အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အီရန်၏နျူကလီးယားစက်ရုံ တည်ဆောက်ထားမှုကို ဆိုးရွားစွာ ပျက်စီးခဲ့ကြောင်း အီရန်ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ပြောကြားခဲ့သည်။

အစ္စရေးနှင့် အမေရိကန်တို့၏ “အကြိမ်ကြိမ် တိုက်ခိုက်မှု” အပြီးတွင် အီရန်၏ နျူကလီးယား စက်ရုံတည်ဆောက်ထားမှုမှာ ဆိုးရွားစွာ ပျက်စီးခဲ့ကြောင်း အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အစ်စမေးလ် ဘက်ဟီ (Esmail Baghaei) က ရုပ်မြင်သံကြား အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန်အရာရှိများနှင့် နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာများသည် နိုင်ငံ၏နျူကလီးယားအစီအစဉ် ပျက်စီးမှုအတိုင်းအတာကို ယခင်ကလည်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ဖူးသည်။

“ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ နျူကလီးယား တည်ဆောက်ထားမှုမှာ ဆိုးဆိုးရွားရွား ပျက်စီးသွားတာ သေချာပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ရန်လိုတဲ့ အစ္စရေးနဲ့ အမေရိကန်တို့ရဲ့ အကြိမ်ကြိမ် တိုက်ခိုက်မှုကို ခံခဲ့ရတာကြောင့် ဖြစ်တယ်” ဟု ဘက်ဟီ (Baghaei) က Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုင်ငံ၏အနုမြူစွမ်းအင်အဖွဲ့အစည်းနှင့် အေဂျင်စီများသည် အီရန်၏ နျူကလီးယားစက်ရုံများကို နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အကဲဖြတ်မှုတစ်ခုအတွက် လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်က “ အီရန်နျူကလီးယားစက်ရုံတွေအပေါ် သူအမိန့်ပေးခဲ့တဲ့ တိုက်ခိုက်မှုဟာ လုံးလုံးလျားလျား ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့တယ်” ဟု ပြောခဲ့သော်လည်း CNN ၏ ကနဦး ထောက်လှမ်း အကဲဖြတ် တွေ့ရှိချက်အရ တိုက်ခိုက်သည် တီဟီရန်၏နျူကလီးယား အစီအစဉ်ကို လအနည်းငယ်ကြာအောင်သာ နောက်ပြန်ဆုတ်စေကြောင်း ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ အခိုင်အမာ ပြောဆိုခဲ့သည်။

မီဒီယာများ၏ ဖော်ပြမှုကို ထရန့်က အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများသည် အီရန်၏ နျူကလီးယား ရည်မှန်းချက်များကို ဆယ်စုနှစ်များစွာ နောက်ကျသွားစေခဲ့ကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။

သို့တိုင်အောင် အမေရိကန်သမ္မတက ထောက်လှမ်းရေးသည် “မခိုင်လုံ” ကြောင်းနှင့် ပဏာမ အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပြီး အစ္စရေးသည် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်တွေ့ရှိချက်များနှင့် မကြာမီ အချိန်တိုအတွင်း ပိုမိုပြည့်စုံသော ရုပ်ပုံလွှာကို ပံ့ပိုးပေးမည်ဟု အကြံပြုခဲ့သည်။

ကုလသမဂ္ဂ၏နျူကလီးယားစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ နိုင်ငံတကာ အနုမြူစွမ်းအင်အေဂျင်စီက ၁၂ ရက်ကြာ ပဋိပက္ခသည် အီရန်၏နျူကလီးယားနေရာ အများအပြားကို ဆိုးရွားစွာ ပျက်စီးစေခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန်ပါလီမန်သည် IAEA နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ဆိုင်းငံ့ရန် မဲခွဲဆုံးဖြတ်ခဲ့သော်လည်း နျူမပြန့်ပွားမပြန့်ပွားရေး သဘောတူစာချုပ် (NPT) တွင် အီရန်ကို အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ ဆိုင်းငံ့ထားရန်ကိုမူ အတည်မပြုခဲ့ကြောင်း ဘက်ဟီ (Baghaei) က Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ NPT မှ မထွက်ရန် အတည်ပြုခဲ့ပြီး နျူကလီးယား တားဆီးရေးကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည်ဟု ပြောခဲ့သည်။

(လွတ်လပ်သည့် မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေး သင်တို့အကူအညီလိုအပ်နေပါသည်။ ဤနေရာတွင် www.eraseye.com/donation နှိပ်၍ လှူဒါန်းနိုင်ပါသည်)