အားလုံးပဲ မင်္ဂလာပါ၊ Lasro Talk ကနေ ကြိုဆိုပါတယ်။
ပြီးခဲ့တဲ့ညက CMC (ဗဟိုစစ်ကော်မရှင်) ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖမ်းမခံရခင်က ရေးသားခဲ့တယ်လို့ ယူဆရတဲ့ လျှို့ဝှက်ပေးစာတစ်စောင် ထွက်ပေါ်လာပါတယ်။ ဒီစာကို ဆိုရှယ်မီဒီယာ သြဇာရှိသူတွေနဲ့ တရုတ်ဘာသာစကား သတင်းမီဒီယာတွေဆီ ပေးပို့ခဲ့တာဖြစ်ပြီး တော်တော်လေး ရှည်လျားပါတယ်။
ဒီစာထဲမှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျန်းယို့ရှာ (General Zhang Youxia) က သူ့အပေါ် တစ်စုံတစ်ခု သက်ရောက်လာနိုင်တယ်ဆိုတာကို ကြိုတင်ခံစားမိနေတဲ့အတွက် သူ့ရဲ့ အတွေးအမြင်နဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေကို ကြိုတင်ရေးသားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူ အဖမ်းခံရမယ်ဆိုရင် ဒီစာကို လူသိရှင်ကြား ထုတ်ပြန်ပေးဖို့ သူက အထူးတောင်းဆိုထားပါတယ်။ စာကို ထုတ်ပြန်ပေးသူရဲ့ အဆိုအရ ဒီစာကို ရှီကျင့်ဖျင် (Xi Jinping) ရုံးခန်း၊ ဗဟိုစည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး ကော်မရှင်နဲ့ တခြားသက်ဆိုင်ရာ CCP ဌာနတွေဆီကိုလည်း တစ်ပြိုင်တည်း ပေးပို့ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ လောလောဆယ်မှာတော့ ဒီစာရဲ့ စစ်မှန်မှုကို သီးခြားအတည်မပြုနိုင်သေးပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဒီစာထဲမှာ ရှီကျင့်ဖျင်နဲ့ ကျန်းယို့ရှာတို့ကြားက သဘောထားကွဲလွဲမှုတွေနဲ့ အက်ကြောင်း အကြောင်းတွေကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားပါတယ်။
စာရဲ့ အပြည့်အစုံမှာ အခုလို ရေးသားထားပါတယ် –
“ကျွန်တော့်အပေါ် တစ်ခုခု ဖြစ်လာခဲ့ရင် ဒီစာကို လူသိရှင်ကြား ထုတ်ပြန်ပေးပါ။ ကျွန်တော့်ကို ဖမ်းဆီးမယ်ဆိုရင် တခြားလူအများအပြားလည်း သေချာပေါက် အဖမ်းခံရပါလိမ့်မယ်။ အဲဒါဟာ ကျွန်တော်တို့ ဥပဒေ ဒါမှမဟုတ် စည်းကမ်းတစ်ခုခုကို ဖောက်ဖျက်လို့ မဟုတ်ဘဲ အကြောင်းပြချက် တစ်ခုတည်းကြောင့်ပါ။ အဲဒါကတော့ ‘CMC ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူမှု စနစ်’ (CMC chairman responsibility system) ကို နားလည်ပုံချင်း ရဲဘော် ရှီကျင့်ဖျင်နဲ့ ကျွန်တော် သဘောထား ကွဲလွဲလို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ထိုင်ဝမ်ကို အင်အားသုံး ပေါင်းစည်းရေး၊ ရုရှားနဲ့ မဟာဗျူဟာမြောက် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေးနဲ့ PLA အဆင့်မြင့်အရာရှိတွေကို အလျင်အမြန် ရာထူးတိုးပေးရေး ကိစ္စတွေ မှာလည်း ကျွန်တော်တို့ အဓိက သဘောထားကွဲလွဲမှုတွေ ရှိပါတယ်။ ပါတီနဲ့ စစ်တပ်အတွင်း မှာ အခုလို သဘောထားကွဲလွဲတာဟာ ပုံမှန်ဖြစ်ပြီး ပွင့်လင်းစွာ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုတွေ ကနေ တစ်ဆင့် ဖြေရှင်းသင့်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုတော့ သူ (ရှီကျင့်ဖျင်) က ဒါကို ဖြေရှင်းဖို့ အထူးနည်းလမ်းတစ်ခု (ဖမ်းဆီးနှိမ်နင်းခြင်း) ကို ရွေးချယ်လိုက်ပုံရပါတယ်။
