တနင်္လာနေ့က ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီရှေ့မှာ ပြောကြားရာတွင် အစ္စရေးရဲ့ မြေပြင်စစ်ဆင်ရေးကြောင့် ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသရှိ ပါလက်စတိုင်းများ ရင်ဆိုင်ရုန်းကန်နေရတဲ့ အဖြစ်မှန်ကို ပါလက်စတိုင်း အာဏာပိုင်အဖွဲ့က နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ဖွင့်ဟပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဂါဇာရှိ ပါလက်စတိုင်း ၂ ဒသမ ၃ သန်းဟာ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ညတိုင်းသေဆုံးနေရတယ်လို့ ပါလက်စတိုင်း အာဏာပိုင်အဖွဲ့ရဲ့နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Riyad Al-Maliki က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ “သူတို့ကို ကယ်ပါ။ သူတို့ကို လူသားတွေအဖြစ် ကြည့်ကြပါ။ တစ်ဖက်တည်းကိုသာကြည့်ပြီး ဒီကြေကွဲဖွယ်လူ့သဘာဝကို လုံးဝလျစ်လျူရှုလို့ မရပါဘူး” လို့ သူက တောင်းဆိုခဲ့သည်။
ဂါဇာလူမျိုးအများစုဟာ အခုအခါ အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ ရွေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများ ဖြစ်နေကြရကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ပြောပါတယ်။ “မိသားစုတစ်ခုက အခြားအိမ်တစ်ခုကို၊ ဆေးရုံတစ်ခုက ဘုရားကျောင်းတစ်ခုဆီကို၊ ဗလီတစ်ခုက ကုသမဂ္ဂ နေရာချထားရာ UNRWA (အရှေ့အနီးရှိ ပါလက်စတိုင်းဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂကယ်ဆယ်ရေးနှင့် အလုပ်များအေဂျင်စီ) ကို ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်နေရတာ၊ ကားထဲမှာ အိပ်တာ၊ လမ်းတွေပေါ်မှာ အိပ်ပြီး ဘယ်သွားသွား အသတ်ခံနေရတာပါ” လို့ သူက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ကလေးများကိုကယ်တင်ပါ (Save the Children) ဖောင်ဒေးရှင်းကို ကိုးကားပြီး Al-Maliki က ပဋိပက္ခမှာ ပါလက်စတိုင်း ကလေးငယ် ၃၅၀၀ ဟာ သီတင်းပတ်သုံးပတ်အတွင်း သေဆုံးခဲ့ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှစလို့ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ပဋိပက္ခဇုန်များမှာ သေဆုံးခဲ့တဲ့ နှစ်စဉ်ကလေးအရေအတွက်ထက် ကျော်လွန်သွားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
သူက ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီရဲ့ လုပ်ဆောင်ရမည့်တာဝန်ပျက်ကွက်မှုကို မေးခွန်းထုတ်ပြီး “ လုံလောက်အောင်ပြောဖို့ နောက်ထပ် ဘယ်နှစ်ရက်စောင့်မှာလဲ” လို့ မေးခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ လုံခြုံရေးကို ထိန်းသိမ်းရန် တာဝန်ကို ကျေပွန်ရန် ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီကို တိုက်တွန်းထားပါတယ်။ တာရှည်ခံ လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှု ဆိုင်ရာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ချက်ချင်းချမှတ်ခြင်းနဲ့ အထွေထွေညီလာခံရဲ့ စံနမူနာကို လိုက်နာရန် လုံခြုံရေးကောင်စီကို နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ ဒေသတွင်းနဲ့ နိုင်ငံတကာ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ လုံခြုံရေးကို ခြိမ်းခြောက်မှုလို့ ရှုမြင်ထားတဲ့ သွေးထွက်သံယိုမှုတွေကို အဆုံးသတ်ဖို့ လုံခြုံရေးကောင်စီက သူ့ရဲ့တာဝန်တွေကို ထမ်းဆောင်ရမယ်လို့ အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဂါဇာမှာ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး တောင်းဆိုတဲ့ ကုလသမဂ္ဂ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို နိုင်ငံပေါင်း ၁၂၀ မှ နိုင်ငံအများစုက သောကြာနေ့မှာ မဲပေးထောက်ခံခဲ့ကြပါတယ်။ အမေရိကန်နိုင်ငံဟာ သောကြာနေ့မှာ ကုလသမဂ္ဂ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကန့်ကွက်မဲပေးခဲ့တဲ့ နိုင်ငံ ၁၄ နိုင်ငံအနက်မှ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ပါတယ်။ ပိုမိုအားကောင်းတဲ့ လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အပစ်အခတ် ခေတ္တရပ်ထားရန် ကြိုးပမ်းမှု ဆက်တိုက်မအောင်မမြင် ဖြစ်ပြီးနောက် ဂျော်ဒန်က အထွေထွေညီလာခံကို အပစ်အခတ် ရပ်စဲရန် အဆိုတင်သွင်းခဲ့ပြီး အများစု ထောက်ခံမှုနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချနိုင်ခဲ့ပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ။
Riyad Al-Maliki သည် အောက်တိုဘာ ၁၈ ရက်က ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ Jeddah တွင် ဆွေးနွေးပွဲအပြီး သတင်းထောက်များနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
Amer Hilabi/AFP/Getty Images
