ကိ့ဗ်၊ ယူကရိန်း (AP)
ယူကရိန်းစစ်တပ်က ရုရှား၏ ကူစ် (Kursk) ဒေသကို တိုက်ခိုက်ရန်အတွက် တိကျသော အမေရိကန်လေဟုန်စီး ပျံဝဲနိုင်သောဗုံးများကို အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း၊ ၎င်းသည် နွေဦးရာသီကတည်းက ရုရှား၏ ထိုးစစ်ဆင်မှုအောက်တွင် ရှိခဲ့သည့် ယူကရိန်းအရှေ့ပိုင်း ခါကိ့ဗ်ဒေသရှိ နယ်မြေအချို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ယူကရိန်းလေတပ်ဦးစီးမှူး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုင်ခိုလာ အိုလက်စ်ချတ် (Mykola Oleschuk) က သြဂုတ် ၆ ရက်နေ့တွင် ယူကရိန်းတပ်သည် အံ့အားသင့်ဖွယ် နယ်စပ်ကို ဖြတ်ကျော် ကျုးကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ရုရှားစစ်ကြောင်းတပ် အခြေစိုက်စခန်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ပြသသည့် ဗီဒီယိုကို ကြာသပတေးနေ့ညက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်က ထောက်ပံ့ပေးထားသည့်ဗုံးများကြောင့် ရုရှားများ အသေအပျောက်များခဲ့ပြီး စက်ပစ္စည်းများ ပျက်စီးခဲ့ပါသည်။ ဗီဒီယိုတွင် ပေါက်ကွဲသံများနှင့် မီးခိုးငွေ့များ အများအပြား ထွက်ပေါ်နေသည့် နေရာအား ပြသခဲ့သည်။
ယူကရိန်းကို ကျောထောက်နောက်ခံပေးနေသော နိုင်ငံအများအပြားသည် ယူကရိန်းအား လှူဒါန်းထားသည့် လက်နက်များကို ကာကွယ်ရေး ရည်ရွယ်ချက်မှတပါး မည်သည့်အရာအတွက်မဆို အသုံးပြုခြင်းကို ဆန့်ကျင်ကြသည်။ သို့သော်လည်း ယူကရိန်းက ၎င်း၏ ကူစ် (Kursk) ဒေသကို ကျုးကျော်မှုသည် အဓိကအားဖြင့် ခံစစ်ဖြစ်ပြီး ထိုရုရှားဒေသမှ ယူကရိန်းမြေကို တိုက်ခိုက်မှု နည်းပါးစေရန် ရည်ရွယ်သည်ဟု ယူကရိန်းက စောဒကတက်ခဲ့သည်။
နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်တိုက်ခိုက်မှုများတွင် လေဟုန်စီး ပျံဝဲနိုင်သော ဗုံးများကဲ့သို့သော ယူကရိန်း၏ တာတိုပစ်လက်နက်များ အသုံးပြုမှုကို ဝါရှင်တန်က ထောက်ခံကြောင်း အမေရိကန် တာဝန်ရှိသူများက ပြောကြားခဲ့သည်။ ယခုအချိန်အထိ အမေရိကန်သည် ရုရှားနိုင်ငံအတွင်းသို့ နက်ရှိုင်းစွာ ထိုးစစ်ဆင်ရန်အတွက် တာဝေးပစ် ATACMS ဒုံးကျည်များ အသုံးပြုမှုကိုသာ ကန့်သတ်ထားသည်။
ယူကရိန်းလွတ်လပ်ရေးနေ့ မတိုင်ခင် ယူကရိန်းသမ္မတ ဗလာဒီမာဇလန်းစကီးနှင့် ယူကရိန်းပြည်သူများအပေါ် အမေရိကန်၏ မယိမ်းယိုင်သည့် ထောက်ခံမှုကို သောကြာနေ့က ယူကရိန်းသမ္မတနှင့် စကားပြောဆိုစဉ် အမေရိကန်သမ္မတ ဂျိုးဘိုင်ဒင်က ကြေညာချက်ထဲတွင် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ပါသည်။ ဂျိုးဘိုင်ဒင်သည် လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေးဒုံးကျည်များ၊ တန်ပြန်ဒရုန်းသုံးပစ္စည်းများ၊ သံချပ်ကာဒုံးကျည်များနှင့် မိုဘိုင်းဒုံးပျံ စနစ်များ အပါအဝင် ယူကရိန်းအတွက် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အကူအညီပေးမည့် အစီအစဉ်သစ်တစ်ခုကိုလည်း ကြေညာခဲ့သည်။
