၂၀၂၅ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ၊၂၈ရက်
အနောက်ဖက်ကမ်း၊ ဂျန်နင်မြို့တွင် လက်နက်ချသူနှစ်ဦးကို ပစ်သတ်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ အစ္စရေးစစ်ဘက် စုံစမ်းစစ်ဆေးမည်
အစ္စရေးအာဏာပိုင်များသည် သိမ်းပိုက်ထားသော အနောက်ဖက်ကမ်းဒေသ၌ လက်နက်ချအညံ့ခံသည့် ပုံပေါက်နေသော လူနှစ်ဦးကို စစ်သားများက ပစ်သတ်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်အား စစ်ဆေးသုံးသပ်လျက်ရှိသည်။ ပါလက်စတိုင်းအာဏာပိုင်အဖွဲ့ (PA) က ၎င်းလုပ်ရပ်ကို “ပြည့်စုံသော စစ်ရာဇ၀တ်မှု” အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။
အဆိုပါဖြစ်ရပ်သည် ကြာသပတေးနေ့က အစ္စရေးစစ်တပ်၏ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် “အကြမ်းဖက်မှု တန်ပြန်ရေး” စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း အနောက်ဖက်ကမ်းရှိ ပါလက်စတိုင်းမြို့ဖြစ်သော ဂျန်နင် (Jenin) တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ပါလက်စတိုင်းအာဏာပိုင်အဖွဲ့က သေဆုံးသူများမှာ အယ်လ်-မွန်တစိရ် မာမွတ် ကာစင် အဗ္ဗဒူလာ (Al-Muntasir Mahmoud Qassem Abdullah) (အသက် ၂၆ နှစ်) နှင့် ယူဆက်ဖ် အလီ ယူဆက်ဖ် အာဆာဆာ (Youssef Ali Youssef Asasa) (အသက် ၃၇ နှစ်) တို့ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။
ပါလက်စတိုင်း အစ္စလာမ္မစ် ဂျီဟတ် (Palestinian Islamic Jihad – PIJ) အဖွဲ့က အဆိုပါ လူနှစ်ဦးကို ၎င်းတို့၏ တိုက်ခိုက်ရေးသမားများအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ခဲယမ်းကုန်သည်အထိ အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြကြောင်းနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် ဝိုင်းရံခံရကာ “ကွင်းပြင်၌ ကွပ်မျက်ခြင်း (field execution)” ဟု ဖော်ပြသည့် လုပ်ရပ်ဖြင့် အသတ်ခံခဲ့ ရကြောင်း ကြေညာချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
PA က ဤဖြစ်ရပ်သည် “နိုင်ငံတကာဥပဒေများ၊ သဘောတူညီချက်များ၊ စံနှုန်းများနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု တန်ဖိုးအားလုံးကို ထင်ရှားစွာ ချိုးဖောက်ခြင်း” ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
အစ္စရေးဘက်မှ ဖော်ပြချက်
အစ္စရေးကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (Israel Defense Forces – IDF) ၏ ပြောကြားချက်အရ ထိုလူနှစ်ဦးသည် စွပ်စွဲခံထားရသော အကြမ်းဖက်လှုပ်ရှားမှုများကြောင့် အာဏာပိုင်များက ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ထားသူများဖြစ်သည်။
IDF က နယ်ခြားစောင့်ရဲများနှင့် ပူးပေါင်းကာ “ဂျန်နင်တွင် လှုပ်ရှားနေသည့် အကြမ်းဖက် အဖွဲ့အစည်း” မှ လူနှစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးရန် စစ်ဆင်ရေး လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပူးတွဲကြေညာချက်တွင် ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များအား ပေါက်ကွဲပစ္စည်းများ ပစ်ပေါက်ခြင်းနှင့် သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲထားသည်။
IDF က “လက်နက်ချအညံ့ခံသည့် လုပ်ငန်းစဉ်” သည် နာရီပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး၊ အင်ဂျင်နီယာယာဉ်ကို အသုံးပြုပြီးနောက် ထိုလူများက အဆောက်အအုံမှ ထွက်လာ ခဲ့ကြောင်း ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။ “သူတို့ အဆောက်အအုံကနေ ထွက်လာပြီးနောက်၊ ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ထားတဲ့ လူတွေကို ပစ်ခတ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်” ဟု IDF က အစ္စရေး ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် ပူးတွဲကြေညာချက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
