CNN- ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ရက်
တဲလ်အဗစ် — သိမ်းပိုက်ထားသော အနောက်ဘက်ကမ်းခြေ (West Bank) ရှိ နယ်မြေများကို နိုင်ငံပိုင်မြေအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ရန် အစ္စရေးအစိုးရက ရှေ့ဆက်လုပ်ဆောင်နေပြီး ယင်းလုပ်ရပ် ကို ပါလက်စတိုင်းတို့က “အင်အားသုံး နယ်မြေသိမ်းပိုက်ခြင်း (de facto annexation)” ဟု ပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့ကြသည်။
၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် အစ္စရေးက အဆိုပါနယ်မြေကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ် အဖြစ်၊ အစိုးရသည် မြေဧရိယာ အမြောက်အမြားကို နိုင်ငံတော်အောက်တွင် တရားဝင် မှတ်ပုံတင်ရန် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတစ်ရပ်ကို ဖန်တီးမည်ဖြစ်သည်။
အစ္စရေး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကမူ ဤလုပ်ရပ်မှာ မြေယာမှတ်ပုံတင်ခြင်းကို “စနစ်တကျ ဖြစ်စေရန်” ဆောင်ရွက်သည့် “စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ အစီအမံ” သာဖြစ်သည်ဟု ကာကွယ်ပြောဆို ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အစိုးရဝန်ကြီးများကမူ ယင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အခြေချနေထိုင်မှု များကို တိုးမြှင့်ရန်နှင့် အဆိုပါမြေပေါ်တွင် အစ္စရေး၏ ချုပ်ကိုင်မှုကို ခိုင်မာစေရန်ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ပြောကြားခဲ့သည်။
လက်ယာစွန်းဝါဒီ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဘီဇာလာ စမော့ထရစ် (Bezalal Smotrich) က အနောက်ဘက်ကမ်းခြေအတွက် ကျမ်းစာလာအသုံးအနှုန်းဖြစ်သော ဂျူးဒီးယားနှင့် ဆမာရီးယား (Judea and Samaria) ကို ရည်ညွှန်းလျက်၊ မြေယာမှတ်ပုံတင်ခြင်းသည် “ကျွန်ုပ်တို့မြေ၏ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးတွင် အခြေချနေထိုင်မှုနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး တော်လှန်ရေး” ကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်သွားမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ တရားရေးဝန်ကြီး ယာရစ် လီဗင် (Yariv Levin) ကလည်း အစ္စရေးသည် “ကျွန်ုပ်တို့မြေ၏ အစိတ်အပိုင်း အားလုံး အပေါ် ချုပ်ကိုင်မှုကို အားကောင်းစေရန် သန္နိဋ္ဌာန်ချထားပြီး၊ ဤဆုံးဖြတ်ချက်သည် ထိုကတိကဝတ်ကို ဖော်ပြနေခြင်းဖြစ်သည်” ဟု ဆိုသည်။
အစ္စရေး လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ Btselem ၏ အဆိုအရ အစိုးရ၏ အစီအမံသစ်သည် အနောက်ဘက်ကမ်းခြေ၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ရှိသော Area C တွင် သက်ရောက်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ပါလက်စတိုင်းလူမျိုး ၁၈၀,၀၀၀ မှ ၃၀၀,၀၀၀ ခန့်နှင့် အခြေချနေထိုင်သူ အနည်းဆုံး ၃၂၅,၅၀၀ ဦး ရှိနေသည်။
ပါလက်စတိုင်း သမ္မတရုံးက ဤဆုံးဖြတ်ချက်သည် နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ချိုးဖောက်နေပြီး “သိမ်းပိုက်ထားသော ပါလက်စတိုင်းနယ်မြေကို လက်တွေ့ကျကျအင်အားသုံး သိမ်းပိုက် လိုက်ခြင်း” ပင်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သမ္မတရုံး၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဤလုပ်ရပ် သည် “တရားမဝင် အခြေချနေထိုင်မှုများမှတစ်ဆင့် ကျူးကျော်သိမ်းပိုက်မှုကို ခိုင်မာစေရန် ရည်ရွယ်သည့် နယ်မြေသိမ်းပိုက်ရေး အစီအစဉ်များကို ကြေညာလိုက်ခြင်း” ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။
