BBC- ၂၀၂၅ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ၊ ၂၆ရက်
အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟု မိန့်ခွန်းမစတင်မီမှာပင် လူဒါဇင်ပေါင်းများစွာ ခန်းမအတွင်းမှ ထွက်ခွာသွားခဲ့ကြပြီး အချို့က လက်ခုပ်တီးခဲ့ကြသဖြင့် အနှောင့်အယှက်များ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
သူ၏ ကုလသမဂ္ဂ မိန့်ခွန်းမှ အဓိကအချက် ခြောက်ချက်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်
-နေတန်ယာဟုက ‘အီရန်၏ အကြမ်းဖက်ဝင်ရိုးတန်း ကျိန်စာအဖြစ် ဟူသီ၊ ဟစ်ဇဘိုလာနှင့် ဟားမတ်စ်တို့ကို လွှမ်းခြုံထားသည်ဟု သူကရည်ညွှန်းပြောဆို ခဲ့သည်။
• ပြီးခဲ့သည့်နှစ်အတွင်း အဆိုပါအဖွဲ့များကို ပစ်မှတ်ထားရာတွင် ၎င်း၏နိုင်ငံ၏ အောင်မြင်မှုအချို့ကို သူက ဂုဏ်ယူစွာပြောဆိုခဲ့ပြီး၊ ယခုအခါ “ မရှိတော့ဘူး” ဟု သူပြောသည့် ခေါင်းဆောင်များ၏ တစ်ယောက်ပြီးတစ်ယောက် အမည်များကို ရွတ်ဆိုပြခဲ့သည်။
• သူ၏မိန့်ခွန်းကို ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသအတွင်းသို့ ထုတ်လွှင့်ရန် နယ်စပ်တစ်လျှောက် အသံချဲ့စက်များ တပ်ဆင်ပြီးနောက် နေတန်ယာဟုက ကျန်ရှိနေသေးသော ဓားစာခံများကို တိုက်ရိုက်စကားပြောခဲ့ပြီး၊ “ ကျွန်ုပ်တို့ ဘာကြောင့် တိုက်ခိုက်ရမည်၊ ဘာကြောင့် အနိုင်ရရမည်” ဆိုသည့် အကြောင်းရင်းပါဝင်သည်ဟု သူပြောသော သူ၏အင်္ကျီကော်လံပေါ်ရှိ QR ကုဒ်တစ်ခုကို လက်ညှိုးထိုးပြခဲ့သည်။
• အစ္စရေးခေါင်းဆောင်က ဆိုင်းဘုတ်များကို အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ရည်ညွှန်းပြောဆိုခဲ့ရာ၊ ဆိုင်းဘုတ်တစ်ခုတွင် “ အမေရိကန်ကို သေစေသတည်းဟု မည်သူအော်သနည်း” ဟု မေးခွန်းထုတ်ထားပြီး အဖြေရွေးချယ်စရာများလည်း ပါဝင်သည်။
• နေတန်ယာဟုက ဂါဇာရှိ အရပ်သားများကို ပစ်မှတ်ထားခြင်းမရှိကြောင်း ငြင်းဆို ခဲ့ပြီး၊ ဒေသခံပြည်သူများ ဘေးလွတ်ရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းရန် တိုက်တွန်းသည့် “ စာရွက် စာတမ်း သန်းပေါင်းများစွာ” ကို သူ၏နိုင်ငံက ကြဲချခဲ့သည်ဟု ပြောကြား ခဲ့သည်။ ဤအချက်သည် ဂါဇာရှိ ပါလက်စတိုင်းလူမျိုးများအပေါ် အစ္စရေးက လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည့် ကုလသမဂ္ဂ အစီရင်ခံစာ တစ်စောင်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေခဲ့သည်။
• သူ၏မိန့်ခွန်းကို အဆုံးသတ်ရာတွင် နေတန်ယာဟုက ဗြိတိန်နှင့် ပြင်သစ်တို့၏ ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံကို အသိအမှတ်ပြုရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဝေဖန်ခဲ့ပြီး၊ ထိုလုပ်ရပ်ကို “ လုံးဝရူးသွပ်ခြင်း” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
• ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟုသည် ဤမိန့်ခွန်းဖြင့် ပထမဦးဆုံးနှင့် အဓိကအကျဆုံး အချက်အနေဖြင့် အမေရိကန်ပြည်သူများကို တိုက်ရိုက်စကားပြောလိုခဲ့သည်။
