နယူးဒေလီ CNN — ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်က အတိုက်အခံခေါင်းဆောင်နှင့် ဒေလီ ဝန်ကြီးချုပ် အာဗင် ကီဂျီဝါလ် (Arvind Kejriwal) ဖမ်းဆီးခြင်းခံရပြီးနောက် မျှတသော တရားစီရင်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကို လုပ်ဆောင်ရန်အမေရိကန်က တောင်းဆိုခဲ့ပြီးနောက် အိန္ဒိယပြည်ပရေးရာ ဝန်ကြီးဌာနက အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဌာန အရာရှိတစ်ဦးကို ဆင့်ခေါ်ခဲ့သည်။ “အိန္ဒိယမှာ တရားရေးဆိုင်ရာ တရားစွဲမှုတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူရဲ့ မှတ်ချက်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ပါတယ်” ဟု ဝန်ကြီးဌာနက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ “သံတမန်ရေးရာမှာ နိုင်ငံတွေဟာ အချုပ်အခြာအာဏာနဲ့ အခြားနိုင်ငံတွေရဲ့ ပြည်တွင်းရေးကို လေးစားဖို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ ဒီမိုကရေ စီနိုင်ငံတွေမှာဆိုရင် ဒီတာဝန်က ပိုလို့တောင် များပါတယ်” ဟု ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ပါရှိသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနသည် အမေရိကန် ပြည်သူ့သံတမန်ရေးရာဌာန ဝန်ကြီး-အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဂလိုရီယာ ဘာဘီနာကို ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ဆင့်ခေါ်ခဲ့ကြောင်း အဆိုပါကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ သိရှိနားလည်သည့် သံတမန်အရာရှိတစ်ဦး၏ ပြောကြားချက်အရ သိရသည်။ ဘာဘီနာ၏ ဆင့်ခေါ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ မေးမြန်းသောအခါ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မက်သရူးမီလာ က “ပုဂ္ဂလိက သံတမန်ရေးရာ စကားဝိုင်းများ” ကို ဆွေးနွေးရန် ငြင်းဆိုခဲ့သော်လည်း ဌာန၏ ယခင်မှတ်ချက်များအတိုင်း ရပ်တည်ခဲ့သည်။ “တရားမျှတ၊ ပွင့်လင်းမြင်သာပြီး အချိန်နဲ့အညီတရားစီရင်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ကျွန်တော်တို့ အားပေးပါတယ်။ ဒါကို ဘယ်သူကမှ ကန့်ကွက်သင့်တယ်လို့ မထင်ပါဘူး၊ သီးသန့် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း လုပ်မှာပါ” ဟု မီလာက ပြောကြားခဲ့သည်။
ကီဂျီဝါလ် ကို ဗဟိုဘဏ္ဍာရေး ရာဇဝတ်မှုအေဂျင်စီမှ စီးနင်းဝင်ရောက်စစ်ဆေးပြီးနောက် မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရကြောင်း ၎င်း၏ အမ် အက်ဒမီပါတီ (Aam Aadmi Party (AAP) သည် အတိုက်အခံပါတီများထဲမှ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင် တိုက်ခိုက်ခံရသည့်နောက်ဆုံးပါတီတခုဖြစ်သည်။ အတိုက်အခံများသည် ဝန်ကြီးချုပ် နာရင်ဒရာမိုဒီ တတိယအကြိမ် သက်တမ်း အရွေးခံမှုကိုမရရန် ကြိုးစားနေကြသည်။ ကီဂျီဝါလ်သည် မိုဒီကို အပြင်းထန်ဆုံး ဝေဖန်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကီဂျီဝါလ် ၏ မဟာမိတ်များက သူအဖမ်းခံရခြင်းသည် နိုင်ငံရေးအရ လုပ်ဆောင်မှုသာဖြစ်ဟု ဆိုကြသည်။
ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် စတင်မည့် အရေးကြီးသော နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်မီ တင်းမာမှုများ မြင့်တက်နေချိန်တွင် မိုဒီသည် နိုင်ငံ၏ ဒီမိုကရေစီ ထူထောင်မှု အခြေခံမူများကိုဆန့်ကျင်လုပ်ဆောင်နေသည့်အတွက် အတိုက်အခံများက ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်မှုများ ရှိနေသော်လည်း ၎င်းတို့ကိုအင်အားချိ့နဲ့အောင်လုပ်မည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။ အိန္ဒိယ၏ အဓိကအတိုက်အခံဖြစ်သည့် အိန္ဒိယအမျိုးသား ကွန်ဂရက်ပါတီကလည်း မိုဒီ၏ BJP ပါတီသည် အခွန်ဌာနကိုအသုံးချပြီး ၎င်းတို့၏ဘဏ္ဍာငွေများ နစ်နာစေရန်အတွက် လုပ်ဆောင်နေသည်ဟုစွပ်စွဲထားသည်။ ပါတီက ၎င်းတို့၏ ဘဏ်စာရင်းများကို အခွန်ဌာနမှ ခေတ္တပိတ်ထားခဲ့ပြီး ရန်ပုံငွေ ဒေါ်လာ သန်း ၂၀ ခန့် အသုံးမပြုနိုင်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ Amnesty International က ကီဂျီဝါလ် ကိုဖမ်းဆီးခြင်းသည် အစိုးရမှ အိန္ဒိယ အတိုက်အခံ ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ပါတီများကို ဖြိုခွဲခြင်းဖြစ်ပြီး အမျိုးသား ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်မီ “အကျပ်အတည်း” သို့ ရောက်ရှိသွားကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။ “အိန္ဒိယအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမကျင်းပမီ ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အလိုတွင် အာဗင်ကီဂျီဝါလ်ကို ဖမ်းဆီးခြင်းနှင့် အိန္ဒိယ အမျိုးသား ကွန်ဂရက်၏ ဘဏ်စာရင်းများကို ခေတ္တဆိုင်းငံ့ထားခြင်းသည် အာဏာပိုင်များ၏ နိုင်ငံတကာလူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ တာဝန်ဝတ္တရားများကို လိုက်နာရန် ဗြောင်ကျကျ ပျက်ကွက်နေခြင်းကို ပြသနေသည်။
