BBC – ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၄ ရက်
ရန်သူ့နယ်မြေအတွင်း ပျက်ကျသွားသော လေယာဉ်အမှုထမ်းများကို ပြန်လည်ကယ်တင်ရန် အမေရိကန်လေတပ်မှ Pararescue (လေထီးခုန်ကယ်ဆယ်ရေး) တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အထူးလေ့ကျင့်ထားကြသူများဖြစ်သည်။
အီရန်နိုင်ငံပေါ်တွင် ပစ်ချခံခဲ့ရသည့် အမေရိကန် F-15 တိုက်လေယာဉ်မှ လေယာဉ်မှူး တစ်ဦးကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း အစောပိုင်းသတင်းများအရ သိရသည်။ အကယ်၍ အတည်ပြုနိုင်ပါက ၎င်းသည် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့သည့် အမေရိကန်၏ တိုက်ပွဲဝင် ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေး မစ်ရှင်သမိုင်းတွင် နောက်ဆုံးပေါ်ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။
ဒုတိယမြောက် လေယာဉ်အမှုထမ်းတစ်ဦးကို ရှာဖွေရန်အတွက် အီရန်နိုင်ငံအတွင်းပိုင်း အနက်ရှိုင်းဆုံးနေရာများအထိ ရှာဖွေမှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေကြောင်း BBC ၏ အမေရိကန်မိတ်ဖက်ဖြစ်သော CBS သတင်းဌာနက ဖော်ပြသည်။
တိုက်ပွဲဝင် ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေး (CSAR) ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။
ရိုးရှင်းစွာဆိုရလျှင် CSAR မစ်ရှင်များသည် ပျက်ကျသွားသော လေယာဉ်မှူးများနှင့် သီးခြား ဖြစ်ကျန်နေသော စစ်သည်များအပါအဝင် အကူအညီလိုအပ်နေသူများကို ရှာဖွေခြင်း၊ ကူညီခြင်းနှင့် ကယ်ထုတ်ခြင်းတို့ကို ရည်ရွယ်သည့် စစ်ဆင်ရေးများဖြစ်သည်။
လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ သို့မဟုတ် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ အပြီးတွင် ပြုလုပ်လေ့ရှိသော ပုံမှန်ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးများနှင့်မတူဘဲ CSAR မစ်ရှင်များ သည် ရန်လိုသော သို့မဟုတ် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေသော ပတ်ဝန်းကျင်များတွင် လုပ်ဆောင် ရခြင်းဖြစ်သည်။
သောကြာနေ့က အီရန်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ကယ်ဆယ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကဲ့သို့ပင် အချို့သော ကိစ္စရပ်များ၌ ရန်သူ့နယ်မြေအတွင်းပိုင်းအထိ ဝင်ရောက်လုပ်ဆောင်ရလေ့ရှိသည်။ ဤမစ်ရှင်များကို များသောအားဖြင့် ရဟတ်ယာဉ်များဖြင့် လုပ်ဆောင်ကြပြီး ဆီဖြည့် လေယာဉ်များက ပံ့ပိုးပေးကာ အခြားတိုက်လေယာဉ်များက နယ်မြေအတွင်း လှည့်ကင်း ပတ်ခြင်းနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ပေးကြသည်။
‘Swiss Army knives’ (ဘက်စုံသုံးကိရိယာ) များကဲ့သို့ ကျွမ်းကျင်သူများ
အီရန်တွင် ဖြစ်ပွားနေသော ကယ်ဆယ်ရေးကဲ့သို့ စစ်ဆင်ရေးမျိုးတွင် Black Hawk ရဟတ်ယာဉ်များဖြင့် နယ်မြေအတွင်း လိုက်လံရှာဖွေမည့် လေထီးကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ Pararescue (PJ) တပ်ဖွဲ့ဝင် အနည်းဆုံး ၂၄ ဦး ပါဝင်မည်ဖြစ်ကြောင်း Pararescue တပ်ခွဲမှူးဟောင်းတစ်ဦးက CBS News သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