• သူသည် 9/11 အဖြစ်အပျက်ကို ရည်ညွှန်းပြောဆိုခဲ့ပြီး သမ္မတထရန့်ကိုလည်း တိုက်ရိုက်ကျေးဇူးတင်စကား ပြောခဲ့ရာ အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က လက်ခုပ်သြဘာပေးခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် အီရန်အရေးကိစ္စကို ကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းရာတွင် ထရန့်သည် သူ၏ဘက်၌ ရှိနေသည်ဟုလည်း ပြောကြားခဲ့သည်။
• နေတန်ယာဟုက ဂါဇာစစ်ပွဲကို အကောင်းနှင့်အဆိုး ထိပ်တိုက်တွေ့မှုအဖြစ် ပုံဖော်ရန် အစဉ်တစိုက် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ချက်ချင်းအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး၊ ဟားမတ်စ်တို့ ဖမ်းဆီးထားသော ဓားစာခံများ ပြန်လွှတ်ပေးရေး၊ အခြေချ နေထိုင်မှုများ ရပ်တန့်ရေးနှင့် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံထူထောင်ရေးတို့ကို တစ်သဘောတည်း လိုလားနေကြသည့် ကုလသမဂ္ဂနှင့် နိုင်ငံအများစုကို သူ၏မိန့်ခွန်းကို အသုံးချပြီး ပြန်လည်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်ရန် ခဲ့သည်။
• သူသည် အဆိုပြုချက်များစွာကို ပြောကြားခဲ့ပြီး ကုလသမဂ္ဂကို ပြန်လည် ချေပခဲ့သည်။ ၎င်းတို့တွင် ဂါဇာသို့ဝင်ရောက်နေသည့် အကူအညီပမာဏ လည်း ပါဝင်ပြီး ကုလသမဂ္ဂက ထိုပမာဏသည် မလုံလောက်ဟု ဆိုထားသည်။
• အစ္စရေးသည် အရပ်သားများကို ပစ်မှတ်ထားခြင်းမရှိဟုလည်း သူက ပြောကြားခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂကမူ အစ္စရေး၏ ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသအပေါ် ဆက်လက်တိုက်ခိုက်မှုများသည် လုံးဝအချိုးအစားမညီမျှကြောင်း အလေးပေး ပြောဆိုထားသည်။ ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးကော်မရှင်တစ်ခုကလည်း အစ္စရေးသည် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်နေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ ဤအချက်မှာ အစ္စရေးနိုင်ငံတွင်းရှိ လူ့အခွင့်အရေးကျွမ်းကျင်သူအချို့၏ အမြင်လည်း ဖြစ်သည်။ အစ္စရေးကမူ ဤအချက်ကို ငြင်းဆိုထားသည်။
• ဤသို့ အပြန်အလှန်ငြင်းခုံနေသည့် ဇာတ်ကြောင်းများကြောင့် အစ္စရေးအနေဖြင့် နိုင်ငံတကာသတင်းထောက်များကို ဂါဇာသို့ ဝင်ခွင့်ပြုသင့်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက အလေးပေးပြောဆိုထားသည်။ လက်ရှိတွင် BBC News အပါအဝင် နိုင်ငံခြား မီဒီယာများကို အစ္စရေးက သတင်းထောက်များ စေလွှတ်ခွင့်မပြုသောကြောင့် သတင်းဌာနများသည် ကမ်းမြောင်ဒေသအတွင်းရှိ ဒေသခံသတင်းထောက်များကိုသာ အားကိုးနေရသည်။
• နေတန်ယာဟုသည် ကုလသမဂ္ဂ၏ ပြောဆိုချက်များကို ပြန်လည်တုံ့ပြန်ရန် ကြိုးစားနေပြီး၊ တစ်ချိန်တည်းတွင် အစ္စရေး၏မစ်ရှင်ကို အကြမ်းဖက်ဝါဒနှင့် “ အီရန်၏ အကြမ်းဖက်ဝင်ရိုးတန်း” ကို တိုက်ဖျက်သည့် တိုက်ပွဲတစ်ခုအဖြစ် ပြန်လည်ပုံဖော်နေခဲ့သည်။
နယူးယောက်ကုလရုံးရှေ့တွင် ဂျူးလူမျိုးများကိုယ်တိုင်နေတင်ရာဟုကိုဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။