အိမ်ဖြူတော် အမျိုးသားလုံခြုံရေး ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဂျွန်ကာဘီက အမေရိကန် တာဝန်ရှိသူများသည် ယူကရိန်း မဟာမိတ်များနှင့် နေ့စဉ် နီးကပ်စွာ ဆက်သွယ်နေပြီး ကူစ် (Kursk) ထိုးစစ်တွင် အမေရိကန်၏ လက်နက်များကို မည်သို့ အသုံးပြုနိုင်ကြာင်း လမ်းညွှန်ချက်တွင် မကြာသေးမီက အပြောင်းအလဲများ ပြုလုပ်ထားခြင်း မရှိဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ “ရုရှားရဲ့ ရန်စမှုတွေကို ခုခံကာကွယ်ဖို့ အမေရိကန်က ထောက်ပံ့ပေးထားတဲ့ ပစ္စည်းတွေကို အသုံးပြုခွင့်ပေးထားတယ်။ ပြီးတော့ ခင်ဗျားတို့ သိတဲ့အတိုင်းပဲ၊ သမ္မတက သူတို့နယ်စပ်ကိုဖြတ်ပြီး အမေရိကန်လက်နက်တွေကို အသုံးပြုခွင့်ပေးခဲ့တယ်” ဟု ကာဘီ က ဝါရှင်တန်တွင် သတင်းထောက်များအား ပြောကြားခဲ့သည်။
ကူစ် (Kursk) တွင် ယူကရိန်း၏ စစ်ဆင်ရေး အောင်မြင်မှုသည် ရေရှည်တွင် မည်မျှ အောင်မြင်မည်ကို မရှင်းလင်းသေးကြောင်း ကာဘီ က ပြောကြားခဲ့သည်။ ကူစ် (Kursk) ဒေသရှိ အချို့နေရာများတွင် ယူကရိန်းတပ်များကို နောက်ကြောင်းပြန်လှည့်ရန်တိုက်ခိုက်သည့် အောင်မြင်မှုအချို့ကို ရုရှားတာဝန်ရှိသူများက သောကြာနေ့တွင် သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ သီးခြားအားဖြင့်၊ ယူကရိန်း၏ တတိယမြောက် ချေမှုန်းရေးတပ်မဟာက ၎င်း၏တပ်ဖွဲ့များသည် ခါကိ့ဗ် (Kharkiv) ဒေသတွင် နှစ်စတုရန်းကီလိုမီတာ (တစ်စတုရန်းမိုင်၏ လေးပုံသုံးပုံခန့်) နီးပါးသို့ တိုးလာခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုးစစ်၏အချိန်၊ အတိုင်းအတာနှင့် ဧရိယာနှင့်ပတ်သက်ပြီး အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို ထုတ်ပြန်ထားခြင်း မရှိသည့်အပြင် စစ်မြေပြင်တွင် ၎င်း၏အကျိုး သက်ရောက်မှုကို ခန့်မှန်းရခက်ပါသည်။
ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့များသည် အမေရိကန်၏လက်နက်များ ပေးပို့မှု နှောင့်နှေးကြန့်ကြာနေမှုသည် နောက်ဆုံးတွင် ဖြေလျော့ခွင့်ပြုပေးလိုက်ပီးနောက် ယခုလတွင် အရှိန်အဟုန်သစ်ရရှိကာ ကိ့ဗ်သည် ရုရှားနိုင်ငံအနောက်ပိုင်း ကူစ် (Kursk) ဒေသသို့ ယခုလအစောပိုင်းတွင် တုန်လှုပ်ခြောက်ခြားဖွယ်ရာ ထိုးစစ်တစ်ရပ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ယူကရိန်းသည် ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း ရုရှားနိုင်ငံ၌ မီးလောင်မှုဖြစ်ပွားခဲ့သည့် စစ်ဘက်နှင့် လောင်စာဆီပစ်မှတ်များကို မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်ဖြင့် ပြင်းထန်စွာ စစ်ပွဲဆင်နွှဲခဲ့သည်။ သောကြာနေ့တွင် အဆိုပါ ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုအချို့ကြောင့် ပျက်စီးမှုနှင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုများအကြောင်း အသေးစိတ်အချက်အလက်များ အသစ်ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ Volgograd ဒေသရှိ ဝေးကွာသော ရုရှားလေတပ်အခြေစိုက်စခန်းအား ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ယူကရိန်းဒရုန်းသည် စစ်ပွဲအတွင်း မော်စကိုအသုံးပြုသည့် လေဟုန်စီး ပျံဝဲနိုင်သောဗုံးများ ထားသည့် လေယာဉ်ကွင်းကို သိသိသာသာ ပျက်စီးစေခဲ့ကြောင်း AP မှ သောကြာနေ့တွင် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ထားသည့် ဂြိုလ်တု ဓာတ်ပုံများက ဖော်ပြခဲ့သည်။
