ဇန်နဝါရီလ (၃၁) ရက်။
ဂါဇာကမ်းမြှောင်တွင် တစ်နှစ်ကျော်ကြာ ထိန်းသိမ်းခံထားရသော ထိုင်းဓားစာခံတစ်ဦး၏ မိခင်သည် ကြာသပတေးနေ့တွင် လွတ်မြောက်လာသောသားဖြစ်သူအား ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှုတွင် တွေ့မြင်ရသောအခါ အစပိုင်းတွင် သားဖြစ်သူသည် မမှတ်မိနိုင်လောက်အောင် ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် အစ္စရေးတောင်ပိုင်း ရေရှာ (Yesha) အရပ်တွင် ပြန်ပေးဆွဲ ခံခဲ့ရသည့် အသက် ၃၂ နှစ်အရွယ် ဆူရာဆတ် ရမ်နာအို (Surasak Rumnao) သည် ဖြူဖျော့ဖျော့ဖျော့ဖြစ်နေကြောင်း ၎င်း၏မိခင် ခမ်မီး လမ်နာအို (Khammee Lamnao) က ပြောသည်။
“ဘာမှစားလို့ မရအောင်အရမ်းကို ပျော်သွားတယ်။ သူ့အဖေက ကျွန်မဆီ စားဖို့ လာပေးပေမယ့် မစားချင်ဘူး” ဟု သားဖြစ်သူ လွတ်မြောက်လာပြီးနောက် အေပီသတင်းဌာနနှင့် ဗီဒီယို ခေါ်ဆိုမှုတွင် ခမ်းမီက ပြောသည်။
ဒါဇင်ပေါင်းများစွာသော အစ္စရေးဆရာဝန်များ၊ သူနာပြုများနှင့် အစ္စရေးနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့မှ ကိုယ်စားလှယ်များသည် အလံများ ဝှေ့ယမ်းကာအားပေးနေသည့် ကြာသပတေးနေ့တွင် ထိုင်းဓားစာခံ ငါးဦးသည် စစ်ရဟတ်ယာဉ်ပေါ်မှဆင်းကာ တဲလ်အဗစ်မြို့အပြင်ဘက်ရှိ ဆေးရုံတစ်ရုံသို့ ဝင်ရောက်ကာ ဆေးစစ်ချက်များနှင့် ပြန်လည်သက်သာလာရန် ရက်အနည်းငယ်ကြာ စောင့်ဆိုင်းနေချိန် ကြာသပတေးနေ့တွင် အလံများဝှေ့ယမ်းကာ သီဆိုကာ ပျော်ရွှင်ခဲ့ကြသည်။ အစ္စရေးသုံးဦးကိုလည်း ကြာသပတေးနေ့တွင် ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး ပါလက်စတိုင်းအကျဉ်းသား ၁၁၀ ကို အစ္စရေးက လဲလှယ်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။
ဆာရူဆပ် (Sarusak)၊ ဝပ်ချာရာ ဆရီအွန်(Watchara Sriaoun) ၃၃နှစ်၊ ဆတ်သိမ် ဆူဝဏ္ဏနတ်ခမ်( Sathian Suwannakham) ၃၅နှစ်၊ ပေါင်ဆပ်ခ် သီအိနာ (Pongsak Thaenna) ၃၆နှစ် နှင့် ဘင်နာဝပ် စေအိသာအို (Bannawat Saethao) ၂၇နှစ် တို့ကို ကြာသပတေးနေ့ လဲလှယ်မှုတွင် ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။
ဟားမတ်စ်များသည် အစ္စရေး တောင်ပိုင်းတွင် တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ထိုင်းနိုင်ငံသား ၃၁ ဦးကို ပြန်ပေးဆွဲခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားသည့် အကြီးဆုံး နိုင်ငံခြားသား အုပ်စု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုင်းစိုက်ပျိုးရေးလုပ်သား အများအပြားသည် အစ္စရေးတောင်ပိုင်း ကီဘူဇမ်မြို့ ဆင်ခြေဖုံးရပ်ကွက်များတွင် နေထိုင်ကြပြီး ဟားမတ်စ်များသည် ထိုနေရာများကို ဦးစွာသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် အစောပိုင်း အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကာလအတွင်း