CNN- ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၄ ရက်
ဟာဗားနား — ကျူးဘားကျွန်းသည် ထရန့်အစိုးရ၏ တိုးမြှင့်လာသော ဖိအားများအောက် တွင် ယိုင်နဲ့နေစဉ်အတွင်း၊ ကျူးဘားအစိုးရသည် နှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း အကြီးမားဆုံးသော လွှတ်ပေးမှုအဖြစ် အကျဉ်းသား ၂,၀၁၀ ဦးကို ပြန်လည်လွှတ်ပေးမည် ဖြစ်ကြောင်း ကြာသပတေးနေ့က ကြေညာခဲ့သည်။
အာဏာရကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ တရားဝင်သတင်းစာဖြစ်သော Granma ရှိ အကြောင်းကြား စာအရ၊ အကျဉ်းသားများ၏ ကောင်းမွန်သော အမူအကျင့်၊ ကျန်းမာရေးအခြေအနေနှင့် ၎င်းတို့ကျူးလွန်ခဲ့သော “လုပ်ရပ်များ၏ သဘောသဘာဝ” တို့အပေါ် အခြေခံ၍ လွတ်ငြိမ်း ချမ်းသာခွင့်ပေးရန် အစိုးရက ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အကျဉ်းသားများထဲတွင် လူငယ်များ၊ အမျိုးသမီးများ၊ အသက် ၆၀ ကျော်အရွယ်များနှင့် နိုင်ငံခြားသားများ ပါဝင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် လူသတ်မှု၊ နာကျင်စေမှု၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျူးလွန်မှု သို့မဟုတ် “အာဏာပိုင်များကို ဆန့်ကျင်သော ပြစ်မှုများ” ကဲ့သို့သော ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်သူများ ထိုစာရင်းတွင် မပါဝင်ပေ။
Human Rights Watch ၏ အဆိုအရ ကျူးဘားသည် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများ၊ သတင်းထောက်များ၊ ဆန္ဒပြသူများနှင့် နိုင်ငံရေးအတိုက်အခံများ အပါအဝင် အစိုးရကို သဘောထားကွဲလွဲသူများကို ပုံမှန်ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းလေ့ရှိသည်။
ဟာဗားနားသည် ယခင်ကလည်း နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် သဘောတူညီချက်များ၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် အကျဉ်းသားများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် လွှတ်ပေးခဲ့ဖူးသည်။ ဥပမာ အားဖြင့်၊ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် ဘိုင်ဒန်အစိုးရက ကျူးဘားအပေါ် ပိတ်ဆို့ အရေးယူ မှုများ ဖြေလျှော့ပေးရန် ကတိပြုခဲ့သည့် အမေရိကန်နှင့် ဗာတီကန်တို့အကြား ညှိနှိုင်းမှုများ အပြီးတွင် အကျဉ်းသား ၅၅၃ ဦးကို လွှတ်ပေးခဲ့သည်။
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်သည် ရာထူးတက်လာပြီးနောက် ယင်းသဘောတူညီချက်ကို ပယ်ဖျက်ခဲ့သဖြင့် ကျူးဘားက အကျဉ်းသားလွှတ်ပေးမှုကို ခေတ္တရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီး မတ်လမှသာ အပြီးသတ်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
Granma ၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် အမေရိကန်အကြောင်း တစ်စုံတစ်ရာ ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်း မရှိဘဲ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များ အီစတာပွဲတော် ကျင်းပချိန်ဖြစ်သော “သန့်ရှင်းသောရက်သတ္တပတ်၏ ဘာသာရေးအခမ်းအနားများ” ကြောင့် လွှတ်ပေးခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ရည်ညွှန်းထားသည်။ သို့သော် ကျူးဘားသည် ထရန့်အစိုးရ၏ ဖိအားပေးမှု များကြောင့် ဒဏ်ခတ်ခံနေရပြီး ကျွန်း၏ ရုန်းကန်နေရဆဲ စီးပွားရေးကို ပိုမိုဆိုးရွား စေခဲ့သည်။
ယခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ထရန့်အစိုးရသည် ဗင်နီဇွဲလားရှိ စစ်ရေးအရေးယူမှုနှင့် မက္ကဆီကို အပေါ် အခွန်တိုးမြှင့်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်မှုများမှတစ်ဆင့် ကျူးဘားသို့ ရေနံစီးဆင်းမှုကို ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ကွန်မြူနစ်အုပ်ချုပ်သော ကျူးဘားကို သိသာထင်ရှားသော နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေး ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်လာစေရန် အတင်းအကျပ် ဖိအား ပေးရန် ကြိုးပမ်းခြင်းဖြစ်သည်။
