CNN ၂၀၂၅ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၉ရက်
တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသည် မြောက်ကိုရီးယားနှင့် တရုတ်တို့၏ ရေငုပ်သင်္ဘောများကို ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ရန် တည်ဆောက်လိုသည့် နျူကလီးယားစွမ်းအင်သုံး ရေငုပ်သင်္ဘောများ အတွက် လောင်စာ ရရှိရေးအတွက် အမေရိကန်၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ထပ်မံတောင်းဆိုခဲ့ပါသည်။
တောင်ကိုရီးယားသမ္မတ လီဂျယ်မြောင် (Lee Jae Myung) သည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဂယောင်ဂျူ (Gyeongju) တွင် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်ဖ် နှင့် တွေ့ဆုံစဉ်တွင် ထိုတောင်းဆိုမှုကို တိုက်ရိုက်ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
“သမ္မတကြီးအနေနဲ့ ကျွန်တော်တို့ နျူကလီးယားစွမ်းအင်သုံး ရေငုပ်သင်္ဘောတွေအတွက် လောင်စာရရှိဖို့ ခွင့်ပြုချက်ပေးဖို့ ဆုံးဖြတ်ပေးမယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်” ဟု သမ္မတ လီက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ထရန့်ဖ်နှင့် နှစ်နိုင်ငံတွေ့ဆုံမှု မတိုင်မီ ပြောကြားခဲ့သည်။
သမ္မတ လီက တောင်ကိုရီးယားသည် နျူကလီးယားလက်နက်များ သယ်ဆောင်နိုင်သော ရေငုပ်သင်္ဘောများ တည်ဆောက်ရန် ရည်ရွယ်ခြင်းမရှိဘဲ၊ သမားရိုးကျလက်နက်များ တပ်ဆင်ထားသော နျူကလီးယားစွမ်းအင်သုံး ရေငုပ်သင်္ဘောများ ကိုသာ လိုချင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“ဒီဇယ်စွမ်းအင်သုံး ရေငုပ်သင်္ဘောတွေမှာ ရေအောက်ကြာရှည်စွာ နေနိုင်တဲ့စွမ်းရည် အားနည်းတာကြောင့် မြောက်ကိုရီးယား ဒါမှမဟုတ် တရုတ် ရေငုပ်သင်္ဘောတွေကို ခြေရာခံဖို့အတွက် အကန့်အသတ်တွေ ရှိနေပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
လောင်စာတင်သွင်းခွင့်နှင့် ရေငုပ်သင်္ဘောအသစ်များအတွက် အမေရိကန်၏ ခွင့်ပြုချက် ရရှိပါက တောင်ကိုရီးယားသည် ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်တစ်ဝိုက်ရှိ ပင်လယ်ပြင်များတွင် နောက်ဆုံးတွင် “ရေတပ် ကာကွယ်ရေးစစ်ဆင်မှုများ လုပ်ဆောင်နိုင်မည်” ဖြစ်ပြီး “အမေရိကန် တပ်ဖွဲ့များအပေါ် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို သိသိသာသာ လျှော့ချနိုင်မည်” ဟု လီက ပြောကြားခဲ့ပြီး မိမိနိုင်ငံ၏ စစ်ဘက်အသုံးစရိတ် တိုးမြှင့်မည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။
လက်ရှိတွင် တောင်ကိုရီးယား၏ ကာကွယ်ရေးဘတ်ဂျက်သည် မြောက်ကိုရီးယား၏ စုစုပေါင်း ပြည်တွင်းအသားတင်ထုတ်ကုန် (GDP) ထက် ၁.၄ ဆ ပိုများနေသည်ဟု သမ္မတ လီက ဆိုသည်။
“ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဘတ်ဂျက်၊ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စစ်ဘက်အသုံးစရိတ်က တော်တော်လေးကို များပြားနေပြီး၊ စစ်ဘက်အသုံးစရိတ် အများဆုံးနိုင်ငံစာရင်းမှာ နံပါတ်ငါးနေရာ ရပ်တည်နေ ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။ “သို့သော်လည်း၊ ကျွန်တော်တို့အတွက် စစ်ရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ ခင်ဗျားတို့ (အမေရိကန်) အပေါ်ရှိ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို ဆက်လက် လျှော့ချပေးဖို့က အရေးကြီးတယ် ဆိုတာ ကျွန်တော်သိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စစ်ဘက်အသုံးစရိတ်ကို ဆက်လက် တိုးမြှင့်သွားမှာပါ” ဟု လီက ပြောကြားခဲ့သည်။
ဈေးကွက်လှုပ်ရှားမှုသည် သမ္မတ ထရန့်ဖ်နှစ်သက်သည့် စီးပွားရေးခွန်အား၏ အညွှန်းကိန်းတစ်ခုဖြစ်ရာ သမ္မတ လီက အမေရိကန်စတော့ဈေးကွက်၏ ခွန်အားအကြောင်းကို ပြောဆိုခြင်းဖြင့် ထရန့်ဖ်အား မြှောက်ပင့်ပြောဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
“မနေ့ညကပဲ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ စတော့အညွှန်းကိန်းတွေဟာ စံချိန်အသစ်ကို ထပ်မံရောက်ရှိ နေတာကို ကျွန်တော် စစ်ဆေးကြည့်လိုက်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ခင်ဗျားဟာ အမေရိကကို တကယ်ပဲ ပြန်လည်ကြီးမြတ်လာအောင် လုပ်ဆောင်နေတာပါပဲ” ဟု သမ္မတ လီက ပြောကြားခဲ့သည်။”