ထိုင်းနှင့် ဟားမတ်စ်တို့ကြား ညှိနှိုင်းထားသည့် သဘောတူညီချက်တွင် ကာတာနှင့် အီရန်တို့၏ အကူအညီဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံသား ၂၃ ဦးကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ အဆိုအရ ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၇ ရက် တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့သည့် ထိုင်း နိုင်ငံသား နှစ်ဦးကို ဂါဇာကမ်းမြောင် ဒေသအတွင်းသို့ ယူဆောင်သွားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ ရုပ်အလောင်းများ အပါအဝင် ပဋိပက္ခအတွင်း ထိုင်းလူမျိုး ၄၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
၎င်းတို့ငါးဦးအား တယ်အယ်ဗစ် (Tel Aviv) အပြင်ဘက်ရှိ ရှာမာ ကျန်းမာရေးစင်တာ(Shamir Medical Center) ၏ ဒါရိုက်တာ ဒေါက်တာ အော့နက် လက်ဗ်ဇီယွန် ကိုချတ်(Osnat Levzion-Korach) က ၎င်းတို့သည် အများစုမှာ မြေအောက်၌ ထိန်းသိမ်းခံထားရပြီး အချိန်ကြာမြင့်စွာ နေရောင်နှင့် ထိတွေ့ခြင်း မရှိသော်လည်း ၎င်းတို့သည် ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် အာဟာရချို့တဲ့ပုံ မပေါ်ကြောင်းနှင့် သိမ်းထားခံရခြင်းမှ လွတ်မြောက်လာသည့်အထိ ၎င်းတို့၏ ငယ်ရွယ်မှုက အသက်ရှင်နိုင်ရေးကို အထောက်အကူပြုနိုင်ခဲ့သည်ကို ချီးကျူးဂုဏ်ပြုကြောင်း သူမက ပြောကြားခဲ့သည်။
အစ္စရေးနိုင်ငံဆိုင်ရာ ထိုင်းသံအမတ်ကြီး ပန်နာဘာ ချန်ဒရာရာမြ (Pannabha Chandraramya) က ဓားစာခံများသည် ဆေးရုံသို့ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် ၎င်းတို့မိသားစုများနှင့် ဗီဒီယိုဆက်သွယ်ခေါ်ဆိုမှုတွင် ဝမ်းသာအားရ မျက်ရည်များကျကာတဦးနှင့်တဦး အော်ဟစ်ကာကြကာ မယုံနိုင်လောက်အောင် စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်ရာ ဗီဒီယိုခေါ်ဆိုမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ငါးနှစ်သက်တမ်းမကုန်ဆုံးမီ တစ်ပတ်အလိုတွင် ၎င်းတို့၏ လွတ်မြောက်မှုကို မြင်တွေ့ရခြင်းသည် “သူမဘဝရဲ့ အပျော်ရွှင်ဆုံးနေ့များထဲက တစ်နေ့ဖြစ်တယ်” ဟု သူမက ပြောကြားခဲ့သည်။
ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသတွင် နောက်ဆုံးကျန်ခဲ့သော ထိုင်းဓားစာခံများဖြစ်သည့် နတ္တပေါင်ပင်းဆာနှင့် ဂါဇာကမ်းမြောင်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည့် ထိုင်းအလုပ်သမားနှစ်ဦးနှင့် ပတ်သက်သည့် လတ်တလော သတင်းအချက်အလက်များ မရရှိဟု ပန်နာဘာ (Pannabha ) က ပြောသည်။
ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် ပန်တုံတန် ရှင်နာဝပ်ထရာ (Paetongtarn Shinawatra) က ကာတာ၊ အီဂျစ်၊ အီရန်၊ တူရကီ၊ အမေရိကန်၊ အစ္စရေးနှင့် ကြက်ခြေနီအဖွဲ့များကို အစ္စရေး-ဟားမတ်စ် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကနေ သီးခြားသဘောတူချက်တွင် ထိုင်းလူမျိုးများ ပြန်လွှတ်ပေးရေး ညှိနှိုင်းရာတွင် ကူညီပေးခဲ့သည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးသည် ယခုသီတင်းပတ်ကုန်တွင် အစ္စရေးနိုင်ငံသို့ သွားရောက်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။
အများစုမှာ နိုင်ငံကူးလက်မှတ် မရှိသော်လည်း လွတ်မြောက်လာသူ ဓားစာခံများ၏ ဆွေမျိုးအချို့ကို ထိုင်းအစိုးရမှ အစ္စရေးသို့ ခေါ်ဆောင်လာနိုင်ကြောင်းနှင့် လွတ်မြောက်လာသူများအား ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးခြင်း ရှင်းလင်းပြီးပါက နေရပ်ပြန်နိုင်ရေးကို အစိုးရက ကူညီပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း သံအမတ်ကြီး ပန်နာဘာ (Pannabha) က ပြောကြားခဲ့သည်။
လွတ်မြောက်လာသည့် ထိုင်းဓားစာခံများကို အကြမ်းဖက်ခံရသူများအဖြစ် အစ္စရေးက အသိအမှတ်ပြုမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့အား ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အကျိုးခံစားခွင့်များနှင့် ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုများ ပေးဆောင်မည်ဖြစ်ကြောင်း အစ္စရေး နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်ထောက်ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အဲလက် ဂန်ဒလာ (Alex Gandler) က ပြောကြားခဲ့သည်။
ပြီးခဲ့သည့် ကြာသပတေးနေ့တွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်အရ လွတ်မြောက်လာသော ဓားစာခံအချို့ကို ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အစ္စရေးသံအမတ်က လာရောက်တွေ့ခဲ့ပြီး အစ္စရေးအစိုးရနှင့် အဆက်အသွယ်ရှိကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ လွတ်မြောက်လာသည့် ထိုင်းလူမျိုးများသည် အစ္စရေးတွင် မိသားစု မရှိသည့်အတွက် ၎င်းတို့အား လွှတ်ပေးပြီးနောက် အလုပ်ရှင်ဟောင်းအချို့က ၎င်းတို့အား ဆေးရုံတွင် တွေ့ဆုံရန် လာရောက်ခဲ့ကြောင်း ဂန်ဒလာ (Gandler) က ပြောကြားခဲ့သည်။
လူမျိုးမခွဲခြားဘဲ ဓားစာခံအားလုံးကို လွှတ်ပေးရန် အစ္စရေးက ကတိပြုထားကြောင်း ဂန်ဒလာက ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုင်းတစ်ဦး၊ နီပေါတစ်ဦးနှင့် တန်ဇန်းနီးယား ဓားစာခံတစ်ဦးတို့အပြင် တန်ဇန်နီးယားတစ်ဦး၏ ရုပ်အလောင်းများနှင့် ထိုင်းလူမျိုး ၂ ဦးတို့ကို ဂါဇာတွင် ထိန်းသိမ်းထားကြောင်း ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရသည်။
အစ္စရေးနှင့် ဟားမတ်စ်တို့ လာမည့်သီတင်းပတ်တွင် ဆွေးနွေးကြမည့် နိုင်ငံတကာ ဓားစာခံများ အားလုံးကို အသက်ရှင်လျက် အသေလွှတ်ပေးရန် မျှော်လင့်ကြောင်း ဂန်ဒလာက ပြောကြားခဲ့သည်။
