CNN- ၂၀၂၅ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂ရက်
အစ္စရေး၏ လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းရှိ ပါလက်စတိုင်း ဒုက္ခသည်စခန်းကို တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အင်္ဂါနေ့တွင် လူ ၁၃ ဦး သေဆုံး ခဲ့ကြောင်း လက်ဘနွန် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပြောကြားချက်အရ သိရသည်။
ကမ်းရိုးတန်းမြို့ဖြစ်သော ဆိုက်ဒွန် (Sidon) ၏ ဆင်ခြေဖုံးရှိ အိုင်းန် အယ်-ဟေလ်ဝေ (Ain al-Hilweh) စခန်း ကို တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အခြားသူ အများအပြား ဒဏ်ရာရခဲ့ကြသည်ဟု ဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ ဒဏ်ရာရသူများကို အနီးရှိ ဆေးရုံများသို့ လူနာတင် ယာဉ်များဖြင့် ဆက်လက် ပို့ဆောင်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းက ဒေသခံများကို သွေးလှူဒါန်းရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
အစိုးရပိုင် အမျိုးသားသတင်းအေဂျင်စီ (National News Agency) က မောင်းသူမဲ့လေယာဉ် (ဒရုန်း) တစ်စင်းသည် စခန်းအတွင်းရှိ ခါလစ်ဒ် ဘင် အလ်-ဝါလစ်ဒ် ဗလီ (Khalid bin Al-Walid Mosque) အနီးရှိ ကားတစ်စီးကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ဒုံးကျည်သုံးစင်းသည် အဆိုပါဗလီနှင့် အနီးရှိ ခါလစ်ဒ် ဘင် အလ်-ဝါလစ်ဒ် စင်တာတို့ကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့သည်။
အစ္စရေး၏ ပြောကြားချက်နှင့် နောက်ခံအခြေအနေ
အစ္စရေး ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (IDF) က ၎င်းတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုသည် “IDF နှင့် အစ္စရေးနိုင်ငံ အား အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများ စီစဥ်ရန်နှင့် လုပ်ဆောင်ရန်” အသုံးပြုနေသော “ဟားမတ်စ် (Hamas) လေ့ကျင့်ရေးစခန်း” တစ်ခုကို ပစ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“IDF ဟာ လက်ဘနွန်မှာရှိတဲ့ ဟားမတ်စ်အဖွဲ့အစည်းကို ဆန့်ကျင်ပြီး စစ်ဆင်ရေးတွေ လုပ်ဆောင်နေပါတယ်၊ ဟားမတ်စ် အကြမ်းဖက်သမားတွေ ဘယ်နေရာမှာပဲ လှုပ်ရှားနေပါစေ ဆက်လက် တိုက်ခိုက်သွားမှာပါ” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
ဆိုက်ဒွန်ရှိ ပါလက်စတိုင်း လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (PLO) ၏ ဒေသဆိုင်ရာ အဖွဲ့ခွဲများက ဤတိုက်ခိုက်မှုကို ရှုတ်ချခဲ့သည်။
အစ္စရေးသည် ယခင်ကလည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ပါလက်စတိုင်း စစ်သွေးကြွ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော အလ်-အာ့ခ်ဆာ အာဇာနည်တပ်ဖွဲ့ (Al-Aqsa Martyrs Brigade) ကို ပစ်မှတ်ထားသည်ဟု ဆိုကာ အဆိုပါစခန်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ဖူးသည်။ ၎င်းစခန်းသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် အစ္စရေး-ဟစ်ဇ်ဘိုလာ (Hezbollah) အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး နောက်ပိုင်းတွင် လက်ဘနွန်အစိုးရက လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းခဲ့သော စခန်းများ ထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ ပါလက်စတိုင်းဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် လုပ်ငန်းအေဂျင်စီ (UNRWA) ၏ အဆိုအရ ဤစခန်း၏ မူလနေထိုင်သူများသည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် “အများစုမှာ ကမ်းရိုးတန်း ပါလက်စတိုင်းမြို့များမှ” ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ လက်ဘနွန်၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများမှ ရွှေ့ပြောင်းခံခဲ့ရသော ပါလက်စတိုင်း ဒုက္ခသည်များကလည်း ဤနေရာကို ၎င်းတို့၏ နေအိမ်အဖြစ် ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
ကျယ်ပြန့်သော ပဋိပက္ခ
အစ္စရေးသည် နှစ်နှစ်ကျော်ကြာအောင် လက်ဘနွန်တွင် ဟစ်ဇ်ဘိုလာ စစ်သွေးကြွများ အပြင် အမျိုးမျိုးသော ပါလက်စတိုင်း စစ်သွေးကြွအဖွဲ့ခွဲများ ကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
အီရန်ကျောထောက်နောက်ခံပြုထားသော ဟစ်ဇ်ဘိုလာသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့က ဟားမတ်စ်၏ အစ္စရေးကို တိုက်ခိုက်မှုကို ထောက်ခံရန်အတွက် အစ္စရေးအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများ စတင်ခဲ့ပြီးနောက် ပဋိပက္ခများ မြင့်တက်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှု အတွင်း စစ်သွေးကြွများက လူ ၁,၂၀၀ ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး လူ ၂၅၀ ကျော်ကို ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။
အစ္စရေး၏ တုံ့ပြန်မှုသည် ဂါဇာတွင် ပြင်းထန်သော စစ်ပွဲ ကို ဖြစ်ပွားစေခဲ့ပြီး၊ ဂါဇာ ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ အဆိုအရ လူပေါင်း ၆၉,၀၀၀ ကျော် (အများစုမှာ အမျိုးသမီးများ နှင့် ကလေးများဖြစ်သည်) သေဆုံးခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
အင်္ဂါနေ့တွင် လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းရှိ အိုင်းန် အယ်-ဟေလ်ဝေ (Ain al-Hilweh) ဒုက္ခသည်စခန်းမှ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူများကို ဆေးရုံသို့ လူနာတင်ယာဉ်များဖြင့် ပို့ဆောင်နေစဉ် မြင်ကွင်း။ (Mohammad Zaatari/AP ဓါတ်ပုံ)