၎င်းတို့အဖွဲ့သည် လိုအပ်ပါက လေယာဉ်ပေါ်မှ ခုန်ချရန် အသင့်ပြင်ထားကြပြီး မြေပြင်သို့ ရောက်သည်နှင့် ပျောက်ဆုံးနေသော အမှုထမ်းနှင့် အဆက်အသွယ်ရရန် ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်ကြသည်။ တွေ့ရှိပြီးပါက လိုအပ်သော ဆေးဝါးကုသမှုများပေးခြင်း၊ ရန်သူ့လက်မှ ရှောင်တိမ်းခြင်းနှင့် ကယ်ထုတ်နိုင်မည့်နေရာသို့ ရောက်အောင်သွားခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင် ကြမည်ဖြစ်သည်။
“ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းပြီး အလွန်အမင်း အန္တရာယ်ရှိတယ်ဆိုတာက အနည်းဆုံး ပြောတာပါ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ “ဒါဟာ သူတို့ တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ လေ့ကျင့်နေကျ အလုပ်ပါ။ သူတို့ကို လေတပ်ရဲ့ ‘Swiss Army knives’ လို့ တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြပါတယ်”
အချိန်နှင့်အမျှ အရေးကြီးသော စစ်ဆင်ရေး
သောကြာနေ့က အီရန်နိုင်ငံ ခူဇက်စတန် (Khuzestan) ပြည်နယ်ပေါ်တွင် အမေရိကန် စစ်ဘက်ရဟတ်ယာဉ်များနှင့် ဆီဖြည့်လေယာဉ်တစ်စင်း ပျံသန်းနေသည့် အတည်ပြု ဗီဒီယိုများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။
ရန်သူ့တပ်ဖွဲ့များသည်လည်း အမေရိကန်လေယာဉ်အမှုထမ်းကို ရှာဖွေရန် ထိုနယ်မြေသို့ပင် စေလွှတ်ထားမည်ဖြစ်သောကြောင့် CSAR အဖွဲ့များအတွက် အချိန်သည် အလွန်အရေးကြီး သည်။
အမေရိကန် မရိန်းတပ်ဖွဲ့ အထူးစစ်ဆင်ရေးကျွမ်းကျင်သူဟောင်း ဂျိုနသန် ဟက်ကက် (Jonathan Hackett) က ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့၏ ဦးစားပေးမှာ အသက်ရှင်နေသည့် လက္ခဏာများကို ရှာဖွေရန်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ပျောက်ဆုံးသူ နောက်ဆုံးရှိခဲ့သည့်နေရာမှ အခြေအနေအမျိုးမျိုးအောက်တွင် ထိုသူ ရွေ့လျားနိုင်သည့် အကွာအဝေးအထိ ဖြန့်ကြက်ရှာဖွေရမည်ဖြစ်သည်။
CSAR မစ်ရှင်များ၏ သမိုင်းကြောင်း
စစ်ပွဲအတွင်း ဝေဟင်မှ ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများသည် ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်း လေယာဉ်မှူးများက ရန်သူ့နယ်မြေအတွင်း ပျက်ကျသွားသော လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များကို ကယ်တင်ရန် ရုတ်တရက် ဆင်းသက်ခဲ့ကြသည့် အချိန်ကတည်းက စတင်ခဲ့သည်။
အမေရိကန် လေထီးကယ်ဆယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ၏ ဇစ်မြစ်မှာ ၁၉၄၃ ခုနှစ်က မြန်မာနိုင်ငံ (Burma) အတွင်းရှိ ဒဏ်ရာရစစ်သည်များကို ကူညီရန် စစ်ဘက်ခွဲစိတ်ဆရာဝန်နှစ်ဦး လေထီးဖြင့် ခုန်ဆင်းခဲ့သည့် မစ်ရှင်မှ စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး ရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် ကယ်ဆယ်ရေးမှာ တစ်နှစ်အကြာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အမေရိကန် အရာရှိတစ်ဦးက ဂျပန်တပ်များ၏ နောက်ကွယ်မှ စစ်သည်လေးဦးကို ကယ်တင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စစ်ပွဲအတွင်း ရဟတ်ယာဉ်ကို ပထမဆုံးအကြိမ် စစ်ဆင်ရေးတွင် အသုံးပြုခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။