“ဖြစ်ရပ်ကို လောလောဆယ်တွင် စစ်မြေပြင်မှူးများက စုံစမ်းစစ်ဆေးလျက်ရှိပြီး သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များထံသို့ သုံးသပ်စစ်ဆေးရန် လွှဲပြောင်းပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု IDF ကြေညာချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
လူမှုမီဒီယာမှ ဗီဒီယို
လူမှုမီဒီယာတွင် မျှဝေခဲ့သော ဖြစ်စဉ်ဗီဒီယိုတွင် အမျိုးသားနှစ်ဦးသည် လက်နက်ချသည့် အနေဖြင့် ၎င်းတို့၏လက်များကို ဦးခေါင်းပေါ် မြှောက်ကာ အဆောက်အအုံတစ်ခုမှ ထွက်လာသည်ကို တွေ့ရသည်။ ၎င်းတို့အား အစ္စရေးစစ်သားများဟု ယူဆရသူများက ဝိုင်းရံထားသည်။
ထို့နောက် သေနတ်သံများစွာ မကြားမီတွင် ထိုအမျိုးသားနှစ်ဦးသည် အဆောက်အအုံ ဝင်ပေါက် ရှေ့ရှိ ကြမ်းပြင်ပေါ်တွင် လဲကျနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဗီဒီယိုအရ ထိုအမျိုးသား များအနက် အနည်းဆုံး တစ်ဦး၏ ရုပ်အလောင်းကို မြေပြင်ပေါ်တွင် လဲကျနေသည်ကို မြင်တွေ့နိုင်သည်။
အခြားအချက်အလက်များ
အစ္စရေးစစ်တပ်သည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ကတည်းက အနောက်ဖက်ကမ်းတွင် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှု ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် စတင်ခဲ့ပြီး “နေရာ ၂၂၀ ကျော်ကို ရှာဖွေခြင်း၊ လူဆယ်ချီကို မေးမြန်းခြင်းနှင့် ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ထားသူ ‘များစွာ’ ကို ဖမ်းဆီးခြင်း” များ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း IDF ၏ ယခင်ကြေညာချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
အစ္စရေး၏ အစွန်းရောက် နေရှင်နယ်လုံခြုံရေးဝန်ကြီး အီတမာ ဘင် ဂဗီယာ (Itamar Ben Gvir) က ဤဖြစ်ရပ်နောက်ပိုင်းတွင် အစ္စရေးစစ်တပ်နှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ကို ချီးကျူးခဲ့သည်။
၎င်းက လူမှုမီဒီယာတွင် “ဂျန်နင်ရှိ အဆောက်အအုံတစ်ခုမှ ထွက်လာသော ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ထားသည့် အကြမ်းဖက်သမားများကို ပစ်ခတ်ခဲ့သော နယ်ခြားစောင့်ရဲ တိုက်ခိုက်ရေးသမားများနှင့် IDF စစ်သားများကို ကျွန်ုပ်လုံးဝ ထောက်ခံပါတယ်။ တိုက်ခိုက်ရေးသမားတွေဟာ သူတို့ဆီက မျှော်လင့်ထားတဲ့အတိုင်းပဲ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြတာပါ။ အကြမ်းဖက်သမားတွေ သေရမယ်!” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။
အနောက်ဖက်ကမ်း စစ်ဆင်ရေးများ: အစ္စရေးစစ်တပ်က အနောက်ဖက်ကမ်း မြောက်ပိုင်းရှိ တူးဘတ်စ် (Tubas) မြို့တွင် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ အကြီးအကျယ် ဆင်နွှဲခဲ့ရာ၊ မြို့နယ်အချို့ကို ပိတ်ဆို့ထားပြီး လူ ၁၀၀ ကျော်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ အစ္စရေးစစ်တပ်က ၎င်းသည် အကြမ်းဖက်အမာခံစခန်းများကို ချေမှုန်းရန်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
လက်နက်ချသူများကို ပစ်သတ်မှု စွပ်စွဲချက်။ ဂျန်နင် (Jenin) မြို့အနီးတွင် လက်နက်ချ အညံ့ခံပုံရသော ပါလက်စတိုင်းအမျိုးသားနှစ်ဦးကို အစ္စရေးနယ်ခြားစောင့်ရဲများက ပစ်သတ်ခဲ့ကြောင်း စွပ်စွဲချက်များ ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပြီး၊ အစ္စရေးစစ်တပ်နှင့် ရဲများက စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ စတင်ခဲ့သည်။
ကလေးများအပေါ် သက်ရောက်မှု။ အစ္စရေးစစ်ဆင်ရေးများကြောင့် အနောက်ဖက်ကမ်းရှိ ဒေသအများအပြားတွင် ကလေးများ ကျောင်းမတက်နိုင်ဘဲ အိမ်တွင်းပိတ်မိနေကြရပြီး၊ ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့အစည်းများကလည်း လုပ်ငန်းများ ရပ်တန့်ထားရကြောင်း Save the Children အဖွဲ့က သတိပေးပြောကြားခဲ့သည်။
