CNN- ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ၊ ၂၇ ရက်
လူ ၂၀ ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည့် နာဆာဆေးရုံကို နှစ်ကျော့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုသည် ဟားမတ်စ်၏ နေရာယူထားသည့်ကင်မရာကို ပစ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း အစ္စရေးကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (IDF) က အင်္ဂါနေ့တွင် ထုတ်ပြန်ပြောဆိုခဲ့သည်။
ခန်းယူနစ်စ် တွင် စစ်ဆင်ရေးလုပ်နေသော ဂိုလန်နီ တပ်ဖွဲ့ (Golani Brigade) မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် နာဆာ ဆေးရုံဧရိယာတွင် ဟားမတ်စ် မှ နေရာယူထားသည့် ကင်မရာကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ထိုကင်မရာသည် IDF တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ လှုပ်ရှားမှုကို စောင့်ကြည့် လေ့လာရန် အသုံးပြုထားပြီးIDF တပ်ဖွဲ့ဝင်များအပေါ် အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်များကို ညွှန်ကြားရန်အတွက် ထားရှိကြောင်း ကနဦး စုံစမ်းမှုတစ်ခုတွင် တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။
အစ္စရေးတို့ရှင်းလင်းချက်သည် အဆိုပါ တိုင်ကြားချက်ကို ထောက်ခံရန် အထောက်အထား မပြနိုင်ခဲ့ဘဲ ဟားမစ်ကလဲငြင်းချက်ထုတ်ခဲ့သည်။ “ဒီထုတ်ဖော်ရှင်းလင်းချက်က အမှန်ဆိုရင်၊ ဒါကိုတားဆီးဖို့နည်းလမ်းပေါင်းများစွာနဲ့ကင်မရာကိုဖယ်ရှားပစ်နိုင်ပါတယ်၊ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုဌာနကို တင့်ကားကနေကျဥ်ဆံနဲ့ပစ်ပြီးဖျက်စရာမလိုပါဘူး” ဟု ဟားမတ်စ် နိုင်ငံရေး ဗျူရိုအဖွဲ့ဝင် ဘာဆမ်နိမ်း (Bassem Naim) က The Associated Press သတင်းဌာနသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
တနင်္လာနေ့တွင် အစ္စရေး၏ ဆေးရုံကို ထပ်တလဲလဲဆက်တိုက် တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကျန်းမာရေး ဝန်ထမ်းများ၊ ဂျာနယ်လစ်များနှင့် အရေးပေါ် ကယ်ဆယ်ရေးသမားများ သေဆုံးခဲ့ရပြီး နိုင်ငံတကာမှ ရှုတ်ချမှုအများအပြားကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်၊ သတင်းဌာနမှအုပ်စုများ၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် နိုင်ငံတော် အစိုးရများမှ အစ္စရေးတိုက်ခိုက်မှုကို ပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့ကြသည်။
တနင်္လာနေ့နှောင်းပိုင်းမှာတော့ အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ်ဘင်ဂျမင်နေတင်ရာဟုက လူမှုမီဒီယာမှာ ဆေးရုံမှာ သတင်းထောက်တွေ၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းတွေနဲ့ တခြားအရပ်သားတွေရဲ့ သေဆုံးမှုဟာ အနည်းအကျဥ်းမတော်တဆဖြစ်သည့် ကြေကွဲဖွယ်ဖြစ်ရပ်တစ်ခုလို့ ပြောခဲ့ပါသည်။
သို့သော်လည်း IDF ၏ အင်္ဂါနေ့က ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ၎င်းသည် “ အရပ်သားများကို တစ်စုံတစ်ရာ ထိခိုက်နစ်နာစေမှု အတွက် ဝမ်းနည်းမိကြောင်း” ပြောကြားခဲ့သော်လည်း အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အကြမ်းဖက်သမား ခြောက်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်ဟုလည်း အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။
