CNN- အောက်တိုဘာ ၂၆၊ ၂၀၂၅
မော်စကို —သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်ပ်က ရုရှားအပေါ် ပြင်းထန်သော အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ အသစ်ကို ကြေညာပြီး ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် ရုရှား၏ ထိပ်တန်းစီးပွားရေးသံတမန်သည် “တရားဝင်” ဆွေးနွေးပွဲများအတွက် အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာကြောင်း ခရီးစဉ် အကြောင်း သိရှိသူများက CNN သတင်းဌာနကို သီးသန့်ပြောကြားခဲ့သည်။
ရုရှား၏ အချုပ်အခြာပိုင် ရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (RDIF) အကြီးအကဲနှင့် ကရင်မလင် အထူးသံတမန် ဖြစ်သူ ကီရီလ် ဒမီထရီယက်ဗ် (Kirill Dmitriev) သည် “အမေရိကန်-ရုရှား ဆက်ဆံရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးမှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန်” ထရန့်ပ်အစိုးရအဖွဲ့မှ တာဝန်ရှိသူ များနှင့် တွေ့ဆုံမည်ဟု မျှော်လင့်ရကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်များအရ သိရသည်။
အိမ်ဖြူတော်မှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ထရန့်ပ်၏ အထူးသံတမန် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ် (Steve Witkoff) သည် စနေနေ့တွင် ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်၊ မိုင်ယာမီမြို့၌ ဒမီထရီယက်ဗ်နှင့် တွေ့ဆုံမည်ဟု မျှော်လင့်ရကြောင်း CNN သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ ရီပတ်ဘလစ်ကန်ပါတီမှ အမတ် အန်နာ ပေါလီနာ လူနာ (Anna Paulina Luna) သည်လည်း ရုရှားအထူးသံတမန်နှင့် တွေ့ဆုံမည်ဖြစ်ကြောင်း ခရီးစဉ်အကြောင်း သိရှိသူတစ်ဦးက CNN သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
ယခုလအစောပိုင်းတွင် လူနာသည် ဒမီထရီယက်ဗ်နှင့် တွေ့ဆုံရန် စီစဉ်နေကြောင်း လူမှုမီဒီယာပေါ်တွင် ရေးသားခဲ့ပြီး၊ ရုရှားနှင့် “ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေး ဆက်ဆံမှုနှင့် ဆွေးနွေးမှုများကို ဆက်လက်မြှင့်တင်ရန်” အမေရိကန်အတွက် အရေးကြီးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ “ကျွန်တော်တို့ နှစ်နိုင်ငံဟာ ရန်သူတွေ ဖြစ်နေစရာမလိုပါဘူး။ ကုန်သွယ်ရေးမဟာမိတ်တွေဖြစ်ရင် လူတိုင်းအတွက် အကျိုးရှိပါတယ်” ဟု သူမက ဆိုခဲ့သည်။
သောကြာနေ့က X ပေါ်တွင် တင်ထားသော ပို့စ် တစ်ခုတွင် ဒမီထရီယက်ဗ်က ၎င်း၏ခရီးစဉ် သည် “အမေရိကန်ဘက်မှ ဖိတ်ကြားချက်အရ အချိန်အတော်ကြာကတည်းက စီစဉ် ထားခြင်း” ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်း၏နိုင်ငံနှင့် အမေရိကန်အကြား ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုသည် “ကမ္ဘာကြီးအတွက် အရေးပါပြီး ရုရှား၏ ရပ်တည်ချက်ကို အပြည့်အဝ နားလည်မှုနှင့် ၎င်း၏ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားကို လေးစားမှုဖြင့် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရမည်” ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