ဒီစာကို ရေးနေရင်းနဲ့ ၁၉၈၉ ကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုတုန်းက ရာထူးက ဖယ်ရှားခံခဲ့ရတဲ့ CCP ခေါင်းဆောင်ဟောင်းနဲ့ CMC ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ဖြစ်သူ ကျောက်ကျိယန် (Zhao Ziyang) ပြောခဲ့တဲ့ စကားတစ်ခွန်းကို သတိရမိပါတယ်။ သူက ‘ငါတို့ အခု အိုပြီ၊ ဘာမှ အရေးမကြီး တော့ဘူး’ လို့ ပြောခဲ့ဖူးပါတယ်။ ကျွန်တော့်မှာ စစ်တပ်နဲ့ အာဏာသိမ်းနိုင်တဲ့ အင်အားရှိပေမဲ့ ဘယ်တော့မှ လုပ်မှာမဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီအတွက် ပေးဆပ်ရမယ့် တန်ဖိုးက အရမ်းကြီးမားပြီး တိုင်းပြည် ပြည်တွင်းစစ်ထဲ ကျရောက်သွားနိုင်ပါတယ်။ တစ်ဖက်စီက အပြစ်မဲ့ စစ်သားတွေပဲ အရင်ဆုံး ခံရမှာပါ။
ကျွန်တော့်အပေါ် ထူးခြားတဲ့ အစီအမံတွေ သုံးပြီး (ဖမ်းဆီး) ခဲ့ရင် ကျွန်တော် ခုခံမှာ မဟုတ် ပါဘူး။ အမှားအမှန်နဲ့ တရားမျှတမှုကို လူထုရဲ့ အသိစိတ်ကပဲ နောက်ဆုံးမှာ ဆုံးဖြတ်ပါ လိမ့်မယ်။ သမိုင်းက အမှန်တရားကို မှတ်တမ်းတင်ပါလိမ့်မယ်။ ကျွန်တော် အဖမ်းခံရရင် အဲဒါဟာ ပါတီဗဟို ဒါမှမဟုတ် ပိုလစ်ဗျူရိုရဲ့ စုပေါင်းဆွေးနွေးမှု မရှိဘဲ လူ ၃ ယောက်ကနေ ၅ ယောက်လောက်က တိတ်တဆိတ် စီစဉ်တဲ့ အာဏာသိမ်းမှုပုံစံမျိုးနဲ့ လုပ်ဆောင်တာ ဖြစ်ပါ လိမ့်မယ်။
၁၉၈၉ တုန်းက ဟွားကော်ဖုန်း (Hua Guofeng) မဟုတ်ခဲ့သလို၊ တိန်ရှောင်ဖိန် (Deng Xiaoping) ကလည်း ၁၉၉၂ မှာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးနဲ့ တံခါးဖွင့်ဝါဒကို ဆက်လက်ဆုပ်ကိုင်ဖို့ ရွေးချယ်ခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်တော် အဖမ်းခံရရင် ရှီကျင့်ဖျင်က တရုတ်နိုင်ငံကို မြောက်ကိုရီးယား လို နိုင်ငံမျိုးဖြစ်အောင်၊ ထိုင်ဝမ်ကို အင်အားသုံးပေါင်းစည်းဖို့ပဲ အာရုံစိုက်ပြီး စစ်တပ်ကနေ တစ်ဆင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး အချိန်မရွေး ထုတ်ပြန်နိုင်တဲ့ နိုင်ငံဖြစ်အောင် တွန်းပို့ပါလိမ့်မယ်။
ကျွန်တော့်ကို ဘာနဲ့ စွပ်စွဲမလဲလို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်မေးကြည့်မိတယ်။ ပထမဆုံး စွပ်စွဲ ချက်ကတော့ CMC ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူမှုစနစ်ကို ဆန့်ကျင်တယ်ဆိုတာ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ စစ်တပ်အတွင်းက နှစ်ပေါင်းများစွာ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုတွေအတွက် ဥက္ကဋ္ဌက တကယ်ပဲ တာဝန်ယူမှာဆိုရင် ကျွန်တော် ဘာလို့ ကန့်ကွက်ရမှာလဲ။ ကျွန်တော် ကန့်ကွက်တာက အရာရာကို တစ်ဦးတည်းက စီမံခန့်ခွဲပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပြစ်ကင်းစင်တဲ့ အမြင့်ဆုံး စစ်သေနာပတိလို့ သတ်မှတ်နေတဲ့ ‘တစ်ဦးတည်းအာဏာရှင်စနစ်’ ကို ဖြစ်ပါတယ်။ မော်စီတုန်း (Mao Zedong) တောင် စစ်တပ်ကို ဒီလောက်အထိ မချုပ်ကိုင်ခဲ့ပါဘူး။