အစ္စရေးနိုင်ငံရှိ လုံခြုံရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက CNN သို့ အင်္ဂါနေ့က လုပ်ကြံမှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့သည့် သတင်းထောက်ငါးဦးကို မည်သူကမျှ ပစ်မှတ်အဖြစ် ရည်ရွယ်မည် မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
နောက်ထပ်စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများတွင် တိုက်ခိုက်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ ၎င်း၏နားလည်မှုအား “ ကွာဟချက်များစွာကို စစ်ဆေးမည်” ဟု IDF က ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် “ မပစ်ခတ်မီ ခွင့်ပြုချက်ပေးသည့် လုပ်ငန်းစဉ်” နှင့် “ ကွင်းထဲတွင် ဆုံးဖြတ်ချက်ချသည့် လုပ်ငန်းစဉ်” ကို စစ်ဆေးခြင်း ပါဝင်သည်။
“ စစ်ဦးစီးချုပ်က IDF သည် ၎င်း၏ လှုပ်ရှားမှုများကို စစ်ရေးပစ်မှတ်များဆီသို့သာ ဦးတည်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်” ဟု ကြေညာချက်တွင် နိဂုံးချုပ်ထားသည်။
‘ရုန်းကန်ရတဲ့နေ့’
ဓားစာခံလွတ်မြောက်ရေးနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်ကိုပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုသည့် နိုင်ငံတစ်ဝှမ်း “ရုန်းကန်ရတဲ့နေ့” ကို သတ်မှတ်ခဲ့ကြပြီးလူအများပါဝင်ခဲ့သည့် ထိုနေ့တွင်ပင် IDF ၏ တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
အစ္စရေးမြို့တော်တဲလ်အဲဗစ် တွင် အကြီးဆုံး လူထုစုဝေးပွဲ စီစဉ်သူများက လူ ၃၀၀,၀၀၀ (၃သိန်း)ကျော် တက်ရောက်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။
CNN မှ အဆိုပါ နံပါတ်ကို သီးခြား အတည်မပြုနိုင်သေးသော်လည်း တဲလ်အဲဗစ် မှ ပုံများတွင် အလံဝှေ့ယမ်းနေသော ဆန္ဒပြသူများ ပြည့်ကျပ်နေသည့် လမ်းမများကို ပြသခဲ့သည်။
အင်္ဂါနေ့က CNN နှင့် စကားပြောခဲ့သော ဆန္ဒပြသူများသည် နောက်ဆုံးတွင် နေတန်ယာဟု၏ အစိုးရအား သဘောတူညီချက်ကို လက်ခံရန် ဖိအားပေးမည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
“ ကျွန်ုပ်တို့ ခြားနားချက်တစ်ခုကို လုပ်နိုင်မယ်လို့ မယုံကြည်ရင် ကျွန်တော်တို့ ဒီမှာ ရှိမှာ မဟုတ်ပါဘူး” ဟု ရဲလ် အဒါ(Yael Adar) က တဲလ်အဲဗစ် မြို့လယ်ရှိ CNN သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ “ ကျွန်ုပ်တို့သည် ကျောက်တုံးကို ဖြိုဖျက်သည့် ရေစက်များဖြစ်ပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အနာဂတ်အတွက် တိုက်ပွဲဝင်နေသောကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် တစ်စုံတစ်ရာ ဖြစ်လာလိမ့်မည်”
အဒါ ၏သား တာမီရာအဒါ (Tamir Adar) သည် အောက်တိုဘာ ၇ ရက်တိုက်ခိုက်မှုတွင် သေဆုံးသွားခဲ့ရပြီးသူ့အလောင်းကို ဂါဇာသို့ ယူဆောင်သွားခြင်းခံခဲ့ရသည်။
အစ္စရေးတောင်ပိုင်းရှိ ဘီရာရှိဗာအရပ် မှ တဲလ်အဲဗစ် မြို့လယ်သို့ ခရီးထွက်ခဲ့သော ဆန္ဒပြသူ ဟိန်းဝိ့စ် (Haim Weiss) က နေတန်ယာဟု၏ အစိုးရအဖွဲ့သည် ဓားစာခံသဘောတူညီချက်နှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အာမခံခြင်းထက် “ဂါဇာကို သိမ်းပိုက်ခြင်း” ကို ပိုမိုစိတ်ဝင်စားသည် ဟု သူကယုံကြည်ကြောင်း CNN သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