ယနေ့ခေတ် CSAR စစ်ဆင်ရေးပုံစံများသည် ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲအတွင်း စတင်ပေါ်ပေါက် လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
အမေရိကန် လေတပ်၏ Pararescue အဖွဲ့များ
အမေရိကန် စစ်ဘက်ကဏ္ဍတိုင်းတွင် ကိုယ်ပိုင် CSAR စွမ်းရည်အနည်းငယ်စီရှိကြသော်လည်း လေတပ်သည် ပျောက်ဆုံးစစ်သည်များကို ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရန် အဓိကတာဝန်ရှိသည်။
၎င်းတို့၏ တရားဝင်ဆောင်ပုဒ်မှာ “အခြားသူများ အသက်ရှင်နိုင်ရန် ဤအရာများကို ငါတို့လုပ်ဆောင်သည်” (These Things We Do, That Others May Live) ဟူ၍ဖြစ်ပြီး မည်သည့်စစ်သည်ကိုမျှ နောက်ချန်မထားခဲ့ရဟူသော ကတိကဝတ်၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ဤတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် တိုက်ခိုက်ရေးသမားရော၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူများ အဖြစ်ပါ ပြင်းထန်စွာ လေ့ကျင့်ထားကြရသည်။ နှစ်နှစ်ခန့် ကြာမြင့်သော ၎င်းတို့၏ လေ့ကျင့်ရေးကာလတွင် လေထီးခုန်ခြင်း၊ ရေငုပ်ခြင်း၊ ရေအောက်ဖျက်ဆီးရေး၊ ရှင်သန်နေထိုင်ရေးနှင့် အရပ်ဘက် အဆင့်မြင့်ဆေးတပ်သား သင်တန်းများ ပါဝင်သည်။
မကြာသေးမီက ကယ်ဆယ်ရေး မစ်ရှင်များ
အီရတ်နှင့် အာဖဂန်နစ္စတန် စစ်ပွဲများအတွင်း Pararescue အဖွဲ့များသည် ဒဏ်ရာရ စစ်သည်များနှင့် ကယ်ထုတ်ရန်လိုအပ်သူများအတွက် ထောင်ပေါင်းများစွာသော မစ်ရှင်များကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။
- ၂၀၀၅ ခုနှစ် အာဖဂန်ရွာတစ်ခုတွင် ပုန်းခိုနေရသော US Navy Seal တစ်ဦးကို ကယ်တင်ခဲ့သည် (ယင်းဖြစ်ရပ်ကို ‘Lone Survivor’ ရုပ်ရှင်အဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်)။
- ၁၉၉၉ ခုနှစ် ဆားဘီးယားနိုင်ငံတွင် ပစ်ချခံရသော F-117 စတဲလ် (Stealth) တိုက်လေယာဉ်မှူးကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည်။
- ၁၉၉၅ ခုနှစ် ဘော့စနီးယားတွင် အမေရိကန်လေယာဉ်မှူး Scott O’Grady ကို ခြောက်ရက်ကြာ ရှောင်တိမ်းနေပြီးနောက် ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည်။
ရန်သူ့မျဉ်းနောက်ကွယ်တွင် ပျက်ကျသွားသော လေယာဉ်အမှုထမ်းများကို ပြန်လည်ရှာဖွေရန် အမေရိကန်လေတပ်မှ လေထီးကယ်ဆယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လေ့ကျင့်နေကြ( ဓါတ်ပုံ)
အရှေ့တောင်အာရှရှိ ကယ်ဆယ်ရေးမစ်ရှင်ထောင်ပေါင်းများစွာသည် ခေတ်မီတိုက်ခိုက်ရေးရှာဖွေရေးနှင့် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ပုံဖော်ရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေခဲ့သည်။( ဓါတ်ပုံ)
