CNN – ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃၀ ရက်
ညှိနှိုင်းဖျန်ဖြေရေးလုပ်ငန်းစဉ်နှင့် နီးစပ်သူများ၏ အဆိုအရ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အီရန်၏ ပြင်ဆင်ထားသော ငြိမ်းချမ်းရေးအဆိုပြုချက်ကို လက်ခံရယူရန် စောင့်ဆိုင်းနေပြီး ထိုအဆိုပြုချက်သည် သောကြာနေ့ တွင် ထွက်ပေါ်လာနိုင်သဖြင့် လူအများ၏အာရုံမှာ တီဟီရန်သို့ ရောက်ရှိနေသည်။
အီရန်နှင့် စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေးအတွက် ညှိနှိုင်းမှုများကို “ဖုန်းဖြင့်” သာ လုပ်ဆောင်နေကြောင်း သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပထမအကျော့ လူချင်းတွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုမှာ သဘောတူညီချက်မရဘဲ အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယအကျော့မှာလည်း ဖျက်သိမ်းခဲ့ရသောကြောင့် အစ္စလာမ္မာဘတ်သို့ ၁၈ နာရီကြာ လေယာဉ်စီးရသည့် ခရီးစဉ်များကို “ဆက်မသွားတော့ဘဲ” ဖျက်သိမ်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
မည်သည့်အဆိုပြုချက်အပေါ်မဆို အီရန်၏ ၏ တုံ့ပြန်မှုသည် ၎င်းတို့၏ နူကလီးယား အစီအစဉ် အပေါ် မည်မျှအထိ လိုက်လျောမည်ဆိုသည့်အပေါ် မူတည်ကြောင်း ထရမ့်က ဆိုပြီး “နူကလီးယားလက်နက် လုံးဝမရှိစေရဘူးဆိုတာကို သူတို့သဘောမတူသရွေ့ ဘယ်တော့မှ သဘောတူညီချက်ရမှာ မဟုတ်ဘူး” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
မှတ်ချက်။ ထရမ့်က ပယ်ချခဲ့သော အီရန်၏ ယခင်အဆိုပြုချက်တွင် စစ်ပွဲကို အရင် အဆုံးသတ်ရန် နှင့် အီရန်၏ နူကလီးယားလက်နက်ကိစ္စကို နောက်ပိုင်းအဆင့်မှသာ ဆွေးနွေးရန် တောင်းဆိုထားသည်။
ထရမ့်အပေါ် အီရန်၏ တုံ့ပြန်မှု: ထရမ့်သည် စီးပွားရေးအရ ဖိအားပေးခြင်းနှင့် ပြည်တွင်း သွေးခွဲမှုများကို အသုံးချခြင်းဖြင့် အီရန်အား “လက်နက်ချ” စေရန် ကြိုးပမ်းနေခြင်း ဖြစ်ကြောင်း အီရန်၏ အဓိကညှိနှိုင်းရေးမှူး မိုဟာမက် ဘာဂါ ဂါလီဘတ် (Mohammad Bagher Ghalibaf) က ပြောကြားခဲ့ကြောင်း အီရန်သတင်းဌာနများက ဖော်ပြသည်။ အီရန်၏ ရန်သူများသည် “ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့သည့် နည်းဗျူဟာများနှင့် မီဒီယာမှတစ်ဆင့် ဝါဒဖြန့်ခြင်း” တို့ဖြင့် နိုင်ငံကို အတွင်းပိုင်းမှဆန့်ကျင်လာစေအောင် ကြိုးပမ်းနေကြောင်း ဂါလီဘတ်က ဆိုသည်။
ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများ ရှေ့မတိုးနိုင်ဖြစ်နေမှုအပေါ် နောက်ထပ်တုံ့ပြန်မှုတစ်ခုအနေဖြင့် အမေရိကန်သမ္မတသည် ၎င်း၏ Truth Social လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွင် သေနတ်တစ် လက်ကိုင်ကာ နေကာမျက်မှန်တပ်ထားသည့် ၎င်း၏ပုံကို ပြုပြင်မွမ်းမံကာ တင်ခဲ့ပြီး “NO MORE MR. NICE GUY!” (ယဥ်ကျေးသိမ်မွေ့သူတယောက်အဖြစ်မတွေ့နိုင်တော့ဘူး) ဟု သတိပေးချက်နှင့်အတူ ဖော်ပြခဲ့သည်။
စစ်ရေးအသင့်ဖြစ်မှုဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ချက်များအပေါ်ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ် (JD Vance) က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် Fox News သို့ ပြောကြားရာ၌ နိုးနိုးကြားကြားရှိနေရန်မှာ ၎င်း၏ တာဝန် ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အီရန်စစ်ပွဲအတွင်း ဒုံးကျည်များ ပြတ်လပ်ကုန်ခမ်းနေသည့်အပေါ် ၎င်းက စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ရှိနေသည်ဟု ရေးသားထားသော The Atlantic မဂ္ဂဇင်း၏ သတင်းကို ပယ်ချခဲ့သည်။ “ကျွန်တော်နဲ့ နီးစပ်သူ ဘယ်သူမှ အဲဒီ သတင်းထောက်ကို စကားပြောခဲ့တာ မရှိဘူး” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပီတီဟက်ဆက်က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ လွှတ်တော်ကြားနာပွဲတွင် အီရန်နှင့်ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲကို ဆန့်ကျင်နေသော လွှတ်တော်အမတ်များကို ပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့ပြီး “ဒီအချိန်မှာ ကျွန်တော်တို့ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အကြီးမားဆုံး ရန်သူကတော့ လွှတ်တော်တွင်းက ဒီမိုကရက်တွေနဲ့ ရီပတ်ဘလီကန်တချို့ရဲ့ ဆင်ခြင်တုံတရားမဲ့တဲ့၊ အရည်အချင်းမရှိတဲ့၊ အရှုံးပေးလိုတဲ့ စကားလုံးတွေပဲ ဖြစ်တယ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က အိမ်ဖြူတော်တွင် ပြုလုပ်သည့် အခမ်းအနားတစ်ခု၌ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် သတင်းထောက်များကို စကားပြောကြားစဉ်။ Andrew Harnik/Getty Images (ဓာတ်ပုံ)