“ဓားစာခံတွေကို ပြန်မခေါ်ဖို့ အစိုးရက လုပ်နေတာ မယုံနိုင်စရာပါပဲ” ဟု တစ်ပတ်လျှင် သုံးကြိမ် ဆန္ဒပြနေသည့် Weiss က CNN သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
“ဒီအစိုးရဟာ တစ်ခုတည်းသော အရာကိုသာကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းသင့်တယ်၊ ဒီစစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ပြီး ဓားစာခံတွေကို ပြန်ခေါ်ဆောင်လာသင့်တယ်” ဟု Weiss က ပြောကြားခဲ့သည်။
မကြာသေးမီက နေတန်ယာဟုက ဓားစာခံများအားလုံးကို လွှတ်ပေးရန်နှင့် စစ်ပွဲ အဆုံးသတ်ရန် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုများ စတင်နေပြီဟု မကြာသေးမီက ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးဆိုင်ရာ အီဂျစ်နှင့် ကာတာတို့မှ ကြားဝင်ဖျန်ဖြေပေးသည့် နောက်ဆုံး အဆိုပြုချက်ကို အစ္စရေးကတုံ့ပြန်ခြင်းမရှိသေးပေ။
ထိုအဆိုပြုချက်သည် ဓားစာခံများ၏ ထက်ဝက်ကို လွှတ်ပေးရန်နှင့် လဲလှယ်ရန်အတွက် ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို တောင်းဆိုထားသော်လည်း ယခုအခါ နေတန်ယာဟုက ဓားစာခံအားလုံးကို ချက်ခြင်းလွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုထားသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင်၊ သူသည် IDF ၏ ကြီးမားသော တိုက်ခိုက်မှုနှင့် ဂါဇာစီးတီးကို သိမ်းပိုက်ခြင်းအတွက် အစီအစဉ်များကို ရှေ့တိုးဆောင်ရွက်နေသည်။
နေတန်ယာဟု၏ လုံခြုံရေး ဝန်ကြီးအဖွဲ့သည် အင်္ဂါနေ့တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သော်လည်း သတင်းရင်းမြစ်များက CNN သို့ ပြောကြားရာတွင် အစည်းအဝေးသည် ကြီးကြီးမားမား ဆုံးဖြတ်ချက်များ သို့မဟုတ် လက်ရှိ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းမရှိဘဲ ပြီးဆုံးသွားခဲ့သည်။ ဂါဇာမြို့တော်ကို သိမ်းပိုက်ရန် အစိုးရ၏ အစီအစဉ်ကို တနင်္ဂနွေနေ့တွင် နောက်ထပ် အစည်းအဝေး ပြုလုပ်မည်ဖြစ်သည်။
တစ်ချိန်တည်းတွင်တဲလ်အဗစ်ရှိ ဓားစာခံများနှင့်ပျောက်ဆုံးနေသောမိသားစုများဖိုရမ်မှ ရှင်းလင်းသောသတင်းစကားတစ်ခုပေးပို့ခဲ့သည် – အစိုးရသည် လက်ရှိစားပွဲပေါ်ရှိ သဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးရမည်ဟု ကြေငြာချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
“တနိုင်ငံလုံးက စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ပြီး ဓားစာခံတွေ အားလုံးကို ပြန်ပေးဖို့ တောင်းဆိုတယ်။”
တနင်္လာနေ့တွင် ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသရှိ ဂျာနယ်လစ်ငါးဦးစလုံးကို အစ္စရေးက နှစ်ကြော့ပစ်ခတ် လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မှုကြောင့်သေဆုံးခဲ့ရသည့်သတင်းသမား (၅)ဦး
ရှေ့တန်း- Hussam Al-Masri ၊ Moath Abu Taha နှင့် Mohammad Salama။
နောက်တန်း- Mariam Abu Daqqa နှင့် Ahmed Abu Aziz။ CNN မှရရှိသည် (ဓာတ်ပုံ)