ဤခရီးစဉ်သည် Kremlin ၏ ယူကရိန်းစစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန် ငြင်းဆန်မှုအပေါ် အမေရိကန်၏ စိတ်ပျက်မှုများ တိုးလာနေချိန်နှင့် ထရန့်ပ်က ၎င်း၏ Kremlin လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် ဗလာဒီမာ ပူတင် နှင့် စီစဉ်ထားသည့် ထိပ်သီးအစည်းအဝေးကို “ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီ” ဟု ပြောကြားပြီးနောက် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ထရန့်ပ်အစိုးရအဖွဲ့သည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ရုရှား၏ အကြီးဆုံး ရေနံကုမ္ပဏီနှစ်ခုဖြစ်သော Rosneft နှင့် Lukoil တို့ကို အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့ပြီး ယူကရိန်းစစ်ပွဲတွင် ချက်ချင်း အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူရန် မော်စကိုကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။
ပူတင်ကမူ ယင်းအရေးယူပိတ်ဆို့မှုများသည် ရုရှားစီးပွားရေးအပေါ် သက်ရောက်မှု အနည်းငယ်သာရှိမည်ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ကို မော်စကိုအပေါ် ဖိအားပေးရန် ကြိုးပမ်းမှုအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။
“ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် လေးစားတဲ့နိုင်ငံတိုင်းဟာ ဖိအားပေးမှုအောက်မှာ ဘယ်တော့မှ ဘာမှမလုပ်ပါဘူး” ဟု ၎င်းက ကြာသပတေးနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
ရုရှားခေါင်းဆောင်က ထရန့်ပ်နှင့် စကားပြောဆိုရာတွင် အဆိုပါ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများသည် အမေရိကန်အပါအဝင် ကမ္ဘာ့ရေနံစျေးနှုန်းများကို ထိခိုက်စေမည်ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
ရုရှားနှင့် အမေရိကန်အကြား ပိုမိုနီးကပ်သော စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအတွက် ထင်ရှားသောကရင်မလင် ထောက်ခံသူဖြစ်သည့် ဒမီထရီယက်ဗ်သည် မကြာသေးမီကပင် အလာစကာနှင့် ရုရှားအရှေ့ဖျားဒေသကြား “ထရန့်ပ်-ပူတင်” ဥမင်လိုဏ်ခေါင်း ဆက်သွယ်ရေး တည်ဆောက်ရန် အဆိုပြုခဲ့သူဖြစ်သည်။
ဆိုဗီယက်ခေတ် ယူကရိန်းတွင် မွေးဖွားပြီး အမေရိကန်ရှိ ဟားဗတ်နှင့် စတန်းဖို့ဒ်တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သော ဒမီထရီယက်ဗ်သည် အမေရိကန်အတိုင်ပင်ခံကုမ္ပဏီ McKinsey တွင် အတိုင်ပင်ခံအဖြစ်နှင့် Goldman Sachs တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဘဏ်လုပ်ငန်းရှင်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ဖူးသည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ရုရှားက ယူကရိန်းကို ကျူးကျော်ပြီးနောက် ဒမီထရီယက်ဗ် အား အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဌာနက အရေးယူပိတ်ဆို့ခဲ့ပြီး “ပူတင်နှင့် ၎င်း၏မိသားစု၏ ရင်းနှီးသော လက်ထောက်” အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ဧပြီလတွင် ဒမီထရီယက်ဗ်သည် ရုရှား၏ ယူကရိန်းအပေါ် အပြည့်အဝကျူးကျော်မှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဝါရှင်တန်ဒီစီသို့ လာရောက်ခဲ့သည့် ပထမဆုံး ရုရှားအရာရှိ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က သူ၏ ခရီးစဉ် (ထရန့်ပ်သံတမန် စတိဗ် ဝစ်ကော့ဖ်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်) သည် Kremlin နှင့် အိမ်ဖြူတော်အကြား ပူနွေးလာနေသော ဆက်ဆံရေးတွင် အရေးကြီးသော ခြေလှမ်းတစ်ရပ်အဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။
အမေရိကန်အစိုးရသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ၎င်းအား အမေရိကန်သို့ လာရောက်ခွင့် ဗီဇာထုတ်ပေးနိုင်ရန်အတွက် ဒမီထရီယက်ဗ်အပေါ် အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများကို ယာယီရုပ်သိမ်း ပေးခဲ့ကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက ဧပြီလတွင် CNN သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
