမတ်များ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသို့ လာရောက်စုံစမ်းခြင်းကို ဖြစ်စေခဲ့ပြီး မဖြစ်မနေနှိမ်နင်းမှုဖြစ်လာခဲ့ရသည်၊ ကိုရီးယားနိုင်ငံသား၅၇ဦးနှင့်တရုတ်နိုင်ငံသား ၂၉ဦးတို့ကိုဖမ်းဆီးပို့ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။

ကမ္ဘောဒီးယား လိမ်လည်စခန်းတခုရှိအလုပ်ခိုင်းစေခံထားရသူများ (ဓါတ်ပုံ)

ကမ္ဘောဒီးယား သို့လာရောက်လေ့လာသော တောင်ကိုရီးယားလွှတ်တော်အမတ်များ (ဓါတ်ပုံ)

(လွတ်လပ်သည့် မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေး သင်တို့အကူအညီလိုအပ်နေပါသည်။ ဤနေရာတွင် www.eraseye.com/donation နှိပ်၍ လှူဒါန်းနိုင်ပါသည်)