ထိုအတောအတွင်း ရုရှားနိုင်ငံ Krasnodar ဒေသရှိ Kavkaz ဆိပ်ကမ်း၌ ကြာသပတေးနေ့တွင် ကုန်တင်ကူးတို့ကို စီးနင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူ ၁၃ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့ကြောင်း ရုရှားနိုင်ငံပိုင် သတင်းအေဂျင်စီ Tass က သောကြာနေ့တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ကျန်းမာရေးတာဝန်ရှိသူများကို ကိုးကား၍ Tass က ဒဏ်ရာရသူလေးဦးကို ဆေးရုံတင်ထားရပြီး ကျန်တစ်ဦးမှာ စာရင်းမရသေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ယူကရိန်း၏ စစ်မြေပြင်အောင်မြင်မှု အမြတ်အစွန်းမျာသည် စစ်မြေပြင်အခြေအနေကို ပြန်လည်ပုံဖော်ကာ ရုရှားက ၎င်းတို့နိုင်ငံကို လွန်ခဲ့သည့် ၁၀ နှစ်အကြာက ပထမဆုံး ကျူးကျော်ပြီးနောက်တွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံသားများ၏ စိတ်ဓာတ်ကို မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။ မော်စကိုက အစုလိုက်အပြုံလိုက် အသေအပျောက်များစေသည့် ယူကရိန်းနိုင်ငံသို့ အပြည့်အဝကျူးကျော်မှုကြီးက ၂နှစ်ခွဲကာလအတွင်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ် နောက်ပိုင်း ဥရောပ၏ အကြီးဆုံးဒုက္ခသည် အကျပ်အတည်းကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ ။
ယူကရိန်းနှင့် ၎င်း၏ အနောက်နိုင်ငံ မဟာမိတ်များက ပြန်လည်ရရှိသည့် အရှိန်အဟုန်သည် သံတမန်ရေးရာ မျက်နှာစာတွင် ကိ့ဗ်၏ ကိုယ်တွယ်ထိန်းချုပ်မှုကို ခိုင်ခံ့စေမည်ဟု မျှော်လင့်ပါသည်။ သမ္မတ ဗလာဒီမာဇလန်းစကီးနှင့် သောကြာနေ့က တွေ့ဆုံခဲ့သည့် အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် နာရင်ဒရာ မိုဒီ (Narendra Modi) က ကိ့ဗ်မြို့ကို အလည်အပတ် လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့ပြီး အခြေအနေကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်နေခဲ့သည်။ ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာပူတင်နှင့် ရင်းနှီးသော ဆက်ဆံရေးနှင့် စီးပွားရေး ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းထားသည့် မိုဒီသည် ဖျန်ဖြေပေးသည့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဖော်ဆောင်ရာတွင် ပါဝင်နိုင်မည်ဟု ယူကရိန်းက မျှော်လင့်ထားသည်။
ရုရှားနိုင်ငံအတွင်းသို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခြင်းသည် ရုရှား၏ အားနည်းချက်များကို မီးမောင်းထိုးပြခဲ့ပြီး ကီလိုမီတာ ရာနှင့်ချီသော ရှေ့တန်း၌ တိုက်ပွဲဝင်နေသော ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့ဝင်များကိုလည်း ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ဖြန့်ကျက်ခဲ့ရသည်။ ၎င်းသည် ဒွန်းနက်ခ် (Donetsk) ဒေသတွင် ဖြည်းဖြည်းချင်း မှန်မှန်ရှေ့တိုးသိမ်းပိုက်လာနေသော ရုရှားတပ်ဖွဲ့များကို ထိန်းထားနိုင်ရန်အတွက် ယူကရိန်း၏ စွမ်းရည်ကို အလျှော့အတင်းပြုကာ ထိုနေရာ၌ရုရှားထိုးစစ်ကိုလျော့သွားစေရန် ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့များက လမ်းကြောင်းပြောင်း၍ ရုရှားနိုင်ငံတွင်းသို့ တခြားနေရာမှ တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ရုရှားထံမှ သိမ်းယူထားသည့်နယ်မြေကို ယူကရိန်းက မည်မျှကြာကြာ ထိန်းထားနိုင်မည်ဆိုသည်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရသေးပါဘူး။ ကူစ် (Kursk) ဒေသရှိ ဘော်ကီ (Borki) နှင့် မာလာရာ လော့ညာ (Malaya Loknya) ရွာများပေါ်တွင် ယူကရိန်းတပ်များ ချီတက်ရန် ကြိုးပမ်းမှုကို ၎င်း၏တပ်ဖွဲ့များက နောက်ကြောင်းပြန်လှည့်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ရုရှားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက သောကြာနေ့တွင် ပြောကြား ခဲ့သည်။ ယူကရိန်းတပ်များသိမ်းယူခဲ့သည့် ဆုဒ်ဇာ (Sudzha) ၏မြောက်ဘက် ၂၀ ကီလိုမီတာ (၁၂ မိုင်) အကွာ ကမ်မီရှီဗကာ (Kamyshevka) အနီးရှိ ကင်းထောက်နှင့် အဖျက်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကိုလည်း တိုက်ထုတ်ခဲ့ကြောင်းဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ယူကရိန်းတပ်မ ၃ မှ သီးခြားခွဲထုတ် ချေမှုန်းရေးတပ်မဟာက ကြာသပတေးနေ့နှောင်းပိုင်းတွင် ထုတ်ပြန်သည့် ကြေညာချက်တွင် ယူကရိန်းစစ်သားများသည် ရုရှားတပ်ရင်းတစ်ခုမှ ထိန်းချုပ်ထားသည့် ဧရိယာနှင့် အမာခံနယ်မြေအချို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ တပ်မဟာမှူး အင်ဒရေး ဘိုင်လက်စကီး (Andrii Biletskyi) က ၎င်းတို့သည် မိမိတို့ထက်သာလွန်အင်အားရှိသော ရုရှားတပ်များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး “အနိုင်ရ” ကာ စစ်မြေပြင်ရှိ တပ်ဖွဲ့များ၏ အချိုးအစားမှာ မော်စကိုက အင်အားအရ 2.5:1 ဖြစ်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
AP သည် အဆိုပါပြောဆိုချက်များကို သီးခြားအတည်မပြုနိုင်ခဲ့ဘဲ ရုရှားထံမှ ချက်ချင်းမှတ်ချက်ပေးခြင်းလည်း မရှိပေ။ ရုရှားသည် မေလတွင် ခါကိ့ဗ် (Kharkiv) ဒေသတွင် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ရာ အမြတ်အစွန်းအချို့ ရခဲ့သော်လည်း မကြာမီ ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။ ရုရှားစစ်တပ်သည် ထိုဒေသတွင် တိုက်ခိုက်မှုများကိုလျော့ချလိုက်ပြီး စက်မှုဒွန်ဘတ်စ်ဒေသ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သော ဒွန်းနက်စ်ဒေသကို အာရုံစိုက်တိုက်ခိုက်နေခဲ့သည် ထိုဒေသကိုမော်စကိုသည် သူ့နိုင်ငံတွင်းသို့ ထည့်သွင်း ထားခဲ့သော်လည်း အပြည့်အဝ မထိန်းချုပ်နိုင်သေးပေ. အနောက်နိုင်ငံများ၏ စစ်ရေးအကူအညီများ ယူကရိန်းသို့ပေးရန် နှောင့်နှေးမှုများ အကြားတွင် ရုရှားက နွေဦးပေါက်ရာသီတွင် ခါကိဗ်ကို တိုက်ခိုက်ရာတွင် တိုးတက်မှုများကိုရရှိခဲ့ပြီး ယူကရိန်းအနေနှင့် စစ်ရေးအကူအညီမရသဖြင့် အားနည်းသွားသည့် လက္ခဏာအဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ရသည်။