ပြည်သူ့စစ်တပ်ကို ပါတီရဲ့စစ်တပ် ဖြစ်စေတာက လက်ရှိအရှိတရားပါ။ ဒါပေမဲ့ တစ်ဦး တစ်ယောက်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်စစ်တပ် ဖြစ်အောင် လုပ်တာကတော့ စိုးရိမ်စရာပါ။ အလျင်အမြန် ရာထူးတိုးပေးခံရသူတွေက ကျေးဇူးသိတတ်မှု တစ်ခုတည်းနဲ့ မူဝါဒမရှိဘဲ သစ္စာခံနေကြ ပါတယ်။ စစ်တပ်ကို ‘ဥက္ကဋ္ဌရှီရဲ့ စစ်သားကောင်းများ’ လို့ သီချင်းဆိုခိုင်းနေတာဟာ ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေးတုန်းက ပုံစံအတိုင်းပါပဲ။ အဲဒီတုန်းက သတင်းအချက်အလက် ပိတ်ဆို့ထားလို့ ဝါဒဖြန့်တာ အောင်မြင်ပေမဲ့ အခုခေတ်မှာတော့ ဘယ်လောက်ပဲ ဝါဒဖြန့်ပါစေ လူတွေက စိတ်ထဲကနေ ကြည်ညိုမှာ မဟုတ်ဘဲ နာကျည်းမှုကိုပဲ ဖြစ်စေပါလိမ့်မယ်။
ရှီကျင့်ဖျင်နဲ့ ကျွန်တော့်ကြား အာဏာလုပွဲတွေ ရှိတယ်လို့ ပြည်ပမီဒီယာတွေက ချဲ့ကား ရေးသားကြတာကို ကျွန်တော် ပြုံးပြီးပဲ ကျော်လွှားခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော် အဖမ်း ခံရရင် ပြဿနာက ကျွန်တော် မဟုတ်ပါဘူး၊ စနစ် ဖြစ်ပါတယ်။ စနစ်ကို မပြောင်းလဲရင် ဘယ်သူမဆို နောက်ထပ် သားကောင် ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ CMC ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူမှုစနစ် ဆိုတာ စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှုအောက်မှာ ရှိရမှာဖြစ်ပြီး စစ်ဖြစ်ချိန်မှသာ အမြင့်ဆုံး စစ်သေနာပတိ ဖြစ်သင့်ပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းတဲ့ကာလမှာတော့ ဘယ်သူကမှ လုံးဝဥဿုံ အာဏာမရှိသင့်ပါဘူး။
ပိုဆိုးတဲ့ ပြဿနာက ရှီကျင့်ဖျင်ဟာ စစ်ပွဲကို အရမ်းလိုလားနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ တောင်တရုတ်ပင်လယ်နဲ့ အထူးသဖြင့် တရုတ်-အိန္ဒိယ နယ်စပ်က ပဋိပက္ခတွေဟာ လုံးဝ မလိုအပ်ပါဘူး။ ကျွန်တော် စစ်ပွဲကို တကယ် ကြုံဖူးပါတယ်။ ခေါင်းဆောင်တွေက စစ်တိုက်ဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်ရင် စစ်သားတွေ အသက်ဆုံးရှုံးရပြီး မကြာခင်မှာ အဲဒီခေါင်းဆောင်တွေကပဲ ပြန်ပြီး လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ကြပါတယ်။ ဒါဟာ လူသားတစ်ယောက် မလုပ်သင့်တဲ့ အလုပ်ပါ။
၁၉၈၂ မှာ တိန်ရှောင်ဖိန်က ဖွဲ့စည်းပုံကို ပြင်ပြီး CMC ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူမှုစနစ်ကို ဖန်တီး ခဲ့တာ ဟာ သူ့အာဏာကို မြှင့်တင်ဖို့သက်သက်ပါပဲ။ နောက်ပိုင်းမှာ တိန်ရှောင်ဖိန်ဟာ ဟူယောင်ပန်း (Hu Yaobang) နဲ့ ကျောက်ကျိယန် (Zhao Ziyang) တို့ကို ရာထူးက ဖယ်ရှားနိုင်ခဲ့ပြီး တိန်အန်မင်ရင်ပြင်မှာ လူထုကို ပစ်ခတ်ဖို့ တင့်ကားတွေ စေလွှတ်နိုင်ခဲ့တာဟာ ဒီစနစ်ကြောင့် ပါပဲ။ ရှီကျင့်ဖျင်ကို ကျွန်တော် တားမြစ်နေတာဟာ သူ့အတွက်နဲ့ သူ့မိသားစုအတွက်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ဟာ တစ်အိမ်ထောင်တည်းမှာ ကြီးပြင်းလာပြီး ညီအစ်ကိုတွေ လိုပါပဲ။ ကျွန်တော့်လို လူမျိုးကပဲ သူ့ကို အမှန်တရားကို ပြောရဲမှာပါ။