ကျူးဘားအစိုးရသည် ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုရှိသော စီးပွားရေးကို မပြိုလဲမီ နောက်ဆုံးတွင် ဖွင့်ပေး ရန် လိုအပ်ကြောင်း ထရန့်က အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းက “ကျူးဘားကို သိမ်းပိုက် ခြင်း” နှင့် ပတ်သက်၍လည်း မကြာခဏ ပြောဆိုလေ့ရှိသည်။
နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကိုရူဘီယို အပါအဝင် ထရန့်၏ နိုင်ငံရေးမဟာမိတ် အများအပြား သည် ကျူးဘား၏ ကွန်မြူနစ်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းကို အကြီးအကျယ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် ကာလရှည်ကြာ တောင်းဆိုခဲ့ကြသော ကျူးဘားအရေး အစွန်းရောက်ဝါဒီများ ဖြစ်ကြသည်။
လက်ရှိတွင် ကျူးဘားကျွန်း၌ မော်တော်ယာဉ်များနှင့် လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ရန် အသုံးပြုသည့် ကျန်ရှိသော ရေနံများ လျင်မြန်စွာ ကုန်ဆုံးနေပြီး ကာလရှည်ကြာ ဖြစ်ပွားနေသော စွမ်းအင် အကျပ်အတည်းကို ပိုမိုဆိုးရွားစေသည်။
ကျွန်းပေါ်တွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ကြာရှည်ပြတ်တောက်မှုများ ဖြစ်လေ့ရှိသော်လည်း၊ ယခုအခါ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများတွင် လည်ပတ်ရန် လောင်စာဆီ မလုံ လောက် သဖြင့် ပိုမိုဆိုးရွားလာခဲ့သည်။ မတ်လအတွင်းတွင် ကျူးဘား၌ တစ်ပတ်အတွင်း နှစ်ကြိမ် တိုင်တိုင် တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် မီးပြတ်တောက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လူဦးရေ ၁၀ သန်းကျော် လျှပ်စစ်မီး မရှိဘဲ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
စာသင်ကျောင်းအများအပြားတွင် အတန်းများ ရပ်နားထားရခြင်း၊ စွမ်းအင်ချွေတာရန် အလုပ်သမားများကို ခွင့်ရက်ရှည် ပေးထားရခြင်းနှင့် ခရီးဝေးပျံသန်းမှုများအတွက် လောင်စာဆီ မလုံလောက်သဖြင့် အချို့နေရာများမှ လေကြောင်းခရီးစဉ်များ ဖျက်သိမ်း ရခြင်းတို့ကြောင့် လူနေမှုဘဝများမှာ ရပ်တန့်လုနီးပါး ဖြစ်နေသည်။
ယခုရက်သတ္တပတ် အစောပိုင်းတွင် ထရန့်က “သူတို့ ရှင်သန်ရမယ်” ဟု ဆိုကာ ရုရှား အလံလွှင့်ထူထားသော ရေနံတင်သင်္ဘောတစ်စီးကို ကျူးဘားရေပိုင်နက်အတွင်း ဝင်ရောက် ခွင့်ပြုပြီး လောင်စာဆီ ပိတ်ဆို့မှုကို ဖြေလျှော့ပေးခဲ့သည်။ ယင်းနောက်တွင် အိမ်ဖြူတော်က ၎င်းမှာ “မူဝါဒပြောင်းလဲခြင်း မဟုတ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဖီဒယ်ကတ်စထရို ဦးဆောင်သော ကျူးဘားတော်လှန်ရေးသမားများက အမေရိကန်ကျောထောက်နောက်ခံပြု ဖူလ်ဂျင်စီယို ဘာတစ်စတာ အစိုးရကို ဖြုတ်ချပြီး ကတည်းက ကျူးဘားသည် အမေရိကန်၏ တင်းကျပ်သော စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှုအောက်တွင် ရှိနေခဲ့သည်။ ယင်းသည် ကျွန်းပေါ်တွင် အမေရိကန်များနှင့် ပတ်သက်သော ကုန်သွယ်မှု အများစုကို ပိတ်ပင်ထားပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအသစ်များအတွက် ကြီးမားသော ဥပဒေရေးရာ အတားအဆီးများကို ဖန်တီးထားသည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၉ ရက်နေ့က ကျူးဘားနိုင်ငံ၊ ဟာဗားနားမြို့ရှိ Combinado del Este အကျဉ်းထောင်သို့ မီဒီယာများ လေ့လာရေးခရီးစဉ်အတွင်း ကင်းမျှော်စင်ပေါ်မှ စောင့်ကြည့်နေသော စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အစောင့်တစ်ဦး။ Franklin Reyes/AP(ဓါတ်ပုံ)