အစ္စရေးသည် ၁၉၆၇ စစ်ပွဲအတွင်း အနောက်ဘက်ကမ်းခြေကို ဂျော်ဒန်နိုင်ငံထံမှ သိမ်းယူ ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း ဂျူးအခြေချနေထိုင်စခန်းများကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ယင်းစခန်း များကို ကုလသမဂ္ဂနှင့် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်း အများစုက နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ တရားမဝင်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ကုလသမဂ္ဂက အနောက်ဘက်ကမ်းခြေနှင့် အရှေ့ဂျေရုဆလင်တို့ကို ပါလက်စတိုင်းတို့က အနာဂတ်နိုင်ငံတော်အဖြစ် တည်ထောင်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည့် သိမ်းပိုက်ခံနယ်မြေများအဖြစ် ရှုမြင်ထားသည်။
အစ္စရေး အခြေချနေထိုင်မှုများကို စောင့်ကြည့်သည့် Peace Now အဖွဲ့က အစိုးရ၏ လုပ်ရပ်ကို “အနောက်ဘက်ကမ်းခြေရှိ မြေယာများကို အကြီးအကျယ် သိမ်းပိုက်ခြင်း ဖြစ်ပြီး… ပြည်သူတို့၏ ဆန္ဒနှင့် လုံးဝဆန့်ကျင်ကာ အစ္စရေး၏ အကောင်းဆုံး အကျိုးစီးပွား ကိုလည်း ထိခိုက်စေသည်” ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်က အနောက်ဘက်ကမ်းခြေကို သိမ်းပိုက်ခြင်းအပေါ် ကန့်ကွက်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုထားသော်လည်း အစ္စရေးအစိုးရက ဤအစီအမံကို အတည်ပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
“သမ္မတထရန့်ကို ကျွန်တော်တို့ သတိပေးချင်ပါတယ် – နေတန်ယာဟုက သင့်ကို လှည့်စား နေတာပါ။ နယ်မြေသိမ်းပိုက်မှုကို ခွင့်မပြုဘူးလို့ သင်ပြောခဲ့ပေမယ့်၊ သူက သင့်မျက်စိ အောက်မှာတင် ဒါကို လုပ်ဆောင်နေတာပါ” ဟု Peace Now က ပြောကြားခဲ့ပြီး ဤလုပ်ရပ် ကြောင့် ပါလက်စတိုင်း ထောင်ပေါင်းများစွာမှာ ၎င်းတို့၏ မြေယာများကို စွန့်လွှတ်ရတော့ မည်ဖြစ်ကြောင်း ဖြည့်စွက်ပြောဆိုခဲ့သည်။
“ဒီလုပ်ငန်းစဉ်မှာ မြေပိုင်ရှင်တွေအနေနဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုကို သက်သေပြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်၊ ဒါဟာ ပါလက်စတိုင်း အများစုအတွက် မဖြစ်နိုင်သလောက်ပါပဲ။ သူတို့ သက်သေမပြနိုင်ရင် အဲဒီမြေဟာ အလိုအလျောက် နိုင်ငံပိုင်မြေအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခံရမှာပါ” ဟု Peace Now က အခိုင်အမာဆိုသည်။
ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က အစ္စရေးလုံခြုံရေးကောင်စီသည် အနောက်ဘက်ကမ်းခြေအပေါ် အစ္စရေး၏ အုပ်ချုပ်မှုကို တိုးချဲ့မည့် အစီအမံကို အတည်ပြုခဲ့ပြီးနောက် ယခုနောက်ဆုံး လုပ်ဆောင်ချက် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းလုပ်ရပ်အပေါ် နိုင်ငံတကာက ပြစ်တင် ရှုတ်ချခဲ့ကြပြီး၊ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယို ဂူတားရက်စ်က နိုင်ငံတကာဥပဒေကို သိသိသာသာ ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သလို၊ ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) ကလည်း ယင်းသည် “မှားယွင်းသော လမ်းကြောင်းသို့ ခြေလှမ်း လှမ်းခြင်း” ဖြစ်ကြောင်း ဆိုခဲ့သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့က သိမ်းပိုက်ထားသော အနောက်ဘက်ကမ်းခြေရှိ စာရော့ဂျ် (Sarouj) နယ်မြေတွင် အခြေချနေထိုင်စခန်းများ ဆောက်လုပ်ရန်အတွက် အစ္စရေးမြေထိုးစက်များက သူမ၏ မြေယာပေါ်တွင် လုပ်ဆောင်နေသည်ကို ပါလက်စတိုင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦးက တောင်ကုန်းပေါ်မှ ကြည့်ရှုနေစဉ်။(ပုံ)
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့က သိမ်းပိုက်ထားသော အနောက်ဘက်ကမ်းခြေရှိ ဟီဘရွန် (Hebron) မြို့ဟောင်းအတွင်းရှိ အစ္စရေးအခြေချနေထိုင်ရာနေရာတစ်ခုတွင် အစ္စရေးအလံ လွှင့်ထူထားစဉ်။ (Mussa Qawasma/Reuters) ။(ပုံ)