ထိုင်ဝမ်ကို စစ်စတင်တာ၊ အဲဒီကနေတစ်ဆင့် အမေရိကန်နဲ့ ဂျပန်တို့နဲ့ စစ်ဖြစ်တာဟာ တိန်ရှောင်ဖိန်ရဲ့ ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲ ဒါမှမဟုတ် ၁၉၈၉ နှိမ်နင်းမှုမျိုးနဲ့ မတူဘဲ ကပ်ဘေးက ပိုကြီးမားပါလိမ့်မယ်။ အခု ကျွန်တော် အဖမ်းခံရရင် လျူကျန့်လီ (Liu Zhenli) နဲ့ တခြား ရဲဘော်တွေလည်း အဖမ်းခံရပါလိမ့်မယ်။ စစ်တပ်ကို သူ (ရှီ) ကိုယ်တိုင် ရွေးချယ်ထားတဲ့ အရာရှိတွေကပဲ ထိန်းချုပ်ပြီး နိုင်ငံဟာ ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေးထက် ပိုဆိုးတဲ့ မြောက်ကိုရီးယားလို အခြေအနေမျိုး ရောက်သွားပါလိမ့်မယ်။
ကျွန်တော့်ကို အဖမ်းခံရပြီးရင် သစ္စာဖောက်မှု၊ အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စတဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေကို လုပ်ကြံဖန်တီးပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ကျွန်တော်က CMC ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်နေပြီ၊ ဘာလို့ ကိုယ့်နိုင်ငံကို သစ္စာဖောက်ရမှာလဲ။ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုဆိုရင်လည်း ကျွန်တော့်အိမ်ကနေ ဒေါ်လာတွေ ကားနဲ့တိုက်ပြီး ထုတ်သွားတဲ့ ဗီဒီယိုတွေ လုပ်ကြံ ဖန်တီးနိုင်ပါတယ်။ ဒါတွေဟာ သူတို့ လုပ်နေကျ ဇာတ်ညွှန်းတွေပါ။
နောက်ဆုံးအနေနဲ့ ရဲဘော် ရှီကျင့်ဖျင်အပေါ် ကျွန်တော့်ရဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေကတော့ –
၁။ ၂၁ ကြိမ်မြောက် ပါတီညီလာခံမှာ ကတိပေးထားတဲ့အတိုင်း ရာထူးက ဆင်းပေးပါ။
၂။ ဘယ်လိုစစ်ပွဲမျိုးမှ မစတင်ပါနဲ့။ စစ်တပ်ဟာ နိုင်ငံနဲ့ ပြည်သူကို ကာကွယ်ဖို့ဖြစ်ပြီး တစ်ကိုယ်ရည် ရည်မှန်းချက်အတွက် မဟုတ်ပါဘူး။
၃။ အမေရိကန်က တည်ဆောက်ထားတဲ့ နိုင်ငံတကာ အစီအစဉ်ကို လေးစားပြီး အမေရိကန် ကို ရန်သူ မလုပ်ပါနဲ့။
၄။ စစ်မှန်တဲ့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးနဲ့ တံခါးဖွင့်ဝါဒကို လုပ်ဆောင်ပါ။ အာဏာကို ပြည်သူ့ထံ ပြန်အပ်ပါ။
ရှီကျင့်ဖျင်က ကျွန်တော့်ကို ဖမ်းဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ရင် ဒီစာကို မီဒီယာတွေကနေတစ်ဆင့် လူသိရှင်ကြား ထုတ်ပြန်ပေးကြဖို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။
(အထက်ပါ အကြောင်းအရာများကို ကျွန်တော် ကိုယ်တိုင် ပြောကြားခဲ့ပြီး သူငယ်ချင်း တစ်ဦးက စုစည်းပေးထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ကျွန်တော် ကိုယ်တိုင် ပြန်လည်စစ်ဆေး အတည်ပြုထားပြီး (အတွင်းရေးမှူး မပါဝင်ပါ။)
လက်မှတ် – ကျန်းယို့ရှာ (Zhang Youxia) ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅”
အထက်ပါစာကို Lasro Talk ကနေ မြန်မာဘာသာသို့ တိုက်ရိုက်ပြန်ဆိုထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ တရုတ်နိုင်ငံကအဖြစ်အပျက်တွေကသံဝေဂရစရာ၊ စဥ်းစားစရာ တွေအများကြီးပါပါတယ်။
ခေတ်မျက်လုံးအယ်ဒီတာအဖွဲ့
တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဗဟိုစစ်ကော်မရှင်၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံခဲ့ရသော Zhang Youxia ယိုရှာ(အလယ်) (ပုံ)
