ဂါဇာမှာ စစ်မဲ့ဇုန်များ ထူထောင်ပြီး အကူအညီပေးရေး နော်ဝေဒုက္ခသည်ကောင်စီအတွင်းရေးမှူးချုပ်က တောင်းဆို။
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၁၃) ရက်၊ ဂါဇာ။
အစ္စရေး-ဟားမတ်စ်စစ်ပွဲ စတင်ကတည်းက ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသမှာ ဗုံး ၆၀၀၀ ကြဲချခဲ့တယ်လို့ အစ္စရေးစစ်တပ်က ကြာသပတေးနေ့မှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အစ္စရေးက ဟားမတ်စ်ပစ်မှတ်တွေကိုသာ တိုက်ခိုက်နေတယ်လို့ ပြောနေချိန်မှာပဲ တုန်လှုပ်ချောက်ချားနေတဲ့ ဂါဇာမှာတော့ အရပ်သားအများအပြား သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။ ဆေးရုံတွေနဲ့ ကုလသမဂ္ဂ အဆောက်အအုံတွေဟာ ထိခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် နေအိမ်တွေမှာ ပါလက်စတိုင်း မိသားစုတစ်ခုလုံး သေဆုံးခဲ့တာတွေလည်း ရှိနေပါတယ်။ မိသားစု ၂၂ စုလုံး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဂါဇာကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ကြာသပတေးနေ့မှာ ပြောကြားခဲ့သည်။ မြောက်ပိုင်း ဂျာဘာလီယာမှာ ကြာသပတေးနေ့က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုမှာ မိသားစုဝင် ၄၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ခြောက်ဦးသာ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
အောက်တိုဘာလ (၁၂) ရက်နေ့က ဂါဇာကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ အစ္စရေးရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုအရ ဂါဇာဒေသမှာ စုစုပေါင်း ၁၅၇၃ ဦး သေဆုံးသွားခဲ့ပြီး အဲ့ဒီထဲမှာ ကလေးငယ် ၅၀၀ ပါဝင်ပြီး ၂၇၆ ဦးက အမျိုးသမီးတွေ ဖြစ်တယ်လို့ သိရှိရပါတယ်။
ဟားမတ်စ်အဖွဲ့က ဂါဇာမြေပြင်အတွင်းကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်မှု မပြုလုပ်ရန် အစ္စရေးကို သတိပေး
ဟားမတ်စ်အဖွဲ့က ဂါဇာမြေပြင်အတွင်းကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်မှု မပြုလုပ်ရန် သတိပေးထားပြီး အစ္စရေးစစ်တပ်အတွက် ဘေးအန္တရာယ် ဖြစ်စေမယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသကို အစ္စရေးက ကျူးကျော် ဝင်ရောက်လာပါက အစ္စရေးစစ်တပ်အတွက် ကပ်ဘေး ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ဟားမတ်စ်အဆင့်မြင့်အရာရှိတစ်ဦးက ကြာသပတေးနေ့မှာ သတိပေးခဲ့ပါတယ်။
“ရန်သူလုပ်ဆောင်မှုတိုင်းအတွက် ကျွန်တော်တို့မှာ အစီအစဉ်ရှိပါတယ်” လို့ ဟားမတ်စ် နိုင်ငံရေးဗျူရို လက်ထောက်အကြီးအကဲ ဆာလက်အယ်အာအူရီ (Saleh Al-Arouri) က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အစ္စရေး ကာကွယ်ရေး အရာရှိတွေက မြေပြင်ကနေ ဝင်ရောက်တတိုက်ခိုက်ဖို့ အမိန့်မပေးသေးပေမဲ့ ဖြစ်နိုင်ခြေအတွက် စီစဉ်နေပါတယ်။ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုမှာ အရန်တပ်သား ၃၀၀,၀၀၀ ကျော်ကို အစ္စရေးတပ်မတော်က ခေါ်ယူထားပါတယ်။
ဂါဇာမှာ စစ်မဲ့ဇုန်များ ထူထောင်ပြီး အကူအညီပေးရေး နော်ဝေဒုက္ခသည်ကောင်စီအတွင်းရေးမှူးချုပ်က တောင်းဆို။
နော်ဝေဒုက္ခသည်ကောင်စီအတွင်းရေးမှူးချုပ် ဂျန်အီဂယ်လန် (Jan Egeland) က ပြီးခဲ့တဲ့ သီတင်းပတ်က ဟားမတ်စ်တို့ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုအပြီး အစ္စရေးရဲ့ အဆက်မပြတ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုတွေအကြားမှာ ဂါဇာတွင် စစ်မဲ့ဇုန်များ ထူထောင်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသတွင် ပိတ်မိနေတဲ့ အရပ်သားများအတွက် အရေးပေါ် အသက်ကယ် ထောက်ပံ့မှု လိုအပ်ကြောင်း ယခင်က တွစ်တာဟု လူသိများတဲ့ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာ X မှာ ကြာသပတေးနေ့က ရေးသားခဲ့ပါတယ်။
“ထိန်းချုပ်ထားတာတွေကို ဖွင့်ပေးရမယ်၊ ဂါဇာကမ်းမြောင် ဒေသအတွင်း သတ်မှတ်ထားတဲ့၊ လုံခြုံပြီး စစ်မဲ့ဇုန်များအားလုံးကို ပါဝင်ပတ်သက်သူအားလုံးက လေးစားလိုက်နာရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။” နော်ဝေဒုက္ခသည်ကောင်စီ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဂျန်အီဂယ်လန်က နှစ်ဖက်စလုံးမှ ဖမ်းဆီးထားသည့် အရပ်သားအားလုံးကို လွှတ်ပေးရန်နဲ့ “ ကလေးငယ်များ၊ မွေးကင်းစကလေးမိခင်များ၊ ဒဏ်ရာရရှိသူတွေနဲ့ ဖျားနာနေသူတွေကို ချက်ခြင်းပြန်လွှတ်ပေးရန်” ကိုလည်း တောင်းဆိုခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းကလည်း ကူညီဆောင်ရွက်ပေးရန်လည်း တောင်းဆိုထားပါတယ်။
ဓာတ်ပုံအညွှန်း။
၁။ ဂါဇာကမ်းမြောင်းရှိ Al-Shati ဒုက္ခသည်စခန်းကို အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နေ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုမှာ ဒဏ်ရာရရှိထားသည့် ပါလက်စတိုင်း ကလေးငယ်တစ်ဦး/ Ali Jadallah/Anadolu Agency/Getty Images
၂။ နော်ဝေဒုက္ခသည်ကောင်စီအတွင်းရေးမှူးချုပ် ဂျန်အီဂယ်လန် (Jan Egeland)
